តុលាការខេត្តបាត់ដំបង បានចេញដីកាបង្កាប់ឲ្យអ្នកភូមិពីរនាក់ជាតំណាងឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាង ៤០០គ្រួសារ ចូលខ្លួនបំភ្លឺនៅខែមេសា ខាងមុខនេះ ដើម្បីសួរលើសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌមួយដែលកើតចេញពីទំនាស់ដីធ្លីជាមួយឧកញ៉ា សង ថន និងបុគ្គលពីរនាក់ផ្សេងទៀត។ តំណាងអ្នកភូមិទាំងពីរនាក់នោះ ត្រូវបានគេប្ដឹងចោទពីបទបង្ខាំងមនុស្សខុសច្បាប់ ទាក់ទិនទៅនឹងជម្លោះដីធ្លីមួយកន្លែងដែលមានទំហំ ៦១២ហិកតារ នៅភូមិក្រពើសែសិប ឃុំបឹងប្រាំ ស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង។
អ្នកភូមិជាច្រើនរយគ្រួសារបានធ្វើលិខិតសំណូមពរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដាក់ជូនអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង ដើម្បីសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ឲ្យជួយដោះស្រាយលើករណីជម្លោះដីធ្លីដ៏រ៉ាំរ៉ៃមួយកន្លែង ទំហំ ៦១២ហិកតារ នៅភូមិក្រពើសែសិប ឃុំបឹងប្រាំ ស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង ដែលកើតមានទំនាស់រវាងប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៤១៥គ្រួសារជាមួយលោកឧកញ៉ា សង ថន និងមនុស្សពីរនាក់ផ្សេងទៀត។
ការសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍នេះ កើតមានឡើងក្រោយពីតំណាងអ្នកភូមិពីរនាក់ ត្រូវបានតុលាការចេញដីកាបង្កាប់ឲ្យចូលខ្លួន នៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៤ ពីបទចាប់ និងបង្ខាំងដោយខុសច្បាប់ ទាក់ទិនជម្លោះដីធ្លីដែលបានប្រព្រឹត្តឡើង កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២។
តំណាងអ្នកភូមិទាំងពីរនាក់នោះឈ្មោះ ឈឿន ឆាន និងឈ្មោះ ឈុត ម៉ៅ។ លោក ឈុត ម៉ៅ បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ថា ពួកគាត់ទាំងពីរនាក់ក៏ដូចជាអ្នកភូមិទាំង ៤១៥គ្រួសារ ពុំបានប្រព្រឹត្តដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រុមអ្នកភូមិស្នើសុំឲ្យមានកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លើករណីជម្លោះដីធ្លីនេះ៖ «សុំឲ្យលោកអភិបាលខេត្តជួយដោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់បឹងពីរ រឿងនៅតុលាការផង ហើយនិងរឿងដែលប្រជាពលរដ្ឋបានអាស្រ័យផលជាយូរមកហើយ កុំឲ្យមានការវាស់វែងជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើរហូតតាំងពីឆ្នាំ២០០៤ មករហូតដល់ឆ្នាំ២០១៤ មានដាំដូង ដាំស្វាយ ផ្លែផ្កាជាប់ ១០ឆ្នាំហើយ»។
លិខិតសំណូមពរពីរច្បាប់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៤១៥គ្រួសារ បាននាំគ្នាចូលទៅរស់នៅលើដីចំណុចបឹងពីរ ភូមិក្រពើសែសិប ឃុំបឹងប្រាំ ស្រុកបវេល ខេត្តបាត់ដំបង នោះ កាលពីអំឡុងចុងឆ្នាំ២០០៤ ហើយបាននាំគ្នាកាប់ឆ្ការព្រៃយកដីធ្វើស្រែចិញ្ចឹមជីវិត ខ្លះបាន ១ហិកតារ ២ ទៅ ៣ហិកតារ។
ឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហានេះ លោក ច័ន្ទ សុផល ជាអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង បញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរខេត្តទទួលបានលិខិតរបស់អ្នកភូមិ ហើយខាងមន្ត្រីជំនាញកំពុងពិនិត្យករណីទំនាស់ដីធ្លីនេះ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងនាមអភិបាលខេត្ត លោកប្រកាន់នូវគោលការណ៍ច្បាប់ ដើម្បីផ្ដល់យុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋ៖ «ខ្ញុំប្រកាន់នូវគោលការណ៍ច្បាប់ ហើយប្រកាន់នូវភាពយុត្តិធម៌ជូនដល់ភាគីទាំងសងខាង ខ្ញុំមិនប្រកាន់ខាងណាទេ»។
អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (Adhoc) លោក យិន ម៉េងលី ថ្លែងថា ករណីទំនាស់ដីធ្លីនៅចំណុចបឹងពីរ ភូមិក្រពើសែសិប ឃុំបឹងប្រាំ នេះ បានបង្ហាញរូបភាពអវិជ្ជមាន និងភាពអសកម្ម ដែលជាការបន្សល់ទុករបស់អតីតអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង គឺលោក ប្រាជ្ញ ច័ន្ទ។ លោកថា ករណីទំនាស់ដីធ្លីកើតមានយូរណាស់ ប៉ុន្តែអតីតអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង អាណត្តិមុនពុំបានយកចិត្តទុកដាក់នោះឡើយ៖ «ទោះបីបទបញ្ជា០១ ចេញមកហើយក៏ដោយ យើងឃើញថា បទបញ្ជានេះធ្វើដោយដុំ មិនបានយកមកអនុវត្តឲ្យស្នើគ្នាទាំងអស់ទេ។ អ៊ីចឹងបញ្ហានេះ វាបន្សល់ពីអភិបាលខេត្តនៃអាណត្តិចាស់ វានឹងធ្វើមានបញ្ហាលំបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋចុះឡើងតុលាការ ពីព្រោះពេលខ្លះភាគីម្ខាងគេអាចរកគ្រប់វិធានការ ដើម្បីគេប្ដឹងពីបទព្រហ្មទណ្ឌទៅតុលាការ»។
កាលពីឆ្នាំ២០០៦ អតីតអភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អន ស៊ុំ បានចេញដីកាដកហូតដីព្រៃឈើគ្រប់ប្រភេទនៅតំបន់នោះ មកទុកជាសម្បត្តិរដ្ឋ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៦ ដដែលនោះ នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើបាត់ដំបង បានចេញតារាងស្ថិតិស្ដីពីការដុតឈូសឆាយ និងហ៊ុមព័ទ្ធដីព្រៃឈើ ដើម្បីវាយតម្លៃធ្វើជាកម្មសិទ្ធិនៅស្រុកបវេល ដែលមានផ្ទៃដីសរុបទំហំ ៦១២ហិកតារ ពាក់ព័ន្ធជាមួយមនុស្ស ៣នាក់ គឺឧកញ៉ា សង ថន ឈ្មោះ ប៉ែន កិ និងឈ្មោះ ទន់ ប៊ុនធឿន ដែលរស់នៅខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
តែនៅឆ្នាំ២០០៦ ដដែលនោះ អតីតអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោក ប្រាជ្ញ ច័ន្ទ បានចេញលិខិតបដិសេធ និងចេញដីកាដកហូតដីព្រៃឈើគ្រប់ប្រភេទ ដែលត្រូវបានរំលោភបំពានច្បាប់នៅក្នុងស្រុកបវេល មកទុកជាសម្បត្តិរដ្ឋ។ ដូច្នេះ ដីដែលប្រជាពលរដ្ឋកំពុងកាន់កាប់ប្រើប្រាស់ និងអាស្រ័យផលតាំងពីឆ្នាំ២០០៤ មកនោះ ឋិតនៅក្នុងដីព្រៃរបស់រដ្ឋ។ ទោះបីជាមានដីកាដកហូតក៏ដោយ ក៏អាជ្ញាធរខេត្តមិនបានបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋឲ្យចាកចេញពីដីនោះឡើយ ហើយពួកគាត់បន្តកាន់កាប់ធ្វើស្រែចម្ការអស់រយៈពេល ១០ឆ្នាំ រហូតមក។
នៅក្នុងនយោបាយចាស់សកម្មភាពថ្មីលើវិស័យដីធ្លី រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋជាច្រើនកន្លែង ចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋណាដែលបានកំពុងកាន់កាប់ និងប្រើប្រាស់ជាក់ស្ដែង ព្រមទាំងរៀបចំធ្វើវិញ្ញាបនបត្រឲ្យថែមទៀត តាមរយៈការចុះវាស់វែងរបស់ក្រុមនិស្សិត។ ក្រុមអ្នកភូមិបញ្ជាក់ថា នៅពេលនោះស្រាប់តែលេចមុខមនុស្សបីនាក់ គឺលោកឧកញ៉ា សង ថន ឈ្មោះ ប៉ែន កិ និងឈ្មោះ ទន់ ប៊ុន ធឿន បានទៅអះអាងថាជាដីរបស់ខ្លួន ហើយបានប្ដឹងតវ៉ាមិនឲ្យអាជ្ញាធរ និងក្រុមនិស្សិតវាស់វែងដីស្រែឲ្យអ្នកភូមិនោះឡើយ ព្រមទាំងបានប្ដឹងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនទៅតុលាការថែមទៀត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។