អង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិ បានបើកិច្ចប្រជុំភ្លាមៗនៅរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៥ ឧសភា ទោះបីជាថ្ងៃនេះឈប់សម្រាកក៏ដោយ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាអំពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ចំនួន៣ ទាក់ទងនឹងតុលាការ ដែលអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនេះមើលឃើញថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះ សភាឯកបក្សមិនត្រូវធ្វើការអនុម័តភ្លាមៗនោះទេ គឺត្រូវទុកពេលសិក្សាអំពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះឲ្យបានល្អិតល្អន់បន្ថែមទៀតជាមុនសិន។
ប៉ុន្តែ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាសមាជិករដ្ឋសភា បានអះអាងថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះមិនអាចពន្យារអនុម័តបានទេ ព្រោះថា រដ្ឋាភិបាលបានតាក់តែងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះជាង ១០ឆ្នាំមកហើយ។
តំណាងអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិប្រមាណ១៥ គ្រោងនឹងចេញថ្លែងការណ៍អំពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ចំនួន៣ ទាក់ទងនឹងតុលាការ និងដាក់ញត្តិរួមគ្នាទៅសភា នៅថ្ងៃទី១៦ ឧសភា ដើម្បីសុំពន្យារពេលអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងនេះ។
ការគ្រោងដាក់ញត្តិទៅសភានេះ នៅខណៈសភាឯកបក្សគ្រោងនឹងអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ចំនួនបី នៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ រួមមាន សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម និងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈនៃចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា។
អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្ម នៃអង្គការសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងប្រទេសប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ ការធ្វើច្បាប់សំខាន់ត្រូវមានភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួម ក៏ប៉ុន្តែសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះ រដ្ឋាភិបាលមិនបានដាក់ឲ្យជជែកនូវគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនោះទេ ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលយូរមកហើយក្ដី តែស្ថិតនៅក្នុងភាពអាថ៌កំបាំង៖ «ការធ្វើច្បាប់សម្រាប់គ្រងរដ្ឋមួយ ត្រូវការពេលវេលា ត្រូវការពិចារណា ហើយត្រូវឲ្យមានការចូលរួមពិគ្រោះយោបល់ជាសាធារណៈនោះឲ្យបានច្រើនបន្តិច អានេះជាគោលការណ៍មួយឆ្លុះបញ្ចាំងនីតិរដ្ឋមួយដែរ គោលការណ៍នីតិរដ្ឋនោះ គឺទាមទារឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមក្នុងការធ្វើច្បាប់នេះ»។
តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិ បានជួបប្រជុំគ្នានៅរសៀលថ្ងៃទី១៥ ឧសភា ពិភាក្សាគ្នាអំពីចំណុចខ្វះខាតសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងនេះ នឹងដាក់ញត្តិរួមគ្នាទៅកាន់រដ្ឋសភានោះ រួមមាន តំណាងគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្ម នៃអង្គការសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRAC) មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ គណៈកម្មការអ្នកច្បាប់អន្តរជាតិ និងអង្គការជាតិ អន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានគណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច និងសវនកម្មនៃរដ្ឋសភា លោក ជាម យៀប ឆ្លើយតបថា សភាមិនអាចពន្យារពេលអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះបានទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះរដ្ឋាភិបាលតាក់តែងជាង ១០ឆ្នាំមកហើយ ម្យ៉ាងទៀត តំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងសភាបច្ចុប្បន្នមានបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងការពិភាក្សា និងអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់៖ «បុគ្គលណាគ្មានក្រុមណាបក្សណា ព្រះមហាក្សត្រ មិនអាចផ្អាកសភាបានទេ អាហ្នឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងអ៊ីចឹង ហើយខ្ញុំសូមជម្រាបថា ច្បាប់ហ្នឹងមិនមែនលឿនពេកទេ លោក ហ្សាការីយ៉ា ត្រូវជ្រាប ច្បាប់នេះត្រូវបានតាក់តែងតាំងពីនីតិកាលទី៣ ឆ្នាំ២០០៣ មកម្ល៉េះ»។
អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងសង្កេតការណ៍សវនាការនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក ឌុច ពិសិដ្ឋ មានប្រសាសន៍ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងបីនេះមាននៅមានចំណុចមួយទៀត ដែលត្រូវការកែប្រែ និងបន្ថែម។ លោកលើកជាឧទាហរណ៍ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈនៃចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ជាដើម គឺបានដាក់ឲ្យចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញានៅក្រោមក្រសួងយុត្តិធម៌។ ហើយការផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញានៅក្រោមក្រសួងយុត្តិធម៌ នេះ ផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលចែងថា តុលាការជាស្ថាប័នឯករាជ្យនោះ។
កាលពីខែមេសា កន្លងទៅ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ធ្លាប់បានស្នើសុំទៅសភាដើម្បីឲ្យពន្យារពេលអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងបីនេះ ដោយសំអាងថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះចាំបាច់ណាស់ត្រូវបង្ហាញជាសាធារណៈ ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យដៃគូពាក់ព័ន្ធនានា រួមទាំងសង្គមស៊ីវិល អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈ និងសាធារណជនទូទៅ អាចឆ្លើយតប និងផ្ដល់មតិយោបល់ ដើម្បីជៀសវាងនៃការជះឥទ្ធិពលអាក្រក់នៃសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះមកលើប្រជាពលរដ្ឋ។
ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបមានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងជោគវាសនារបស់ប្រទេសជាតិ ដែលត្រូវបានធានាក្នុងមាត្រា៣៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ដូច្នេះ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ត្រូវចូលរួមក្នុងការតាក់តែងច្បាប់ជាមូលដ្ឋានទាំងបីនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។