រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានដាក់បទបញ្ជាទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវពង្រឹងសកម្មភាពទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានកាន់កាប់ធ្វើកម្មសិទ្ធិដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅតំបន់ក្បាលឆាយ។
ក្រុមមន្ត្រីអះអាងថា បទបញ្ជានេះដើម្បីរក្សាតំបន់ក្បាលឆាយឲ្យបានគង់វង្ស ព្រោះជាប្រភពទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះ។ ជាងនេះ ក៏បានព្រមានមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្រោមឱវាទនាខេត្តនេះ ត្រូវបញ្ឈប់ ឬផ្អាកលើកសំណើសុំគោលការណ៍កាត់ឆ្វៀលដីតំបន់នេះ ធ្វើកម្មសិទ្ធិដាក់ជូនប្រមុខដឹកនាំជាបន្តទៀត។
សារព្រមាន ឬបទបញ្ជារបស់ លោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោកបណ្ឌិត អ៊ុក រ៉ាប៊ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម បានធ្វើឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ និងតាមរយៈកិច្ចប្រជុំជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ជាបន្តបន្ទាប់រហូតមកដល់ខែសីហា នេះ។
លោកបណ្ឌិត អ៊ុក រ៉ាប៊ុន មានប្រសាសន៍ថា ដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅតំបន់ក្បាលឆាយ ទុកសម្រាប់រក្សាប្រភពទឹកសាប ឬទឹកស្អាតប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ មិនអាចមានអ្នកទន្ទ្រានកាន់កាប់ធ្វើកម្មសិទ្ធិជាដាច់ខាត ហើយអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពល្មើសនេះ នឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តព្រះសីហនុ និងមន្ត្រីនៅតាមមន្ទីរស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា នាសាលប្រជុំខេត្តនេះ លោក អ៊ុក រ៉ាប៊ុន បានព្រមានទៅមន្ត្រីជំនាញមួយចំនួនមានមន្ត្រីនៅតាមស្ថាប័នខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្តព្រះសីហនុ ជាដើម ដែលធ្វេសប្រហែសបណ្តោយឲ្យមានសកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ និងកាប់ដើមឈើនៅតំបន់រក្សាប្រភពទឹកស្អាត ពុះច្រៀកជាឡូលក់ដូរបន្ត និងទន្ទ្រានហ៊ុមព័ទ្ធរបងធ្វើកម្មសិទ្ធិយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ។ កិច្ចប្រជុំនោះ ធ្វើឡើងដើម្បីពង្រឹងការអនុវត្តអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចុះថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៧ ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិព្រែកទឹកសាបនៅតំបន់ក្បាលឆាយ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែល បានសម្រេច ពង្រឹង និងអនុវត្តតាមមតិណែនាំចំនួន ៥ចំណុចរបស់ លោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ រួមមាន មិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបន្តសង់លំនៅឋាននៅលើផ្ទៃដីទំហំ ៥៥ហិកតារ ដោយតម្រូវឲ្យអាជ្ញាធរស្វែងរកដីសម្បទានសង្គមកិច្ចនៅទីតាំងផ្សេង ដើម្បីចែកជូនពលរដ្ឋ ក្រៅពីដីស្ថិតក្នុងតំបន់អនុក្រឹត្យលេខ៧៦។ ជាងនេះ ដីអង្គភាពរដ្ឋទាំងឡាយដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រគល់ឲ្យនាពេលកន្លងទៅ គួរដកត្រឡប់មកវិញ ក្នុងនោះដីក្រសួងមហាផ្ទៃ ១៨ហិកតារ បានប្រគល់ឲ្យរដ្ឋវិញហើយ ហើយដីកំពុងដាក់ស្នើសុំការអនុញ្ញាតគ្រប់គ្រង ផ្ដើមដោយអង្គភាព ឬស្ថាប័នរដ្ឋនានាពីរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាព ឬមិនគួរឲ្យកើតមានទៀតទេ។
ចំណែករោងចក្រដែលស្ថិតក្នុងតំបន់អនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ត្រូវរក្សាទុកដដែល ព្រោះបើរដ្ឋដកហូតពីក្រុមហ៊ុនវិញ គឺត្រូវសងថវិកាទៅម្ចាស់រោងចក្រមានទឹកប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ប៉ុន្តែរដ្ឋមិនមានថវិកាផ្តល់ជូនម្ចាស់រោងចក្រទៅតាមសំណងផ្លូវច្បាប់នោះទេ។ បន្ថែមលើនេះ អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវសហការគ្នារុះរើខ្ទម ឬផ្ទះមាននៅរាយប៉ាយចេញពីដីអនុក្រឹត្យ៧៦ តំបន់ក្បាលឆាយឲ្យអស់៖ «លទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំ ក៏បានសម្រេចមិនឲ្យមានមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធស្ថាប័នណាមួយលើកគំនិតដាក់ស្នើទៅរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីកាត់ឆ្វៀលដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅតំបន់ក្បាលឆាយ ដែលមានការទន្ទ្រានកាន់កាប់រួចហើយ ដាក់ជូនប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលទៀតទេ។ ហើយតាមការណែនាំពីសម្ដេចក្រឡាហោម ស ខេង គឺមិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋសង់លំនៅឋាននៅលើដីទំហំ ៥៥ហិកតារនៅតំបន់ក្បាលឆាយ ដែលបានកាប់ទន្ទ្រានហើយទៀតទេ និងតម្រូវឲ្យអាជ្ញាធររកដីទីតាំងផ្សេងសម្រាប់ផ្តល់ជូនពលរដ្ឋឲ្យចាកចេញពីតំបន់នោះ»។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះដែរ លោក សុខ សកល មេបញ្ជាការកងទ័ពតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានភារកិច្ចថែរក្សា ឬឃ្លាំមើលសកម្មភាពទន្ទ្រានដីអនុក្រឹត្យនេះធ្វើកម្មសិទ្ធិ បានបង្ហាញពីការខ្វះខាតមធ្យោបាយ និងអាហារហូបចុកសម្រាប់ផ្តល់ជូនកងកម្លាំងក្រោមឱវាទ ដែលចុះអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនជាអចិន្ត្រៃយ៍។ លោកចាត់ទុកសកម្មភាពទន្ទ្រានដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ និងសកម្មភាពកាប់ដើមឈើនៅតំបន់នេះ ថាធ្វើឡើងជាប្រព័ន្ធ ហើយមានមន្ត្រីកំពុងមានតួនាទីក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល និងកំពុងបម្រើការងារក្នុងរដ្ឋបាលសាលាខេត្តព្រះសីហនុ មួយចំនួនអាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធបទល្មើសនេះ។ ជាងនេះ មន្ត្រីមានអំណាចទាំងនោះ តែងចេញមុខធ្វើអន្តរាគមន៍នៅពេលកម្លាំងរបស់លោកចុះអនុវត្តការងារការពារដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ហើយចាប់បានជនប្រព្រឹត្តិល្មើសម្តងៗ៖ «យើងពិបាកក្នុងការបង្ក្រាបណាស់បទល្មើសទន្ទ្រានកាន់កាប់ ឬពុះច្រៀកដីអនុក្រឹត្យតំបន់ក្បាលឆាយលេខ៧៦ នេះ ព្រោះបទល្មើសនេះទាល់តែខ្មោចស្រុកឲ្យដៃ ទើបខ្មោចព្រៃវាហ៊ាន។ សកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីតំបន់ក្បាលឆាយនេះ គឺមានទាំងអ្នកតូចដល់អ្នកធំ ហើយនៅពេលកម្លាំងចុះបង្ក្រាប និងចាប់ខ្លួនជនល្មើសទន្ទ្រានដីរដ្ឋនេះម្តងៗ មានអ្នកចេញមុខអន្តរាគមន៍ និងមានបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់អ្នកអនុវត្តច្បាប់ ឬទប់ស្កាត់សកម្មភាពល្មើសទាំងនេះ។ បទល្មើសនេះហាក់បីដូចជាមានការឃុបឃិតជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធអ៊ីចឹង»។
ស្រដៀងគ្នាដែរ លោក ឌី សុខុម នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្តព្រះសីហនុ បានលើកឡើងក្នុងអង្គប្រជុំ ចំពោះមុខលោកបណ្ឌិត អ៊ុក រ៉ាប៊ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងមន្ត្រីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ អំពីផលវិបាក និងកង្វះខាតមធ្យោបាយចុះទប់ស្កាត់បទល្មើសទន្ទ្រានដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅតំបន់ក្បាលឆាយកន្លងមក។ ផលវិបាក និងបញ្ហាប្រឈមទាំងនោះមានដូចជា ខ្វះមធ្យោបាយ និងថវិកាសម្រាប់ចុះបំពេញការងារ ក្នុងនោះ ក្រុមជនខិលខូចនៅមានមហិច្ឆតារំលោភកាន់កាប់ដីរដ្ឋតំបន់ក្បាលឆាយជាបន្តបន្ទាប់។ ជាងនេះ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការចុះរុះរើខ្ទម ឬផ្ទះដែលគេសង់អនាធិបតេយ្យនៅលើដីអនុក្រឹត្យកន្លងមក ត្រូវក្រុមជនខិលខូចគំរាមកំហែង ឬដាក់ការគាបសង្កត់មកលើសមត្ថកិច្ច។ បន្ថែមលើនេះ អាជ្ញាធរខេត្ត ឬរដ្ឋាភិបាល មិនទាន់មានយន្តការដោះស្រាយករណីរំលោភយកដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ដែលរដ្ឋហាមឃាត់នេះឲ្យបានច្បាស់លាស់ និងកិច្ចគាំពារផ្នែកច្បាប់នៅមានកម្រិត ដែលឈានដល់ដាក់ទោសទណ្ឌតាមផ្លូវច្បាប់ទៅលើជនប្រព្រឹត្តិល្មើស ឬនៅពីក្រោយសកម្មភាពទន្ទ្រានដីអនុក្រឹត្យនេះទេ៖ «បញ្ហាប្រឈមរបស់សមត្ថកិច្ច គឺក្រុមជនខិលខូចនៅតែចិញ្ចឹមចិត្តចង់ទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីតំបន់អនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅក្បាលឆាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទោះបីក្រុមការងារបានខិតខំការពារ និងទប់ស្កាត់បែបណាក្តី ក៏នៅមានជនល្មើសលួចកាប់ទន្ទ្រានជាបន្តបន្ទាប់»។
ទាក់ទិនបញ្ហានេះដែរ លោក ឃុន សាវឿន មន្ត្រីអង្កេតនៃអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលតាមឃ្លាំមើលសកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីអនុក្រឹត្យតំបន់ក្បាលឆាយ បានចាត់ទុកសកម្មភាពទន្ទ្រានហ៊ុមព័ទ្ធរបង ឬពុះច្រៀកជាឡូៗលក់ដូរជូនពលរដ្ឋនាពេលកន្លងមក គឺមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និងចែកផលប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បានអះអាងថា លោក សូរ ជុងហ៊ួរ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខេត្តព្រះសីហនុ សព្វថ្ងៃនេះ ត្រូវប្រជាពលរដ្ឋចោទថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពពុះច្រៀកដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ជាឡូៗ និងលក់បន្តទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមានទីតាំងក្នុងក្រុមទី១៨ ភូមិ១ សង្កាត់១ ក្រុងព្រះសីហនុ និងខេត្តព្រះសីហនុ៖ «ចំណុចដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ទុករក្សាប្រភពទឹកស្អាតនៅតំបន់ក្បាលឆាយ ហើយជាពិសេសដែលមានអ្នកទន្ទ្រានពុះច្រៀកលក់បន្តមានក្រុមគ្រួសារ លោក សូរ ជុងហ៊ួរ ជាដើមហ្នឹង គឺសូមឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តពិនិត្យមើលឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរមានទាហាន និងមេព្រៃជាដើម ទៅចាប់ៗតែពលរដ្ឋអ្នកទៅទិញដីហ្នឹងទៅវិញ មិនចាប់អ្នកលក់ទេ»។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបណ្ឌិត អ៊ុក រ៉ាប៊ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងលោក ឈិត សុខុន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានព្រមានថា អ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយសកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោស ហើយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវសហការគ្នាពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីការពារដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ជាប្រភពទឹកស្អាតនៅតំបន់ក្បាលឆាយឲ្យបានគង់វង្សជាដាច់ខាត។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា ដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ដែលប្រមុខដឹកនាំបានដាក់ឲ្យថែរក្សា គឺជាប្រភពទឹកស្អាត ឬទឹកសាបទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ ដោយមិនអាចខ្វះបានទេ ព្រោះបើមិនដូច្នេះទេ ខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះនឹងខ្វះទឹកប្រើប្រាស់ធ្ងន់ធ្ងរនាថ្ងៃអនាគត។
លោកបណ្ឌិត អ៊ុក រ៉ាប៊ុន បានអំពាវនាវដល់ផ្នែកពាក់ព័ន្ធ ត្រូវចូលរួមទប់ស្កាត់ និងវែករកមុខបុគ្គលនៅពីក្រោយបទល្មើសទន្ទ្រានពុះច្រៀកដីអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ នៅតំបន់ក្បាលឆាយជាឡូៗលក់ដូរបន្តនាពេលកន្លងមក ដើម្បីឈានដល់មានវិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។
រាជរដ្ឋាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៧ បានចេញអនុក្រឹត្យលេខ៧៦ ដោយកំណត់ហ៊ុមព័ទ្ធដីនៅតំបន់នេះមានផ្ទៃសរុប ៦.២០២ហិកតារ ប្រគល់ភារកិច្ចជូនក្រសួងកសិកម្ម ការពារព្រៃធម្មជាតិ និងដាំឈើនៅតំបន់នោះឡើងវិញ។ ចំណែកអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវរួមគ្នាថែរក្សាឲ្យបានគង់វង្ស៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។