ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ដំណើរវិវឌ្ឍន៍ទាក់ទងនឹងរឿងជម្លោះដីធ្លីតំបន់បឹងកក់ ជាមួយក្រុមហ៊ុន ស៊ូកាគូ (Shukaku) បានបង្កើតជាមន្ទិលសង្ស័យជាច្រើនដល់សាធារណជន។ អ្នករងគ្រោះបញ្ហាដីធ្លីក្នុងតំបន់បឹងកក់ បែរជាបែកខ្នែងជាពីរក្រុមប្រឆាំងគ្នា ខណៈដែលដំណើរការស្វែងរកដំណោះស្រាយរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ កំពុងជាប់គាំងរកច្រកចេញមិនរួច។
ករណីនេះបានឈានដល់ការបែកបាក់សាមគ្គីភាពរវាងអ្នកភូមិបឹងកក់ ទាំងនោះ ដោយពួកគេបានបែកចែកជាពីរក្រុម។ ក្រុមមួយដឹកនាំដោយអ្នកស្រី ទេព វន្នី ស្ត្រីឆ្នើមជ័យលាភីពានរង្វាន់ស្ត្រីជាមេដឹកនាំពិភពលោក នៃអង្គការ វ៉ាយថល វ៉យស៍ (Vital Voices) និងមួយក្រុមទៀតប្រឆាំងនឹងអ្នកស្រី ទេព វន្នី ហើយកំពុងអំពាវនាវឲ្យសប្បុរសជនបរទេស និងអង្គការនានា បញ្ឈប់ការផ្តល់ជំនួយដល់ក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី។
អ្នកស្រី ទេព វន្នី ត្រូវបានក្រុមអ្នកស្រី លី មុំ ចោទប្រកាន់ថា ការដែលអ្នកស្រីក្រាញននៀលធ្វើបាតុកម្មជាបន្តបន្ទាប់នេះ គឺដើម្បីបានថវិកាជំនួយពីសប្បុរសជននៅបរទេស និងអង្គការនានា មកបម្រើផលប្រយោជន៍របស់បក្ខពួកអ្នកស្រី ដោយមិនបានប្រើប្រាស់ជំនួយទាំងអស់នោះសម្រាប់បម្រើផលប្រយោជន៍ជនរងគ្រោះពិតប្រាកដនោះទេ។ រីឯអ្នកស្រី ទេព វន្នី ប្រកែកថា ថវិកាដែលទទួលបានពីសំណាក់សប្បុរសជនទាំងអស់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់បម្រើផលប្រយោជន៍រួមរបស់សហគមន៍។
អ្នកស្រី ទេព វន្នី បានមានប្រសាសន៍ថា នៅពេលអ្នកស្រីធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក លើកទី១ ដើម្បីទទួលពានរង្វាន់ស្ត្រីជាមេដឹកនាំពិភពលោកនៃអង្គការ វ៉ាយថល វ៉យស៍ អ្នកស្រីមិនបានទទួលជំនួយជាថវិកាអ្វីក្រៅពីពានរង្វាន់នោះទេ។ ប៉ុន្តែ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចជាលើកទី២របស់អ្នកស្រី តបតាមការអញ្ជើញរបស់សហគមន៍ខ្មែរដែលរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី២១ មិថុនា អ្នកស្រីពិតជាបានទទួលជំនួយសប្បុរសធម៌ពិតមែន តែអ្នកស្រីអះអាងថា ថវិកាទាំងនោះត្រូវបានបែងចែកសម្រាប់សហគមន៍៖ «ខ្ញុំមានក្រដាសដែលគាត់សរសេរមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក ហ្នឹង សរសេរថា បានទឹកប្រាក់ប៉ុន្មានអីប៉ុន្មាន។ ហើយឲ្យទៅបុរីកីឡា ប៉ុន្មាន ហើយជួយដល់អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ប៉ុន្មាន ជួយដល់លោកយាយ ញ៉ែត ខុន ប៉ុន្មានអ៊ីចឹងហ្អា៎។ អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា បាន ១៥០ លោកយាយ ញ៉ែត ខុន បាន ៥០ ហើយបុរីកីឡា បាន ៧០០ ហើយសហគមន៍បឹងកក់ បាន ៤.១៨៨ដុល្លារ»។
នាយកលេខាធិការដ្ឋានក្រុមការងារពិសេសសិទ្ធិលំនៅឋាន លោក សៀ ភារម្យ ដែលបានរួមដំណើរជាមួយអ្នកស្រី ទេព វន្នី ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅលើកទី១ បានបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រីមិនទទួលបានថវិកាអ្វីជាដុំកំភួននោះទេ ក្រៅពីពានរង្វាន់។ រីឯការចាត់ចែងថវិកាផ្សេងទៀតដែលទទួលបានពីសប្បុរសជននានា ត្រូវបានអ្នកស្រីចាត់បញ្ចូលជាថវិការួមរបស់សហគមន៍៖ «ចំណែកណាដែលគេប្រគល់មកសហគមន៍ ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា អ្នកស្រី ទេព វន្នី គាត់តែងតែបង្វិលចូលទៅក្នុងសហគមន៍របស់គាត់នោះណា៎ ដោយសារគាត់មានគណនេយ្យអីរបស់គាត់អីហ្នឹង។ តែបើតាមធនាគារ ដូចជាមិនមែនទេ ហើយគាត់មានអ្នកកាន់លុយមានអីត្រឹមត្រូវ គឺអ្នកស្រី ខែក ចាន់រស្មី»។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី អ្នកស្រី លី មុំ ថាអ្នកស្រី ទេព វន្នី មិនបានយកថវិកានោះមកជួយជនរងគ្រោះពិតប្រាកដនោះទេ៖ «គាត់ពុករលួយ គាត់យកបានលុយហើយ គាត់យកទៅទិញអាត្រាក់ គាត់យកលុយដាក់នៅធនាគារ ហើយគាត់យកទៅទិញឡានបម្រើផលប្រយោជន៍ក្រុមពួកគាត់ ហើយគាត់ជប់លៀងសប្បាយហ៊ឺហានៅក្នុងផ្ទះ ព្រោះផ្ទះខ្ញុំ និងផ្ទះគាត់គឺនៅជិតគ្នា»។
អ្នកស្រី ទេព វន្នី បានបដិសេធការចោទប្រកាន់របស់អ្នកស្រី លី មុំ ដោយមានប្រសាសន៍ថា ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះជាទ្រព្យដែលគ្រួសារអ្នកស្រីរកបាន និងមួយចំនួនជាទ្រព្យដែលម្តាយឪពុកក្មេកអ្នកស្រីចែកឲ្យ៖ «ផ្ទះខ្ញុំដែលបើកសហគមន៍ហ្នឹង គឺជាកន្លែងដែលខ្ញុំលក់ដូរឥវ៉ាន់យ៉ាងណែន។ ហើយផ្ទះខ្ញុំ គឺជាសិប្បកម្មធ្វើស៊ុមបោះដុំ ជាសិប្បកម្មរបស់គ្រួសារខ្ញុំផ្ទាល់។ អ៊ីចឹង ជីវភាពខ្ញុំអត់ដែលពិបាកដូចឥឡូវទេ។ ខ្ញុំទើបតែពិបាកឥឡូវទេ។ ហើយអាត្រាក់ទ័រហ្នឹង បងប្អូនទាំងអស់នៅសហគមន៍បឹងកក់ ជួយធ្វើជាសាក្សី ព្រោះអាត្រាក់ទ័រហ្នឹង គឺឪពុកម្តាយក្មេកខ្ញុំ គាត់ទិញតាំងពីខ្ញុំមិនដែលស្គាល់អាមេរិក»។
តាមការឲ្យដឹងពីអ្នកស្រី លី មុំ ដើមឡើយនៅពេលផ្ទុះបញ្ហាដីធ្លីក្នុងឆ្នាំ២០០៧ គាត់ជាបុគ្គលមុនដំបូង និងលេចធ្លោជាងគេដែលបានចាប់ផ្ដើមធ្វើការទាមទារឲ្យសាលារាជធានីចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិដីជាក់ស្តែង ហើយអ្នកស្រីទទួលបានប្លង់នោះនៅឆ្នាំ២០១១។ អ្នកស្រី លី មុំ ត្រូវបានអ្នកភូមិបោះឆ្នោតទម្លាក់ចេញពីតំណែងប្រធានសហគមន៍ តាំងពីមុនពេលអ្នកស្រីទទួលបានប្លង់ម្ល៉េះ។ អ្នកស្រីបានចោទប្រកាន់អ្នកស្រី ទេព វន្នី ថាអ្នកភូមិដែលតែងតែចេញទៅធ្វើការតវ៉ាម្តងៗ ត្រូវបានអ្នកស្រី ទេព វន្នី ជួលឲ្យចេញទៅធ្វើសកម្មភាព៖ «គាត់យកប្រជាជន ជួលឲ្យប្រជាជនម្នាក់មួយគ្រួសារ ២ម៉ឺន ទៅ ១០ដុលា្លរ»។
ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ អ្នកស្រី គង់ ចន្ថា ដែលកន្លងមកតែងចូលរួមតវ៉ាជាមួយក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី បានឲ្យដឹងថា ការចោទប្រកាន់នេះមិនសមហេតុផលទេ៖ «កុំមើលងាយគេ ផ្ទះសម្បែងរបស់គេជាអាយុជីវិតរបស់គេ ដីគេផ្ទះគេ ជាអាយុជីវិតធំជាងលុយណាស់។ អត់មានយកលុយហ្នឹងមកទិញអាយុជីវិតរបស់គេបានទេ។ ដូចជាខ្ញុំ ខ្ញុំប្រឈមមុខរាល់ថ្ងៃជាមួយអាជ្ញាធរ។ ខ្ញុំធ្វើដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ អត់មានធ្វើដើម្បីលុយបន្តិចបន្តួចហ្នឹងទេ។ កុំមើលងាយពួកខ្ញុំ»។
ចំណែកអ្នកស្រី ទេព វន្នី វិញ បានចូលរួមតវ៉ានៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ ហើយបច្ចុប្បន្នថ្វីបើអ្នកស្រីទទួលបានប្លង់រួចហើយក៏ដោយ ក៏អ្នកស្រីនៅតែបន្តទាមទារឲ្យសាលារាជធានី គោរពតាមអនុក្រឹត្យលេខ១៨៣ របស់រដ្ឋាភិបាល ចុះថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១១ ដែលសម្រេចកាត់ដីទំហំ ១២.៤៤ហិកតារ ប្រគល់ឲ្យអ្នកភូមិសេសសល់ដែលពុំព្រមចាកចេញ ដើម្បីឲ្យពួកគាត់អភិវឌ្ឍនៅនឹងកន្លែង។
អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គឺមានអ្នកតវ៉ាមួយចំនួនទៀត រួមមាន លោក ដួង គា និងអ្នកស្រី ហេង មុំ ដែលធ្លាប់តែសហការជាមួយក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី ពេលនេះបែរជាផ្តាច់ខ្លួនចេញពីក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី ហើយតែងតវ៉ាប្រឆាំងអ្នកស្រីឲ្យបញ្ឈប់ការធ្វើបាតុកម្មនៅតាមទីសាធារណៈទៅវិញ។ កាលពីពេលលោក ដួង គា នៅក្នុងក្រុមដឹកនាំដោយអ្នកស្រី ទេព វន្នី លោកធ្លាប់បានពោលកោតសរសើរពីវីរភាពរបស់អ្នកស្រី៖ «ខ្ញុំគិតថា ស្ត្រីខ្មែរយើងត្រូវតែមានភាពក្លាហានដូចជាអ្នកស្រី ទេព វន្នី អ៊ីចឹង។ គាត់ប្រឈមមុខនឹងការចាប់ចង ប្រឈមមុខនឹងការអត់ឃ្លាន ប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់នូវជីវភាព ប្រឈមនឹងការបាត់បង់ម្តាយកូនប្ដី ជីវភាពរបស់គាត់ ដោយសារតែគាត់មានភាពស្មោះត្រង់»។
ប៉ុន្តែពេលនេះ លោក ដួង គា អះអាងថា អ្នកស្រី ទេព វន្នី ជាបុគ្គលពុករលួយប្រកាន់បក្ខពួក ហើយលោកត្រូវបានអ្នកស្រី ទេព វន្នី បោកប្រាស់ឲ្យទៅចូលរួមបាតុកម្មអស់រយៈពេល ៥ឆ្នាំ ដោយពុំឃើញមានលទ្ធផលទាល់តែសោះ៖ «ការដែលក្រុមពួក ទេព វន្នី ធ្វើបាតុកម្មនេះ ជារឿងមួយដែលធ្វើជាពាណិជ្ជកម្ម ធ្វើជាជំនួញ ដើម្បីបានសិទ្ធិទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីយកលុយមកដាក់ហោប៉ៅ ចំណែកឯបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះពិតប្រាកដ គឺអត់បានអីទាំងអស់»។
គេនៅមិនទាន់ដឹងថា ក្រុមថ្មីដែលប្រឆាំងអ្នកស្រី ទេព វន្នី នេះ មានអ្នកណានៅពីក្រោយនៅឡើយ។ បើតាមការអង្កេតកន្លងមក សាធារណជនទាំងឡាយមិនធ្លាប់បានឃើញស្ថានីយទូរទស្សន៍ណាចាក់ផ្សាយពីសកម្មភាពតវ៉ារបស់ក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី នោះទេ។ ប៉ុន្តែ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ស្រាប់តែគេឃើញមានស្ថានីយទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកជាច្រើន ដែលគេដឹងជាទូទៅថា មាននិន្នាការទៅរកគណបក្សកាន់អំណាច បានចាក់ផ្សាយយ៉ាងផុលផុសនូវសន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់ក្រុមអ្នកភូមិបឹងកក់ ដែលដឹកនាំដោយអ្នកស្រី លី មុំ។
អ្នកស្រី ហេង មុំ ហាក់ដូចជាមានទំនោរទៅរកបក្សកាន់អំណាច ដោយហេតុថា អ្នកស្រីមានសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ៖ «ខ្ញុំយល់ថា ចំពោះរដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ ទោះបីគាត់មានការយឺតយ៉ាវក្នុងការផ្តល់ជម្រើសដល់ពួកខ្ញុំយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់ជារដ្ឋាភិបាលម្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាតិទៅថ្ងៃក្រោយបានថ្កុំថ្កើងរុងរឿង»។
ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី អ្នកស្រី ហេង មុំ បានអះអាងថា សាលារាជធានីមិននៅពីក្រោយការបំបែកខ្លួនចេញពីក្រុមអ្នកស្រី ទេព វន្នី នោះឡើយ ហើយអ្នកស្រីឈឺចាប់ដែលគេចោទប្រកាន់ថា គាត់លក់ខ្លួនឲ្យសាលារាជធានី៖ «បើសិនជាខ្ញុំបានលក់ខ្លួន ឬបានទទួលលុយពីអាជ្ញាធរណាម្នាក់ ខ្ញុំអត់ខ្លាចឲ្យគេដើរបរិហារកេរ្តិ៍ខ្ញុំទេ តែខ្ញុំអត់បានទទួលសោះ។ ត្រង់ហ្នឹងហើយដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំមានការឈឺចាប់ ខ្ញុំមានការផ្ទុះឡើងតវ៉ាប្រឆាំងដាច់ខាតជាមួយ ទេព វន្នី»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានព្យាយាមសុំការបំភ្លឺពីមន្ត្រីនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកទទួលទូរស័ព្ទ។
បន្ថែមលើការចោទប្រកាន់អ្នកស្រី ទេព វន្នី នោះ អ្នកស្រី ហេង មុំ លោក ដួង គា និងក្រុមរបស់លោក បានចោទប្រកាន់កញ្ញា ឡុង គីមហៀង ដែលជាមន្ត្រីព័ត៌មាននៃលេខាធិការដ្ឋានក្រុមការងារពិសេសសិទ្ធិលំនៅឋាន ថាជាអ្នកញុះញង់ឲ្យមានការបែកបាក់គ្នាក្នុងសហគមន៍បឹងកក់។
មន្ត្រីព័ត៌មាននៃលេខាធិការដ្ឋានក្រុមការងារពិសេសសិទ្ធិលំនៅឋាន កញ្ញា ឡុង គីមហៀង បានបដិសេធថា កញ្ញាមិនពាក់ព័ន្ធដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ ហើយកញ្ញាយល់ថា វាជារឿងនយោបាយ៖ «ការធ្វើសន្និសីទរបស់ពួកគាត់ហ្នឹង ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលយកទៅចាក់ផ្សាយគ្រប់ទូរទស្សន៍ វិទ្យុទាំងអស់ នៅក្នុងប្រទេស ហើយដែលយើងបានដឹងថា គ្រប់ទូរទស្សន៍ទាំងអស់ហ្នឹង និងវិទ្យុហ្នឹង ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាល ហើយឥឡូវនេះ យើងមើលឃើញទៀតថា ការធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់ពួកគាត់ហ្នឹង ត្រូវបានគណបក្សកាន់អំណាចយកមកធ្វើការឃោសនាបោះឆ្នោតទៀត។ ដូច្នេះ ខ្ញុំប្រាកដថា វាជារឿងនយោបាយ»។
មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល លោកតែងចាត់ទុកក្រុមទាំងពីរជាជនរងគ្រោះដីធ្លី ថ្វីបើពួកគេបែកបាក់គ្នាជាបក្ខពួកក៏ដោយ។ លោកមានមន្ទិលថា ហេតុអ្វីបានជាកន្លងមកស្ថានីយទូរទស្សន៍មិនធ្លាប់ចាក់ផ្សាយពីសកម្មភាពតវ៉ារបស់អ្នកភូមិបឹងកក់ ហើយបែរជាផ្សាយពីសន្និសីទដែលធ្វើឡើងដោយក្រុមប្រឆាំងអ្នកស្រី ទេព វន្នី ទៅវិញ៖ «តាំងពីរឿងបឹងកក់ កើតឡើងមកដល់ពេលនេះ មិនដែលមានការចាក់តាមទូរទស្សន៍ទេ គ្រប់ទូរទស្សន៍ ប៉ុន្តែពេលនេះ នៅពេលមានសន្និសីទកាសែតនេះកើតឡើង ស្រាប់តែស្ទើរតែគ្រប់ទូរទស្សន៍ចាក់នូវសន្និសីទកាសែតទាំងអស់នេះ»។
លោក អំ សំអាត បានបន្ថែមថា ទង្វើបែបនេះជាវិធីសាស្ត្ររបស់អ្នកនយោបាយដែលចង់បំបែកកម្លាំងតវ៉ារបស់សហគមន៍បឹងកក់៖ «ខ្ញុំគិតថា ជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាល ដោយសារតែប៉ុន្មានថ្ងៃហ្នឹង អ្នកស្រី ទេព វន្នី គាត់ចូលរួមធ្វើបាតុកម្មខ្លាំងក្លាពេកក្នុងរដូវឃោសនាហ្នឹង អ៊ីចឹងដើម្បីចង់បន្សាបចំណាប់អារម្មណ៍ពីមតិប្រជាពលរដ្ឋ ឬសាធារណៈ អ៊ីចឹងបានជាគាត់យកវិធីសាស្ត្រ គេហៅថាយកបន្លាឈូសបន្លាអាហ្នឹង»។
លោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យអ្នកភូមិបឹងកក់ រួបរួមគ្នាឲ្យបានខ្លាំងក្លា ទើបអាចចៀសផុតពីការកេងចំណេញពីសំណាក់អ្នកនយោបាយ និងជនឱកាសនិយមមួយចំនួន ដែលប៉ុនប៉ងបង្ក្រាបសំឡេងតវ៉ារបស់សហគមន៍បឹងកក់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។