អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នឹងផ្លាស់ទីពលរដ្ឋដែលរស់នៅលើដីចំណីមាត់ទន្លេក្នុងភូមិចុងកោះ ជាង ២០០ខ្នងផ្ទះ ដើម្បីរស់នៅលើទីតាំងថ្មីទាំងអស់នៅចុងខែកុម្ភៈ ឬក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខ។
អ្នកភូមិមិនជំទាស់នឹងការអភិវឌ្ឍច្រាំងទន្លេនេះទេ ប៉ុន្តែពួកគេខ្លះពុំមានលទ្ធភាពរុះរើ ឬជួសជុលផ្ទះ និងរកប្រាក់បង់រំលស់ថ្លៃចាក់ដី ១ពាន់ដុល្លារ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានដីមួយប្លង់រស់នៅនោះទេ។
ពលរដ្ឋខ្មែរ និងចាម ខ្លះកំពុងអល់អែករុះរើផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួនចេញពីលើដីចំណីមាត់ទន្លេ បន្ទាប់ពីទទួលព័ត៌មានថា ពលរដ្ឋណាដែលទទួលយកដីរស់នៅកន្លែងថ្មីពីអាជ្ញាធរដោយឥតគិតថ្លៃនោះ នឹងមិនទទួលបានសំណងរុះរើផ្ទះតាមកិច្ចសន្យាដែលបានធ្វើកាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០១៦ នោះទេ។ ពួកគេមានលទ្ធភាពតិចតួចណាស់ដែលត្រូវចំណាយលុយរុះរើផ្ទះផង និងបង់រំលស់ថ្លៃចាក់ដីផង។
អ្នកភូមិចុងកោះ សង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង ម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិចាម ៩នាក់ផ្សេងទៀត កំពុងឈរជជែកគ្នាពីបញ្ហាជីវភាព និងការឈឺថ្កាត់ផ្សេងៗ លោកស្រី ម៉ាត់ អាស៊ី មានប្រសាសន៍ថា គ្រួសារគាត់ និងអ្នកភូមិជាច្រើនទៀតខកចិត្តពេលឮថា អាជ្ញាធរមិនផ្ដល់សំណងថ្លៃរុះរើផ្ទះចេញពីមាត់ទន្លេទៅរស់នៅកន្លែងថ្មី។
លោកស្រីស្នើឲ្យអាជ្ញាធរពិចារណាផ្ដល់សំណងខ្លះដល់ពលរដ្ឋដើម្បីរុះផ្ទះចេញ៖ «ឯកឧត្ដមចង់បានដីហ្នឹង ខ្ញុំយល់ព្រមចេញ ប៉ុន្តែខ្ញុំ (សុំ) សំណងរុះរើ ៧០០ដុល្លារ។ អានេះសំណងក៏មិនឲ្យខ្ញុំ ហើយខ្ញុំបង់ដីរំលោះទៀត (ថ្លៃចាក់ដី) ហើយខ្ញុំមានលទ្ធភាពណា។ ជួយគិតគូរខ្ញុំផង ពួកខ្ញុំក្រីក្រណាស់ អត់មានលទ្ធភាពទេ ព្រោះខ្ញុំរកស៊ីបានព្រឹកខ្វះល្ងាច»។
បើតាមការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចំពោះពលរដ្ឋណាទទួលយកដីគោលនយោបាយដែលអាជ្ញាធរទិញឲ្យ ដោយគ្រាន់តែតម្រូវឲ្យចេញថ្លៃចាក់ដីមួយពាន់ដុល្លារអាចមានពេលបង់រំលស់រយៈពេលពីរឆ្នាំនោះ នឹងមិនបានសំណងរុះរើផ្ទះចេញទៅរស់នៅកន្លែងថ្មីឡើយ។ សំណងថ្លៃរុះរើផ្ទះដែលអាជ្ញាធរបានធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយពលរដ្ឋរួចហើយនោះ មានតម្លៃចន្លោះពី ៧០០ ទៅ ១.៣០០ដុល្លារ។
ចំណែកពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត លោក ទីន កូប ឲ្យដឹងថា ផ្ទះរបស់គាត់ចាស់ណាស់ទៅហើយ បើរុះរើនឹងបាក់បែក ហើយត្រូវការប្រាក់ច្រើនដើម្បីទិញឈើ ឬគ្រឿងបន្លាស់ផ្សេងៗមកដូរ ទើបអាចរស់នៅបាន។
មុខរបរនេសាទរបស់លោកបច្ចុប្បន្នគ្រាន់តែសន្សំបង់រំលោះថ្លៃចាក់ដីក៏លំបាកផង៖ «បណ្ដែតមងនេះមិនសូវបានទេបងអើយ! ពេលមងធ្វើហើយថ្មីយកទៅដល់ដាក់តែមួយថ្ងៃ ឬពីរថ្ងៃរហែកខ្ទេច អ៊ីចឹងទៅចាប់ផ្ដើមទៅចងការប្រាក់គេយកមកធ្វើមងបន្តទៀត ប៉ុន្តែកន្លែងបង់រំលស់ហ្នឹង ១.០០០ អាចរត់រួចរយៈពេលពីរឆ្នាំនោះ យើងឆ្លៀតទៅណា។ ដល់ពេលឥឡូវនេះ តម្លៃដីមួយពាន់ហ្នឹង គឺអា ៧០០ដុល្លារហ្នឹងក៏អត់ដែរ ដល់អ៊ីចឹងខ្ញុំថា អ៊ីចឹងថ្លៃដីហ្នឹងវា ១.៧០០បាត់ហើយ»។
ក្រុមពលរដ្ឋថា ពួកគេមិនដឹងចេញទៅរស់នៅកន្លែងថ្មីនៅថ្ងៃណាប្រាកដនោះទេ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋកំពុងជួបបញ្ហាបីសំខាន់ គឺទីមួយ ខ្ចីប្រាក់ធនាគារធ្វើដើមទុនរកស៊ី ឬទិញឧបករណ៍នេសាទលែងបានដោយស្ថានភាពផ្ទះត្រូវរុះរើ ទីពីរដីដែលត្រូវទទួលបាននោះឋិតនៅឆ្ងាយពីផ្សារ និងបញ្ហាទីបី សំណងរុះរើផ្ទះដែលអាជ្ញាធរធ្លាប់សន្យាថាឲ្យនោះ ក៏លែងបានទៀតទើបអ្នកភូមិជាច្រើនកំពុងអល់អែកចិត្ត។
ផ្ទុយពីការលើកឡើងរបស់ពលរដ្ឋនេះ អភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក ស៊ុន សុវណ្ណារិទ្ធិ បញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋទាំង ២១០ខ្នងផ្ទះ កំពុងរស់នៅលើដីចំណីមាត់ទន្លេខុសច្បាប់ ហើយពុំមានភាពរឹងមាំក្នុងការខ្ចីបុលប្រាក់ពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឯកជននោះទេ បើទោះបីជាគ្រឹះស្ថានខ្លះពិនិត្យមើលលើមុខរបរជាជាងផ្ទះសម្បែង ឬដីធ្លីរបស់អ្នកខ្ចី។ ប៉ុន្តែបើទៅកន្លែងថ្មីមានភាពប្រសើរសព្វបែបយ៉ាង៖ «ប៉ុន្តែបើគាត់ទៅទីនោះ ទីមួយគាត់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិត្រឹមត្រូវ ហើយបើគាត់ខ្ចីលុយខាងនោះបាន គាត់ខ្ចីលុយបានកាន់តែច្រើន ដោយសារគាត់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិ ហើយគាត់មានមុខរបរផង។ ការរស់នៅទីនោះមានបរិស្ថានល្អ គឺមានទឹកស្អាត អគ្គិសនី ផ្លូវថ្នល់ ហើយក៏តំបន់ជាប់ផ្សារ បើគិតពីផ្សារទៅរំលងមួយថ្នល់»។
ជំហានដំបូងអាជ្ញាធរ និងវិស័យឯកជន តម្រូវឲ្យពលរដ្ឋទិញដីរស់នៅកន្លែងថ្មីក្នុងតម្លៃបីពាន់ ទៅជាង បីពាន់ដុល្លារ ក្នុងមួយប្លង់ ដើម្បីរស់នៅ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋពុំមានលទ្ធភាពទិញ ទើបអាជ្ញាធរសម្រេចទិញដីចែកជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃដែលមួយប្លង់មានទំហំទទឹង ៥ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយ ២០ម៉ែត្រ។ ពលរដ្ឋគ្រាន់តែចេញថ្លៃចាក់ដីចំនួនមួយពាន់ដុល្លារជាការស្រេច ហើយមានពេលបង់រំលស់ពីរឆ្នាំ។
អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កំពុងរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងអភិវឌ្ឍច្រាំងទន្លេផ្សារក្រោម ដោយប្រើរយៈពេល ៥ឆ្នាំ គិតពីឆ្នាំ២០១៥ ដល់ឆ្នាំ២០១៩។ គម្រោងនេះបានអនុម័តឲ្យអនុវត្តដោយក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ហើយអាជ្ញាធរដែលចុះអនុវត្តគម្រោងធ្លាប់អះអាងថា គ្រប់ផ្ទះរបស់ពលរដ្ឋមិនត្រូវបានរុះរើដោយពុំមានសំណង ឬគោលនយោបាយដោះដូរនោះទេ ត្បិតផ្ទះមួយចំនួនតាមមាត់ទន្លេមិនស្របច្បាប់។
តាមគម្រោង អាជ្ញាធរសហការជាមួយវិស័យឯកជន នឹងធ្វើសួនច្បារ និងជើងទេរមាត់ទន្លេប្រវែងជិត ពីរគីឡូម៉ែត្រ (១.៧០០) ចាប់ពីមុខវត្តយាយទេព រហូតដល់ស្ថានីយទឹកស្អាតអានកូ (Anco) ឋិតនៅភូមិចុងកោះ សង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង។ គម្រោងនេះ បានប៉ះពាល់ដល់តូបលក់ដូរអាជីវករចំនួន ២០៣តូប ផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋជាង ៣០០ខ្នង។ ក្នុងនោះមានផ្ទះខ្លះមានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងខ្លះទៀតពុំមាន។
ច្បាប់អស្សាមិករណ៍ត្រង់ជំពូក១ មាត្រា២ បានធានាការដកសិទ្ធិស្របច្បាប់លើកម្មសិទ្ធិឯកជនដោយសមរម្យ និងយុត្តិធម៌។ ច្បាប់នេះក៏ធានាការទូទាត់សំណងជាមុនដោយសមរម្យ និងយុត្តិធម៌ ហើយបម្រើផលប្រយោជន៍សាធារណៈ និងផលប្រយោជន៍ជាតិ ដោយធ្វើការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តសាធារណៈ។
ត្រង់ចំណុចនេះ អភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក ស៊ុន សុវណ្ណារិទ្ធិ ថាជំហានទីមួយ នៃការផ្លាស់ទីនេះ នឹងធ្វើតែទៅលើពលរដ្ឋមានផ្ទះទយគូទទៅទន្លេចំនួន ២១០ខ្នងសិន។ បច្ចុប្បន្ននៅសល់តែម្ចាស់ផ្ទះចំនួន ៦ខ្នងទៀតប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោម ២១០គ្រួសារ ដែលមិនព្រមផ្ដិតមេដៃថានឹងទទួលយកដី ឬសំណងជាថវិកាដើម្បីរុះរើផ្ទះចេញ ខណៈអាជ្ញាធររៀបចំប្រព័ន្ធទឹកភ្លើងកន្លែងថ្មីជិតរួចហើយនោះ៖ «អ្នកខ្លះមានដីនៅជិតៗហ្នឹង គាត់ទិញហើយ ហើយគាត់អត់ត្រូវការដីទៀតទេ គាត់សុំថវិកាហ្នឹងទៅរស់នៅកន្លែងដីរបស់គាត់ថ្មី តែដោយឡែកសម្រាប់បងប្អូនណាដែលអត់យកថវិកាទេ ហើយសុំជាដីវិញ អាហ្នឹងយើងមានឈ្មោះរបស់យើង»។
លិខិតមួយច្បាប់របស់គណៈបញ្ជាការឯកភាពរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចុះហត្ថលេខាដោយលោក ឈួរ ច័ន្ទឌឿន កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមករា បានព្រមានចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់តាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះអ្នកញុះញង់ឲ្យមានការតវ៉ាដែលលោកហៅថា ជាបុគ្គលអគតិភូតភរបោកប្រាស់។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកក៏អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋចូលរួមអនុវត្តគោលការណ៍អភិវឌ្ឍនេះ កុំជឿលើការឃោសនា ឬបោកកញ្ចោតរបស់ជនអគតិ។
ទោះជាយ៉ាងណា ចំពោះការផ្ដល់សំណងរុះរើផ្ទះ ឬដោះដូរទីតាំងរស់នៅថ្មីនេះ អ្នកភូមិចុងកោះ ខ្លះសម្ដែងការមិនពេញចិត្ត និងនាំគ្នាតវ៉ានៅសាលាបុណ្យភូមិចុងកោះ ម្ដងហើយ កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ ក្រោយពីសកម្មភាពតវ៉ានោះ តំណាងពលរដ្ឋបីនាក់ ត្រូវសមត្ថកិច្ចកោះហៅទៅសាកសួរដោយសង្ស័យថា ជាអ្នកបំផុសបំផុលឲ្យពលរដ្ឋប្រឆាំងនឹងការអភិវឌ្ឍរបស់អាជ្ញាធរ ហើយពលរដ្ឋក៏ស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។