សង្គម​ស៊ីវិល​និង​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​គាំទ្រ​ឲ្យ FBI បន្ត​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​បោក​គ្រាប់​ឆ្នាំ​១៩៩៧

ដោយ តាំង សារ៉ាដា
2016-06-27
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល
សាច់​ញាតិ​ជន​រង​គ្រោះ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​គប់​គ្រាប់បែក​ដៃ​នៅ​មុខ​អតីត​មន្ទីរ​រដ្ឋ​សភា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​៣០ មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧ អុជ​ធូប​គោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ​នៅ​ខាង​មុខ​ចេតិយ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៣០ កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៣។
សាច់​ញាតិ​ជន​រង​គ្រោះ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​គប់​គ្រាប់បែក​ដៃ​នៅ​មុខ​អតីត​មន្ទីរ​រដ្ឋ​សភា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​៣០ មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧ អុជ​ធូប​គោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ​នៅ​ខាង​មុខ​ចេតិយ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៣០ កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៣។
RFA/Den Ayuthyea

សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ស្រុក និង​មន្ត្រី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​គាំទ្រ​ឲ្យ​ការិយាល័យ​ស៊ើប​ការ​សហព័ន្ធ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក (FBI) បន្ត​កិច្ចការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជន​រងគ្រោះ​ពី​ការ​គប់​គ្រាប់បែក​មុខ​អតីត​រដ្ឋ​សភា កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧។ កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​បាន​ជំរុញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើ​ញត្តិ​ទៅ FBI បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ឡើង​វិញ​លើ​ករណី​ឃាតកម្ម​គប់​គ្រាប់បែក​ដៃ​កាល​ពី ១៩​ឆ្នាំ​មុន។

អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គការ​សម្ព័ន្ធភាព​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ អះអាង​ថា គំនិត​របស់​មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ លោក ប៊្រែដ អាដាម (Brad Adams) ដែល​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ឡើង​វិញ​ករណី​គប់​គ្រាប់បែក​មុខ​រដ្ឋ​សភា កាល​ពី​១៩៩៧ ជា​រឿង​ត្រឹមត្រូវ៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក ប៊្រែដ អាដាម គឺ​ជា​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែ​រឿង​នេះ បើទោះបីជា​លោក ប៊្រែដ អាដាម មិន​បាន​លើក​ឡើង​ក៏ដោយ រឿង​បញ្ហា​រក​យុត្តិធម៌ រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ជូន​ពលរដ្ឋ»

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​មិថុនា កន្លង​ទៅ ប៊្រែដ អាដាម បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​វេទិការ​សាធារណៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ-​អាមេរិកាំង​មួយ ក្នុង​ទីក្រុង​ឡុងប៊ិច (Long Beach) រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា (California) ថា លោក​នឹង​ជួយ​សរសេរ​ញត្តិ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ-​អាមេរិកាំង ដើម្បី​ស្នើ​ឲ្យ​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍​សហព័ន្ធ​អាមេរិក ឬ​FBI បើក​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ឡើង​វិញ​ករណី​គប់​គ្រាប់បែក​ដៃ​ចំនួន​បួន​គ្រាប់​លើ​បាតុកម្ម​របស់​គណបក្ស សម រង្ស៊ី កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧ មុខ​អតីត​មន្ទីរ​អគារ​រដ្ឋសភា៖ «អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​ធើ្វ ចាប់​ផ្តើម​យុទ្ធនា​ការ​សរសេរ​ញត្តិ​ទៅ FBI ដើម្បី​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​កាល​ពី​ពេល​កន្លង​មក​ហើយ ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​រាល់​ឯកសារ​ទាំង​ឡាយ​ពី​ការ​ស៊ើបអង្កេត ហើយ​ស្នើ​ឲ្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​សម្រេច​ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​នៃ​ការ​វាយ​ប្រហារ​នៅ​ថ្ងៃ​នោះ។ ខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ​ដើម្បី​ជួយ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​ពី​របៀប​នៃ​ការ​សរសេរ​ញត្តិ ដើម្បី​ឲ្យ​សំឡេង​របស់​យើង​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ឮ»

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​២៧ ខែ​មិថុនា អ្នកនាំពាក្យ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន សរសេរ​លិខិត​ចំហ​មួយ​ចោទ​ប្រកាន់​សកម្មភាព​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ថា​ជា​អង្គការ​វិទ្ធង្សនា​អន្តរជាតិ​ប្រឆាំង​នឹង​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ អះអាង​ថា បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​គឺ​ជា​បញ្ហា​សកល​ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មាន​សិទ្ធិ​ពិនិត្យ និង​តាមដាន ហើយ​ជំរុញ​ឲ្យ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​លើ​ករណី​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ទាំង​ឡាយ៖ «វា​ជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ដែល​គេ​ចង់​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ណា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ណា​ក៏​បាន។ អា​នេះ​វា​ជា​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​អ្នក​មាន​សមត្ថកិច្ច​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ជនរងគ្រោះ»

​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧ គ្រាប់បែកដៃ​ចំនួន​បួន​គ្រាប់​ត្រូវ​បាន​គប់​ទៅ​ក្រុម​បាតុករ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក សម រង្ស៊ី នៅ​មុខ​អតីត​មន្ទីរ​រដ្ឋសភា​ប្រឆាំង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ពុករលួយ៖ «តុលាការ​ជា​ឧបករណ៍​នៃ​របប​ផ្ដាច់ការ​ដើម្បី​គាបសង្កត់​ធ្វើ​បាប​អ្នក​ស្នេហា​ជាតិ អ្នក​ក្រីក្រ ហើយ​ពេល​កាត់​ទោស​ម្តងៗ​គេ​កាត់​ទោស​ឲ្យ​ពួកគេ​ឈ្នះ​ជានិច្ច។ ពួកគេ គឺ​ពួក​ដែល​មាន​អំណាច។ ពួក​ដែល​មាន​លុយ ពួក​ដែល​មាន​ខ្នង​ក្រាស ហើយ​កាត់​ទោស​អ្នក​អាក្រក់ អ្នក​ខុស​ទៅ​ជា​ត្រូវ»

​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​គប់​គ្រាប់បែក​នៅ​ពេល​នោះ​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស ១៦​នាក់​ស្លាប់ ហើយ​ជាង ១០០​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​របួស។ ក្នុង​ចំណោម​ជន​រងគ្រោះ​ទាំង​នោះ​ក៏​មាន​លោក រ៉ន អាប់នី (Ron Abney) ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​សាធារណរដ្ឋ​អន្តរជាតិ (IRI) ផង​ដែរ។

គណបក្ស​ប្រឆាំង​ក៏​គាំទ្រ​ឲ្យ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​នេះ​ដែរ។ តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក ម៉ៅ មុនីវណ្ណ នៅ​តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក ស្វែងរក​ជន​ដៃ​ដល់​ដែល​បញ្ជា​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​រង្គាល​លើ​ជន​ស្លូត​ត្រង់​កាល​ពី ១៩​ឆ្នាំ​មុន​នោះ​យក​មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់៖ «រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិកាំង ជា​ពិសេស FBI មាន​កាតព្វកិច្ច​ត្រូវ​ស្រាវជ្រាវ​រក​ការពិត​ឲ្យ​ឃើញ​ថា តើ​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​នៃ​អំពើ​វិនាសកម្ម​នេះ មក​លើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ស្លូតត្រង់។ ដាច់ខាត​ត្រូវ​រក​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​ឃើញ»

​របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា ឧក្រិដ្ឋជន​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​គ្រាប់បែក​ដៃ​លើ​ក្រុម​បក្ស​ប្រឆាំង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧ នៅ​មិន​ទាន់​ផ្ដន្ទាទោស​បង្ហាញ​ថា នៅ​ថ្ងៃ​បោក​គ្រាប់បែក​នោះ​កងពល​ង៧០ ដែល​ជា​កង​អង្គរ័ក្ស​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​នៅ​ក្បែរ​កន្លែង​កើត​ហេតុ។

​ប៉ូលិស​បង្ក្រាប​បាតុកម្ម​នៅ​ពេល​នោះ​​មិន​ត្រឹម​ការពារ​មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​គ្រាប់បែកដៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​បោក​គ្រាប់បែក​ទៅ​ក្រុម​បាតុករ ហើយ​ថែម​ទាំង​បាន​គំរាម​ថា នឹង​បាញ់​ទៅ​លើ​ជន​ដែល​ហ៊ាន​ដេញ​តាម​ជន​ដៃ​ដល់​នៅ​ពេល​នោះ​ទៀត។

របាយការណ៍​របស់ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ សរសេរ​ទៀត​ថា មេបញ្ជាការ​កង​អង្គរក្ស​នៃ​កងពល​ង​៧០ លោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ ជា​អ្នក​បញ្ជា​ឲ្យ​មាន​ការ​ដាក់​ពង្រាយ​កង​អង្គរក្ស​នៅ​ថ្ងៃ​កើត​ហេតុ ហើយ​លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ដែល​ជា​មេបញ្ជាការ​រង​នៃ​កង​អង្គរក្ស​ពេល​នោះ​បាន​គំរាម​បាញ់​សម្លាប់​អ្នក​កាសែត​ណា​ដែល​ហ៊ាន​ស៊ើបអង្កេត​ករណី​នេះ​ថែម​ទៀត៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (2)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល

អ្នក​អាន​អនាមិក

January 7th? When are you going to wake up? Where did the Khmer Rouge come from? Where did the Viet Minh come from? They were all created by Ho Chi Minh. Khmers who had been brainwashed by the Communist had killed their own people and are willing to kills again if they have to until Cambodia disappears from Indochina map. Wake up now while we can. Khmer Krom have been crying for years but we still want to do the same, to live under Vietnamese control? Remember Champa?

Jun 28, 2016 12:08 PM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ចេញមកទៀត អត់ញិន ចេញមក ហក់ច្រកណាហក់មក ចង់លែង​ក្បាច់អីលែងទៅ ងាប់ហើយជាមួយខ្មែរស្មោះ ​​គ្រាន់បើមកស្រុកខ្មែរ​ម៉ោ​សាកមើលបើមិនបាតជើងសព្រាតអាឡូវ ប្រទេសណា​មិនដឹង​ទេ​តែ​ជា​មួយខ្មែរ អត់ព្រឺរោមទេ ស្អីជាង៣០ឆ្នាំមកនេះ រាស្រ្តខ្មែរ​ស្លាញ់​លោ​ក​​គាំទ្រលោកផ្កាប់មុខណុះ ព្រោះបើគ្មាន៧មករាទេ ប្រហែ​លខ្មែរ​​​ទៅជា​ផេះយូយាណាស់បាត់ហើយ​ អញ្ចឹងអារឿងស្លាប់ប៉ាប៉ុណ្ណឹង​អត់​បញ្ហា​ទេ​​ជាមួយសម្តេចបាទ។

Jun 28, 2016 02:27 AM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល