តំណាងនិងប្រជាពលរដ្ឋជិត ១០០គ្រួសារ នៅស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ដើម្បីធ្វើញត្តិទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរនិងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីដែលមានទំនាស់ជាមួយទាហានកងកាំភ្លើងធំប្រចាំការនៅតំបន់ស្លាត នៃឃុំក្រាំងស្គា តាំងពីចុងឆ្នាំ២០១២ មកនោះ។ ខាងអាជ្ញាធរអះអាងថា ដីដែលពលរដ្ឋកំពុងទាមទារនោះ គឺជាដីព្រៃ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរសន្យាថា នឹងចុះពិនិត្យមើលជាក់ស្ដែងប្រសិនបើមានសំណើពីប្រជាពលរដ្ឋ។
ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៥០នាក់ នៅភូមិដំណាក់អំពិល នៃឃុំក្រាំងស្គារ នាំគ្នាផ្ដិតមេដៃធ្វើញត្តិដាក់ចូលសាលាខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងសមាគម ឬអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា ដើម្បីឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយទៅលើវិវាទដីធ្លីរវាងកងទាហានកាំភ្លើងធំ និងពលរដ្ឋចំនួន ៩៩គ្រួសារ ដែលមានផ្ទៃដីទំនាស់សរុបចំនួន ៥៦៧ហិកតារ។
តំណាងប្រជាពលរដ្ឋលោក សុខ នួក មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ថា នេះគឺជាលើកទី១ដែលអ្នកភូមិរស់នៅចំណុច ១០៤ នៃភូមិដំណាក់អំពិល នាំគ្នាផ្ដិតមេដៃ ដើម្បីស្វែងរកអន្តរាគមន៍ផ្លូវការទៅតាមស្ថាប័ននានា បន្ទាប់ពីក្រុមទាហានហាមឃាត់មិនឲ្យពលរដ្ឋចូលធ្វើស្រែចម្ការតាំងពីចុងឆ្នាំ២០១២ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយអះអាងថា ដីរបស់ពួកគាត់មិនទាន់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិ។ នៅក្នុងចំណោមពលរដ្ឋមានបញ្ហាដីធ្លីសរុបចំនួន ៩៩គ្រួសារ មានពលរដ្ឋចំនួន ៥៦គ្រួសារហើយដែលបានផ្ដិតមេដៃ និងគ្រោងបញ្ចប់សកម្មភាពផ្ដិតមេដៃនេះនៅមុនថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។
លោក សុខ នួក៖ «ដីប្រជាពលរដ្ឋនៅលើថ្នល់ហ្នឹងមានដីស្រែមានដីចម្ការតែដល់និស្សិតចុះវាស់វាមកពាក់ព័ន្ធជាមួយទាហាន ហើយទាហានគេសុំថា វាស់ដីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋអាក្នុងប្លុកដែលប៉ះពាល់ ព្រោះទាហានវាថាមានដីទាហាននៅក្នុងហ្នឹង ដល់ពេលវាស់ហើយកន្លែងណាៗទៀត មានចេញប័ណ្ណអ៊ីចឹងទៅ ដល់កន្លែងអាចំណុចហ្នឹងវាអត់ចេញឲ្យ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងមេបញ្ជាការកងកាំភ្លើងធំលោក នួន វិចិត្រ និងប្រធានមន្ទីររៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្មសំណង់ និងសុរិយោដីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក កែវ សឿងសោភ័ណ ដើម្បីសុំការពន្យល់ជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា។ ចំណែកអភិបាលរងទទួលបន្ទុកក្នុងរឿងដីធ្លីនេះ និងជាអ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តកំពង់ឆ្នាំង អ្នកស្រី ដោក សុទ្ធា បដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយនោះទេដោយប្រាប់ថា ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃអាទិត្យ សម្រាក ម្យ៉ាងអ្នកស្រីមិនបានទទួលព័ត៌មាននេះដែរ រួចក៏ចុចផ្ដាច់ទូរស័ព្ទតែម្ដង។
ទាក់ទងបញ្ហានេះអភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក ចេង ញ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមការងារថ្នាក់ខេត្តនឹងចុះពិនិត្យមើលលើទីតាំងប្រើប្រាស់ដីជាក់ស្ដែង ប្រសិនបើមានសំណើពីប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែលោកថា កន្លងមកក្រុមការងារបានចុះពិនិត្យឃើញថា ទីតាំងដែលកំពុងមានបញ្ហានោះ គឺសុទ្ធតែជាព្រៃ៖ «ចំណុច១០៤ មានតែក្បែរថ្នល់រទេះភ្លើងហ្នឹង ប៉ុន្តែវាមិនមានអីដល់ ៤០០ ទៅ ៥០០ហិកតារទេ។ ខ្លាចតែទើបនឹងកាប់ព្រៃថ្មីៗទេដែលគេមិនឲ្យនោះ»។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (Adhoc) ប្រចាំខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក សំ ច័ន្ទគា មើលឃើញថា ទីតាំងដែលកំពុងមានទំនាស់នោះពិតជាមានដីស្រែរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះមែន ប៉ុន្តែមានអ្នកភូមិចំនួនបានហួងហែងកាន់កាប់ដីក្នុងទំហំធំៗ ដើម្បីទុកចែកទៅដល់កូនចៅ។
យ៉ាងណាលោកថា បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលមិនបានសិក្សាលម្អិតអំពីផលប៉ះពាល់មុននឹងធ្វើសម្បទាន ឬកាត់ដីទៅឲ្យយោធាដែលមានមូលដ្ឋាននៅតំបន់នោះ៖ «ដីដែលអនុក្រឹត្យប្រគល់ឲ្យគេសម្រាប់ដាក់ទីតាំងបាញ់គ្រាប់ផ្លោងគេហាមប្រាមមិនឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលមានដីនៅទីហ្នឹងចូលទៅធ្វើស្រែ នោះវានឹងផ្ទុះការទាមទារកាន់តែខ្លាំងទៅ២ហើយ។ អ៊ីចឹងរដ្ឋាភិបាលគួរតែពិនិត្យមើលភាពជាក់ស្ដែង ហើយមានតំបន់ខ្លះនៅក្នុងចំណោមដីដែលបានផ្ដល់គួរតែអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើស្រែ»។
ប្រជាពលរដ្ឋនិងតំណាងសហគមន៍អះអាងថា ដីស្រែចម្ការដែលអ្នកភូមិធ្លាប់កាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៥ មកនោះ ត្រូវបានកម្លាំងទាហានគំរាមកំហែង និងដកហូតយកសម្ភារៈធ្វើកសិកម្មរបស់ពួកគាត់ជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០១២មក។ ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋបារម្ភថា ឆ្នាំនេះកងទាហានអាចនឹងរឹតត្បិត ឬគំរាមកំហែងប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យចូលទៅធ្វើស្រែចម្ការកាន់តែខ្លាំងឡើង ខណៈដែលរដូវវស្សាកាន់តែខិតជិតចូលមកដល់នោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
