ទំនាស់ដីមួយកន្លែងដែលមានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិលេខ១០៧៤ ចេញដោយក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋពីរភូមិ នៅខណ្ឌសែនសុខ មិនអាចធ្វើការអភិវឌ្ឍដាក់លូរំដោះទឹកចេញពីផ្លូវលេខ១៩៧៨ បាន បណ្ដាលឲ្យទឹកលិចភូមិនៅរដូវវស្សា។
តើបញ្ហាអ្វីខ្លះដែលបង្កឲ្យមានការរាំងស្ទះបែបនេះ?
ពលរដ្ឋពីរភូមិ រស់នៅសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ចំនួន ៣៤គ្រួសារ តវ៉ាសុំឲ្យអាជ្ញាធរដែនដី និងសាលារាជធានីភ្នំពេញ ជួយទម្លុះផ្លូវលេខ១៩៧៨ ដែលមានគ្រួសារមួយមានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីលេខ១០៧៤ សង់របងថ្មមកលើផ្លូវនោះអស់ទទឹង ៥ម៉ែត្រ បណ្ដាលឲ្យរាំងស្ទះដល់ការដាក់លូរំដោះទឹកពីភូមិ។
ស្ត្រី អិន ស៊ីណាត នៅភូមិពោងពាយ ថ្លែងថា ពីមុនដីតំបន់នេះ គឺជាបឹងកំប្លោក ស្ថិតក្នុងខណ្ឌឫស្សីកែវ។ ក្រោយមក ដីបឹងកំប្លោកនោះកាត់មកបង្កើតជាខណ្ឌសែនសុខ វិញ ទើបសាលារាជធានីភ្នំពេញ បែងចែកការអភិវឌ្ឍតាមប្លង់អិលម៉ាប (LMAP) ដោយមានបែងចែកជាផ្លូវត្រង់ៗ កាត់ខ្វាត់ខ្វែងក្នុងសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី នេះ។ ដោយឡែក ផ្លូវលេខ១៩៧៨ មានទទឹង ១០ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែទៅដល់ក្បាលដីលេខ១០៧៤ មានជម្លោះសង់របងថ្មលើផ្លូវអស់ទទឹង ៥ម៉ែត្រ នាំឲ្យការដាក់លូនៅក្នុងភូមិនោះ មិនអាចទម្លុះដល់ផ្លូវ១០០៣ បាន ទើបទឹកក្នុងភូមិមិនហូរចេញនៅរដូវវស្សា៖ «ខ្ញុំសុំឲ្យផ្លូវត្រង់ទៅ ហើយបានដាក់លូទៅ បណ្ដោះទឹកបាន កុំឲ្យខ្លាចវាលិច ព្រោះទឹកវានៅផ្អឹបនៅហ្នឹង មើលទឹកតាមលូនៅហ្នឹង ឡើងស្អុយហើយ ព្រោះអីអត់មានប្រព័ន្ធលូ។ រាល់ថ្ងៃ ទឹកវាស្តូបនៅហ្នឹង មូសដូចស្អីអីចឹង កើតមូសច្រើនណាស់»។
អ្នកស្រី ចា ខា ពលរដ្ឋភូមិភ្នំពេញថ្មី ថ្លែងថា តាមប្លង់អភិវឌ្ឍន៍រាជធានីភ្នំពេញ បិទផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៩ គឺផ្លូវ១៩៧៨ សង់ត្រង់មានទទឹងផ្លូវ ១០ម៉ែត្រ។ ផ្លូវនោះនឹងពុះចែកព្រំប្រទល់ភូមិ២ គឺភ្នំពេញថ្មី និងភូមិពោងពាយ ក្នុងខណ្ឌសែនសុខ។ ស្រាប់តែពេលចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១០ បែរជាមានកម្មសិទ្ធិលេខ១០៧៤ នៅភូមិពោងពាយ ឯណោះ ទល់មុខដីគាត់ មកយកដីភូមិភ្នំពេញថ្មី ហើយបានធ្វើរបងថ្មមកលើផ្លូវ១៩៧៨ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១១ ទើបពលរដ្ឋ២ភូមិ គឺពោងពាយ និងភូមិភ្នំពេញថ្មី ចំនួន ៣៤គ្រួសារ ផ្ដិតមេដៃប្ដឹងសុំឲ្យមន្ទីរសុរិយោដី និងសាលាក្រុងដោះស្រាយ ព្រោះកម្មសិទ្ធិ១០៧៤ នោះ បានធ្វើឲ្យផ្លូវ១៩៧៨ វៀច ចង្អៀត និងមិនអាចដាក់លូបង្ហូរទឹកចេញពីភូមិបាន៖ «ហើយគួរឲ្យចម្លែក ឡូត៍មួយនេះ ពុំមាននៅក្នុងការប្រកាសបិទផ្សាយនៅខាងភូមិភ្នំពេញថ្មី ទេ ស្រាប់តែពេលចេញប័ណ្ណ ឃើញមានបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិនឹងគេដែរ នៅខាងភូមិភ្នំពេញថ្មី ដែលធ្វើឲ្យប្រជាជនទាំងអស់ ៣៤គ្រួសារ គាត់មិនអាចទទួលយកបាន»។
មេក្រុម ៥០ខ្នង ភូមិភ្នំពេញថ្មី លោក ចាន់ គីមតែ ថ្លែងថា ផ្លូវ១៩៧៨ គឺសង់ពីសាលាសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ទៅកាន់ផ្លូវ១០០៣។ ប៉ុន្តែម្ចាស់ដីឈ្មោះ សុខ អឿន មានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិលេខ១០៧៤ បានលក់ដីទៅឲ្យឈ្មោះ សុខ សាន្ត និងមានកិច្ចសន្យាលក់ដី បើសិនជាមានការធ្វើផ្លូវកាត់ដីគាត់លក់នោះ គាត់សុំឲ្យលោក សុខ សាន្ត ជួយចេញដីស្មើគ្នា។ ប៉ុន្តែតាមប្លង់អភិវឌ្ឍន៍រាជធានីភ្នំពេញ ផ្លូវលេខ១៩៧៨ នោះ នៅចំលើដីលោក សុខ អឿន ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ១០៧៤ ដែលជាអ្នកលក់ដីនោះ។
លោក សុខ អឿន មិនសុខចិត្តនឹងការអភិវឌ្ឍផ្លូវនោះ បានប្ដឹងទាមទារឲ្យសាលាក្រុង កាត់ដី ៥ម៉ែត្រពីលោក សុខ សាន្ត ដើម្បីធ្វើផ្លូវវិញ ទើបកើតជាជម្លោះ ហើយផ្លូវរួមតូចពី ១០ម៉ែត្រ មកនៅត្រឹម ៥ម៉ែត្រ តែបណ្តោយដី ១០៥ម៉ែត្រ ជាដីលោក សុខ អឿន ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ១០៧៤ នោះទេ៖ «ខ្ញុំគ្រាន់តែសំណូមពរឲ្យថ្នាក់លើ ឬរាជរដ្ឋាភិបាល ជួយអន្តរាគមន៍ដើម្បីធ្វើផ្លូវនេះឲ្យស្មើ ឲ្យត្រង់ ដើម្បីជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យធ្វើចរាចរណ៍ឲ្យបានលឿន ឲ្យបានទូលាយ ព្រោះផ្លូវនោះវាកាច់ វាអត់ត្រឹមត្រូវ បើវាកាច់តែដើមក្បាលផ្លូវទេ ហើយវាខុសពីការបិទផ្សាយទៀតនេះ វាដូចជាអយុត្តិធម៌ចំពោះលោក សុខ សាន្ត ពេក»។
ពាក់ព័ន្ធការលើកឡើងនោះ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចសុំជួបលោក សុខ អឿន ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលេខ១០៧៤ បាននៅឡើយ ដើម្បីសុំបំភ្លឺចំពោះបញ្ហានេះ។
ជម្លោះផ្លូវ១៩៧៨ នេះដែរ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ក្រុមហ៊ុនដាក់លូនៅផ្លូវនោះ។ លោក អិត សំអុល អ្នកម៉ៅការដាក់លូ ថ្លែងថា ២ឆ្នាំមុន សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី បានជួលគាត់ឲ្យដាក់លូសងខាងផ្លូវ១៩៧៨ នេះ។ លូដាក់បានជាង ៣០០ម៉ែត្រ នៅខ្វះតែដីទំនាស់ជាង ១០០ម៉ែត្រនោះ។ មន្ត្រីសាលាខណ្ឌសែនសុខ ចុះហាមមិនឲ្យកាយដីដាក់លូ។ លោកថា ការហាមនោះធ្វើឲ្យគាត់ខាតប្រាក់ច្រើន ព្រោះមិនទាន់ទូទាត់ថ្លៃពលកម្ម និងថ្លៃទិញលូ។ គាត់ទាមទារឲ្យក្រសួងរៀបចំដែនដី និងសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដោះស្រាយ ឬសងប្រាក់មកគាត់ខ្លះផង៖ «អំពាវនាវដល់សម្ដេច ឲ្យជួយដោះស្រាយឲ្យបានផ្លូវត្រង់ឡើងវិញ ដើម្បីជួយសម្រួលយ៉ាងម៉េចឲ្យបានទឹកហូរទៅប្រឡាយមេ ព្រោះខ្ញុំដាក់លូ វាកប់វាភាគច្រើនទៅហើយ អត់ទាន់បានដោះស្រាយរួច អីចឹងសំណូមពរឲ្យជួយ»។
លិខិតពីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ លេខ១០១១ ដនស/អធិ ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១១ បានបញ្ជាឲ្យមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ រាជធានីភ្នំពេញ សុំឲ្យមន្ត្រីរបស់មន្ទីរនោះ ដែលបានធ្វើការថ្លោះធ្លោយចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឲ្យចុះសម្របសម្រួលជាមួយភាគីជម្លោះនៅផ្លូវ១៩៧៨ នេះ និងជម្រើសទី២ ឲ្យគូភាគីទាំង២ មានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការ ដើម្បីដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់។
អនុប្រធានមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ រាជធានីភ្នំពេញ លោក ពៅ ប្រាសុង ពន្យល់កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ដោយមិនឲ្យអាត់សំឡេង និងថតរូបភាព។ លោកថា ភាគីដើមចោទ និងចុងចោទ ត្រូវសាលាឧទ្ធរណ៍ប្រកាសបិទផ្លូវតវ៉ា១ឆ្នាំហើយ។ លោកថា ចំពោះដំណោះស្រាយ គឺមន្ទីររៀបចំដែនដី អាចបដិសេធប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិទាំង៣ មានឈ្មោះ សុខ អឿន ប័ណ្ណលេខ១០៧៤ ឈ្មោះ សុខ សាន្ត ប័ណ្ណលេខ១០៨៨ និងឈ្មោះ សម វង ប័ណ្ណលេខ១០៨៧ ចេញពីកម្មសិទ្ធិដី ដើម្បីឲ្យអ្នកទាំង ៣នាក់នោះ ប្ដឹងសុំធ្វើប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីឡើងវិញ។
ចៅសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី លោក ជុំ សារ៉ាយ បំភ្លឺថា ពលរដ្ឋ២ភូមិ បានប្ដឹងមកសាលាសង្កាត់ ថាបុគ្គលឈ្មោះ សុខ សំអឿន សង់របងរំលោភផ្លូវ១៩៧៨ នោះ អស់ ៥ម៉ែត្រ នាំឲ្យផ្លូវតូចមិនអាចដាក់លូបាន។ បញ្ហានេះ អាជ្ញាធរសង្កាត់មិនអាចដោះស្រាយបានទេ ព្រោះដីមានកម្មសិទ្ធិ ទាល់តែក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ និងសាលារាជធានីភ្នំពេញ ទើបអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន៖ «តាមពិត ផ្លូវហ្នឹងវាត្រង់ ព្រោះវាមានត្រង់ស្រាប់ តែដល់ខាតបង់ដីរបស់ សុខ អឿន ហ្នឹងទៅ អីចឹងគាត់មិនព្រមទេ គាត់មិនអនុញ្ញាតឲ្យបើកទេផ្លូវហ្នឹង តែរឿងទឹកមិនស្ទះទេ។ ខ្ញុំចំពោះមុខ ចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើយ៉ាងម៉េចកុំឲ្យមានទឹកលិចបានក្នុងរដូវវស្សា ខ្ញុំនៅក្នុងនាមសង្កាត់នេះ ពុះពាររឿងនេះ»។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រជាពលរដ្ឋនៅសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី បារម្ភពីបញ្ហាទឹកលិចភូមិ ដែលត្រូវតែមានការដោះស្រាយជាបន្ទាន់។ អ្នកភូមិឲ្យដឹងថា ជម្លោះដីផ្លូវ១៩៧៨ នេះ បានកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១០ បន្តរហូតមកដល់ឆ្នាំ២០១៣។ អ្នកភូមិព្រមានថា បើគ្មានដំណោះស្រាយពីសាលារាជធានីភ្នំពេញ ទេ គាត់នឹងនាំគ្នាទៅសុំនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យជួយដោះស្រាយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។