មុនពេលច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកថ្មីដែលមានលក្ខណៈរឹតបន្តឹងជាងច្បាប់ចាស់ត្រូវដាក់ឲ្យអនុវត្តជាផ្លូវការនៅដើមឆ្នាំ២០១៦ រដ្ឋាភិបាលបានចេញអនុក្រឹត្យកំណត់ពីល្បឿនក្នុងការបើកបរ និងទឹកប្រាក់ដែលត្រូវផាកពិន័យចំពោះជនទាំងឡាយណាដែលប្រព្រឹត្តខុសនឹងច្បាប់កំណត់។
តាមអនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ទាំងអ្នកបើកបរ ទាំងអ្នករួមដំណើររាប់ចាប់ពីកុមារអាយុ ៣ឆ្នាំឡើងទៅ រួមទាំងព្រះសង្ឃផង ដែលមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព ឬពាក់មិនត្រឹមត្រូវ នឹងត្រូវផាកពិន័យចំនួន ១៥.០០០រៀល ដែលខ្ពស់ជាងការពិន័យតាមច្បាប់ចាស់ ៥ដង។ ឯអ្នកបើកបររថយន្តធុនស្រាល និងអ្នករួមដំណើរអង្គុយនៅខាងមុខដែលមិនពាក់ខ្សែក្រវាត់សុវត្ថិភាព នឹងត្រូវផាកពិន័យចំនួន ២៥.០០០រៀល ដែលកាលពីច្បាប់ចាស់ ពិន័យ ៥.០០០រៀល។
តាមមាត្រា៥ នៃអនុក្រឹត្យស្ដីពីការកំណត់ល្បឿនសម្រាប់យានជំនិះដែលមានបីជំពូក ដប់មាត្រា ធ្វើឡើងក្នុងបំណងកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់នៅលើដងផ្លូវនោះ តម្រូវឲ្យអ្នកបើកបរយានយន្តគ្រប់ប្រភេទប្រើល្បឿនទៅតាមស្លាកសញ្ញាកំណត់ល្បឿនដែលបំពាក់នៅតាមដងផ្លូវ។
ក្នុងករណីផ្លូវមិនមានស្លាកសញ្ញាកំណត់ល្បឿនទេ មាត្រាដដែលនេះចែងថា ទោចក្រយានយន្ត ឬម៉ូតូ ទោចក្រយានយន្តសណ្ដោងរ៉ឺម៉ក ត្រីចក្រយានយន្ត យានយន្តកសិកម្ម និងគ្រឿងចក្រដែលមានកុងទ័រ មិនលើសពី ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ត្រូវប្រើល្បឿនមិនឲ្យលើសពី ៣០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង បើបើកបរនៅតាមទីប្រជុំជន។ ឯល្បឿនខ្ពស់បំផុតសម្រាប់រថយន្តគ្រប់ប្រភេទ គឺត្រូវបានកំណត់ថា មិនអោយលើសពី ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។
បើនៅក្រៅទីប្រជុំជនវិញ ល្បឿនខ្ពស់បំផុតត្រូវកំណត់ត្រឹម ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង សម្រាប់ត្រីចក្រយានយន្ត ទោចក្រយានយន្តសណ្ដោងរ៉ឺម៉ក យានយន្តកសិកម្ម និងគ្រឿងចក្រដែលមានកុងទ័រមិនលើសពី ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ចំណែកទោចក្រយានយន្តដែលមានកម្លាំងម៉ាស៊ីនតូចជាង ១២៥គ្រឿងចក្រដែលមានកុងទ័រ មិនលើសពី ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង រថយន្តសណ្ដោងរ៉ឺម៉ក និងរថយន្តដឹកកុងតឺន័រ គ្រប់ប្រភេទវិញ ត្រូវបានកំណត់ឲ្យបើកបរមិនលើសពី ៦០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងក្នុងករណីបើកបរក្រៅទីប្រជុំជន។ រីឯទោចក្រយានយន្តដែលមានកម្លាំងម៉ាស៊ីនលើសពី ១២៥ និងរថយន្តដឹកទំនិញធុនធ្ងន់ អាចបើកបរក្នុងល្បឿនខ្ពស់បំផុតត្រឹម ៧០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ សម្រាប់រថយន្តធុនស្រាល និងរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរ គឺ ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និង ៩០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង សម្រាប់រថយន្តធុនស្រាល និងរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរដែលបើកបរនៅលើផ្លូវមានខឿនបែងចែកទិសចរាចរណ៍ជាពីរ ហើយមានគន្លងផ្លូវចាប់ពី ៤ឡើងទៅ។
ក្រៅពីនេះ អនុក្រឹត្យក៏មានចែងពីការផាកពិន័យអ្នកបើកបរដែលមិនយកតាមខ្លួននូវឯកសារដើមដូចជា ប័ណ្ណបើកបរ ប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្ត វិញ្ញាបនបត្រត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្ត ឬលិខិតធ្វើអាជីវកម្មចំពោះរថយន្តដែលប្រកបរបរអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូន។
នាយការិយាល័យនគរបាលចរាចរណ៍ផ្លូវគោករាជធានីភ្នំពេញ លោក ចេវ ហាក់ ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១០ កក្កដា ថា បច្ចុប្បន្ន រាល់សម្ភារៈ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ល្បឿន ត្រូវបានបំពាក់ និងយកមកប្រើប្រាស់នៅតាមខេត្ត-រាជធានី សំខាន់ៗនៅជាប់ផ្លូវជាតិរួចរាល់ហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកសំណូមពរឲ្យអ្នកធ្វើដំណើរដែលរងការផាកពិន័យ ត្រូវទាមទាររកបង្កាន់ដៃពីនគរបាលចរាចរណ៍។
លោក ចេវ ហាក់៖ «រាល់ការផាកពិន័យ សុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ទាមទាររកបង្កាន់ដៃ បង្កាន់ដៃផាកពិន័យ កាលណាបើសិនជាគាត់អត់ចេញបង្កាន់ដៃផាកពិន័យទេ បានន័យថា សមត្ថកិច្ចហ្នឹងគាត់អត់អនុវត្តត្រឹមត្រូវទៅតាមបទបញ្ញត្តិដែលច្បាប់បានកំណត់ទេ។ ការផាកពិន័យគឺដាច់ខាតត្រូវតែចេញបង្កាន់ដៃ»។
បញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង លោក សុន ឆ័យ យល់ថា គឺដោយសារអសមត្ថភាពរបស់នគរបាលចរាចរណ៍ និងភាពលម្អៀងក្នុងការអនុវត្តច្បាប់របស់មន្ត្រី។ លោកថា ទាំងនេះគឺជាចំណុចដែលមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់គួរកែលម្អ។
លោក សុន ឆ័យ៖ «ច្បាប់ចរាចរណ៍ត្រូវតែអនុវត្តសម្រាប់មនុស្សទូទៅ មិនអាចបន្តធ្វើដូចសព្វថ្ងៃ សម្រាប់តែពលរដ្ឋតូចតាច ហើយពេលអនុវត្តចំពោះមន្ត្រីដែលមានរថយន្តល្អៗ និងអ្នកដែលប្រើប្រាស់រថយន្តដែលមានស្លាកនគរបាល ឬស្លាកកងទ័ព ឬរថយន្តថ្លៃៗ ហើយអាចគេចផុតពីការអនុវត្តច្បាប់ហ្នឹង មិនអាចធ្វើបែបហ្នឹងបានទេ»។
យ៉ាងណា អ្នកជំនាញខាងសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក លោក អៀ ចរិយា យល់ថា ការចេញអនុក្រឹត្យរបស់រដ្ឋាភិបាលដោយរឹតបន្តឹងការផាកពិន័យបទល្មើសចរាចរណ៍នេះ ជាជំហានល្អមួយក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ តែលោកមិនទាន់ហ៊ានសន្និដ្ឋានថា ការអនុវត្តជាក់ស្ដែងនឹងមានលក្ខណៈបែបណានោះទេ។ លោក អៀ ចរិយា សង្ឃឹមថា ការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីនេះ អាចនឹងមានភាពប្រសើរជាងមុន។
លោក អៀ ចរិយា៖ «ដោយសារតែមានការកែប្រែបន្ថែមពីលើច្បាប់ដែលមានពីមុនមក អ៊ីចឹងទិដ្ឋភាពប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែយើងអត់ទាន់ហ៊ានសន្និដ្ឋានថា តើការអនុវត្តហ្នឹងវាមានលក្ខណៈយ៉ាងម៉េចនៅឡើយ ពីព្រោះយើងមិនទាន់ឃើញការអនុវត្តនៅឡើយពាក់ព័ន្ធនឹងច្បាប់ថ្មីនេះ»។
ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០១៥នេះ មានជនរងគ្រោះច្រើនជាង ១.០០០នាក់ហើយដែលបានស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ កាលពីឆ្នាំ២០១៤ កន្លងទៅ ជាមធ្យមមានជនរងគ្រោះ ៦នាក់ បានស្លាប់ក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយសារបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
