សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កូតាពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ព្រមានប្ដឹងមេភូមិត្រដក់ពង មេឃុំខ្នារឆ្មារ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងលក់ដីព្រៃរបស់រដ្ឋ។ ចំណែកអាជ្ញាធរវិញអះអាងថា ដីព្រៃនេះ គឺឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងជាសមូហភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភូមិត្រដក់ពង ហើយការលក់ដូរនោះ ក៏ជាការស្រុះស្រួលគ្នារបស់ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដែរ។
ភាពមិនច្បាស់លាស់លើការគ្រប់គ្រងដីព្រៃគីឡូទំហំ ៧២ហិកតារ ឋិតនៅឃុំខ្នារឆ្មារ ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ នាំឲ្យឈ្មួញ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខិលខូចខ្លះ ប្រើរូបភាពផ្សេងៗដើម្បីរំលោភយកដីនោះ។ សារព្រមានប្ដឹងអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងលក់ដីព្រៃទៅតុលាការ គឺបន្ទាប់ពីមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងរកឃើញកិច្ចសន្យាទិញលក់ដីរបស់ពលរដ្ឋចំនួន ២២ច្បាប់ ដែលមានចុះហត្ថលេខាបញ្ជាក់ពីមេភូមិ និងមេឃុំ។
សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ដួង ចន្ដ្រា ថ្លែងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ថា រូបលោកធ្លាប់លើកបញ្ហានេះមកជជែកក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សា ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរចាប់ពីថ្នាក់ភូមិរហូតដល់ខេត្ត ប្រកែកថាអត់ដឹងរឿង ហើយទម្លាក់កំហុសនេះទៅឲ្យពលរដ្ឋថាជាអ្នកលក់ដីព្រៃ។ លោកថា នឹងសើរើរឿងនេះ ដោយប្ដឹងទៅតុលាការឲ្យផ្ដន្ទាទោសជនល្មើស និងរក្សាដីនោះទុកឲ្យអ្នកភូមិប្រើប្រាស់ឡើងវិញ៖ «យើងបានរកឃើញភស្តុតាងនៃការលក់ដីព្រៃគីឡូ ដោយមានចុះហត្ថលេខា និងបោះត្រាដោយ លោក ទា កុំ ជាមេឃុំខ្នារឆ្មារ។ ដូច្នេះ យើងដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ តុលាការសព្វថ្ងៃនេះ គឺជាតុលាការមួយដែលបម្រើប្រយោជន៍ឲ្យគណបក្សប្រជាជន តែសង្ឃឹមថាថ្ងៃមុខ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឈ្នះឆ្នោតនឹងសើរើរឿងនេះឡើងវិញ»។
ដីព្រៃគីឡូ គឺឋិតនៅភូមិត្រដក់ពង ឃុំខ្នារឆ្មារ ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ដីនេះត្រូវពលរដ្ឋចំនួន ៦ភូមិ នៃឃុំខ្នារឆ្មារ ចាត់ទុកជាដីព្រៃសហគមន៍ ហើយចូលទៅអាស្រ័យផលជាច្រើនជំនាន់មកហើយ។ ជាក់ស្ដែង កាលពីឆ្នាំ២០០៦ ក្រុមពលរដ្ឋនាំគ្នាផ្ដិតមេដៃស្នើសុំទុកដីនេះជាព្រៃសហគមន៍ ប៉ុន្តែមកដល់បច្ចុប្បន្ន មិនទាន់មានលិខិតទទួលស្គាល់ជាព្រៃសហគមន៍ពីស្ថាប័នណាមួយនៅឡើយ ខណៈឈ្មួញកំពុងដាក់កម្លាំងកាប់ព្រៃ ដោយសំអាងថាបានទិញពីប្រជាពលរដ្ឋ។
ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ មេឃុំខ្នារឆ្មារ លោក ទា កុំ ថ្លែងបញ្ជាក់ថា ផ្ទៃដីព្រៃទំហំជាង ៧០ហិកតារនេះ មិនមែនជាគម្របព្រៃឈើ ឬបានកំណត់ជាព្រៃសហគមន៍នោះទេ ប៉ុន្តែវាឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពលរដ្ឋ និងមេភូមិត្រដក់ពង។ លោកថា អ្នកភូមិត្រដក់ពង ជាង ៣០០គ្រួសារ (៣៥០) បានស្រុះស្រួលគ្នាលក់ដីនេះទៅឲ្យឈ្មួញ និងមានអ្នកភូមិតែ ២០គ្រួសារប៉ុណ្ណោះដែលជំទាស់៖ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា កន្លងទៅនេះមានការភ្ញាក់ផ្អើលតែភូមិហ្នឹង (ភូមិត្រដក់ពង) មួយ ដែលមានជនមួយចំនួនឃុបឃិតត្រូវរ៉ូវគ្នា ហើយឈ្មួញក៏នៅក្នុងភូមិហ្នឹងដែរត្រូវរ៉ូវគ្នាទៅ ចេះតែនាំគ្នាលក់ដី។ ក្នុងនេះក៏មិនបានដឹងឮក្នុងរឿងហ្នឹងដែរពីដំបូងមក ទើបក្រោយៗទៀតបានខ្ញុំទទួលស្គាល់»។
ចំណែកមន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (Adhoc) ប្រចាំខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក សំ ច័ន្ទគា យល់ថា មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ឬពលរដ្ឋដែលមិនពេញចិត្តនឹងការលក់ដូរដីព្រៃនេះ អាចយកជម្រើសប្ដឹងទៅស្ថាប័នអយ្យការ ប្រសើរជាងប្ដឹងទៅគណៈកម្មការរដ្ឋបាលឲ្យជួយដោះស្រាយ ព្រោះអាជ្ញាធររដ្ឋបាល ឬមន្ត្រីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា អាចជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងនេះដែរ៖ «ដើម្បីឲ្យមាននីតិរដ្ឋ និងគោរពច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវនាំខ្លួនអ្នកលក់ និងអ្នកដែលផ្សំគំនិតក្នុងការលក់នេះយកមកផ្ដន្ទាទោសទៅតាមផ្លូវច្បាប់»។
កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ក្រុមឈ្មួញបានប្រើឈ្មោះក្រុមហ៊ុនចិន ដើម្បីទិញដីព្រៃសហគមន៍គីឡូពីអ្នកភូមិត្រដក់ពង នៃឃុំខ្នារឆ្មារ ជិត ៤០០គ្រួសារ (៣៧៨)។ ក្រុមឈ្មួញបានប្រើរូបភាពដើរចែកលុយពលរដ្ឋក្នុងមួយគ្រួសារ ២០០ដុល្លារ និងគ្រួសារខ្លះទទួលបាន ៣០០ដុល្លារ ជាថ្នូរនឹងការប្រគល់ដីព្រៃគីឡូទៅឲ្យគេ។ ក្រោយមក ឈ្មួញ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បានរៀបចំកិច្ចសន្យាលក់ផ្ដាច់តែម្ដង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។