តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហៅការព្យាយាមបន្តគម្រោងទទួលយកជនភៀសខ្លួនដែលស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី មកកម្ពុជា របស់រដ្ឋាភិបាល ថាជាការព្យាយាមបំភ្លេចកង្វល់របស់ពលរដ្ឋ។
ស្របគ្នានេះ ព្រឹទ្ធសមាជិកនៃគណបក្សហ្រ្គីន (Green) របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី (Australia) អ្នកស្រី សារ៉ាស ហាន់សុន យ៉ាំង (Sarah Hanson-Young) ក៏ចាត់ទុកគម្រោងនេះថា កំពុងរុញច្រានអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី នោះ មករកគ្រោះថ្នាក់ ឬជាការដាក់ទណ្ឌកម្មជីវិតរបស់ពួកគេ។
ការលើកឡើងរបស់ លោក កឹម សុខា តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានរដ្ឋសភា បានថ្លែងបែបនេះ គឺនៅពេលដែលលោកបានទទួលលិខិតឆ្លើយតបរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលបានបំភ្លឺតបចំពោះក្ដីបារម្ភរបស់ក្រុមអ្នកតវ៉ា ប្រឆាំងនឹងការផ្ទេរជនភៀសខ្លួនពីកោះណាវរូ (Nauru) មកកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក កឹម សុខា ពុំបានបញ្ជាក់ថា នឹងមានវិធានការអ្វីបន្ទាប់ទៀតឡើយ៖ «យើងអោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីដឹងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគេអត់ពេញចិត្តទេចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងហ្នឹង។ ទាំងសង្គមស៊ីវិល ទាំងព្រះសង្ឃ ទាំងយុវជន និស្សិត គេមិនពេញចិត្តទេ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីគាត់មានសិទ្ធិសម្រេចក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែគាត់បង្ហាញអោយគេឃើញថា គាត់សម្រេចនេះផ្ទុយពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គាត់អត់គិតពីកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ យើងជូនដំណឹងថា ប្រជាពលរដ្ឋគាត់ធ្វើចឹង ហើយបើគាត់ចង់ធ្វើបញ្ច្រាសពីប្រជាពលរដ្ឋចឹង ប្រជាពលរដ្ឋគាត់នឹងវាយតម្លៃ»។
នៅក្នុងលិខិតឆ្លើយតបចំនួនពីរទំព័ររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្ញើទៅប្រធានសភា លោក ហេង សំរិន បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលដែលឯកភាពជាមួយរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី បានផ្អែកលើហេតុផលចំនួន ៨ចំណុច។ ក្នុងនោះរួមមាន កម្ពុជា ជាភាគីនៃអនុសញ្ញាអន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៥១ ស្ដីពីជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា មានអនុក្រឹត្យលេខ២២៤ ឆ្នាំ២០០៩ ស្ដីពីនីតិវិធីពិនិត្យ និងទទួលស្គាល់ផ្តល់ឋានៈជនភៀសខ្លួន ឬសិទ្ធិជ្រកកោនដល់ជនបរទេស។ ក្នុងលិខិតដដែល លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា ការទទួលយកជនភៀសខ្លួននៅពេលនេះ ស្របតាមការព្រមព្រៀងគ្នាជាមួយរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ទទួលយកតែអ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងនាមមនុស្សធម៌។ ជនភៀសខ្លួន ត្រូវមានការយល់ព្រមជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដោយពុំមានការបង្ខិតបង្ខំ។ ករណីនេះ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាអ្នករ៉ាប់រងចំណាយរួមមាន ការដឹកជញ្ជូនមកកម្ពុជា កន្លែងស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ន អាហារ សម្លៀកបំពាក់ សេវាបកប្រែ ការធានាសុខភាពរយៈពេល ៥ឆ្នាំ និងបន្តឧបត្ថម្ភរយៈពេល ១ឆ្នាំ ក្នុងពេលធ្វើសមាហរណកម្មក្នុងសហគមន៍កម្ពុជា។ លើសពីនេះ អូស្ត្រាលី នឹងជួយសហគមន៍ខ្មែរនៅកន្លែងដែលជនភៀសខ្លួនរស់នៅ។
លិខិតដដែលបន្តថា ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំក្រោយពេលចេញពីជំរំបណ្ដោះអាសន្ន ពួកគេអាចសុំត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញ ឬទៅប្រទេសណាមួយទៀត អូស្ត្រាលី នឹងជួយឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរ និងតាំងទីលំនៅ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អះអាងថា នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ គឺកម្ពុជា ធ្លាប់ទទួលអ្នកសុំសិទ្ធិជ្រកកោន និងជនភៀសខ្លួនចំនួន ៨៥នាក់រួចហើយ ក្នុងនោះមាន ៦៩នាក់ ជាជនភៀសខ្លួន។ ពួកគេមកពីប្រទេសវៀតណាម (Vietnam) ថៃ (Thailand) មីយ៉ាន់ម៉ា ឬ ភូមា (Myanmar) ស្រីលង្កា (Sri lanka) ប៉ាគីស្ថាន (Pakistan) ប៉ាឡេស្ទីន (Palestinian) អ៊ីរ៉ាក់ (Iraq) ស៊ូដង់ (Soudan) កុងហ្គោ (Congo) និងសូម៉ាលី (Somali)។
លិខិតរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានឆ្លើយតបនឹងលិខិតរបស់ លោក កឹម សុខា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ដែលស្នើអោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ពិចារណាឡើងវិញពីការផ្ទេរជនភៀសខ្លួនពីប្រទេសអូស្ត្រាលី មកកម្ពុជា។ ការស្នើនោះបានបញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា បានជួបតំណាងព្រះសង្ឃ និស្សិត បញ្ញវន្ត និងប្រជាពលរដ្ឋដែលបានតវ៉ាប្រឆាំងគម្រោងនេះ។
ប្រធានសហព័ន្ធនិស្សិតបញ្ញវ័ន្តកម្ពុជា លោក ម៉ៅ ពិសេស មានប្រសាសន៍ថា លោកអស់សង្ឃឹមនឹងយន្តការក្នុងស្រុកនេះហើយ៖ «ជាប្រជាពលរដ្ឋជាសង្គមស៊ីវិល យើងអស់សង្ឃឹមហើយក្នុងការស្វែងរកការអន្តរាគមន៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពីសំណាក់ខាងរដ្ឋសភា ពីខាងរដ្ឋាភិបាល គឺយើងអស់សង្ឃឹមហើយ ព្រោះការឆ្លើយតបរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីពេលថ្មីៗនេះ ក៏ដូចជា លោក កឹម សុខា អនុប្រធានទី១សភា គឺបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ហើយថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលគាត់ព្យាយាមនឹងធ្វើហ្នឹង គឺត្រូវតែទៅមុខ ហើយទប់លែងបានហើយ»។
កាលពីសប្ដាហ៍មុន អង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Right Watch) បានបង្ហាញរបាយការណ៍ថ្មីរបស់ខ្លួនដោយលើកឡើងថា ជនភៀសខ្លួនដែលមករស់នៅកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ដែលអង្គការនេះបានជួបសម្ភាសបានអះអាងថា ពួកគេត្រូវរើសអើង ពួកគេត្រូវអាជ្ញាធរបង្ខំទារប្រាក់ មិនអាចរកការងារបានធ្វើដោយខ្វះឯកសារផ្លូវច្បាប់ ខ្វះការធានាសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ខ្វះសេវាសុខាភិបាល និងអប់រំ ជាដើម។ អ្នកទាំងនោះបានឆ្លើយថា ពួកគេពុំអាចរកការងារដែលអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបាន សមរម្យ ដោយសារពុំមានឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ ពុំសូវចេះភាសាខ្មែរ និងរស់នៅឆ្ងាយពីប្រជុំជន។ ការទិញទំនិញគ្រប់ប្រភេទ តែងជួបបញ្ហាការដំឡើងថ្លៃខ្ពស់ជាងពលរដ្ឋម្ចាស់ស្រុក។ នៅពេលពួកគេមានបញ្ហាទៅប្ដឹង អាជ្ញាធរតែងជួបប្រទះការបង្ខំទារប្រាក់ សូម្បីតែរឿងបាត់កង់មួយគ្រឿង។ ក្នុងការសិក្សា បើទោះជារដ្ឋអះអាងថាពុំបង់ប្រាក់ ប៉ុន្តែពេលខ្លះកូនៗពួកគេត្រូវរើសអើងមិនអោយចូលរៀន ឬត្រូវបង់ប្រាក់ក្រៅផ្លូវការអោយគ្រូ ទើបមានការយកចិត្តទុកដាក់។ ចំណែកសេវាសុខភាពវិញ ពួកគេត្រូវទទួលបានសេវាដែលដូចគ្នានឹងពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមសហគមន៍ដែរ ប៉ុន្តែសេវានោះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។ ពួកគេត្រូវទៅរកការព្យាបាលនៅទីប្រជុំជនមានតម្លៃថ្លៃ ដែលតម្រូវអោយពួកគេត្រូវសុំលុយពីសាច់ញាតិនៅក្រៅប្រទេស។
រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងអារម្មណ៍របស់ជនភៀសខ្លួន មិនថានៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឬប្រទេសជឿនលឿនទេ គឺតែងតែគិតថា មានការរើសអើង ខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់ ឬពុំមានសេរីភាពពេញលេញ ជាដើម។ លោកបន្តថា ការពិត គឺពុំដូចអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សសរសេរក្នុងរបាយការណ៍គេនោះឡើយ៖ «ជាក់ស្តែងវាមិនដូច យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ គាត់ថាទេ ជាពិសេសនិយាយដោយត្រង់ គ្មានខ្មែរណាម្នាក់ទៅនៅអាមេរិក ហើយថាខ្ញុំជាម្ចាស់ប្រទេសទេ គ្មានទីណាល្អជាងទឹកដីយើងទេ។ ជាក់ស្តែងវាមិនចឹងទេ តាមដែល យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ គាត់រកឃើញហ្នឹង វាជាកាតព្វកិច្ចគាត់ត្រូវថាចឹង បើមិនចឹងម៉េចនឹងគាត់បានលុយ?»។
ចំណែកព្រឹទ្ធសមាជិកនៃប្រទេសអូស្ត្រាលី អ្នកស្រី សារ៉ាស ហាន់សុន យ៉ាំង ដែលបានមកកម្ពុជា កាលពីសប្ដាហ៍មុន ក៏បានផ្សព្វផ្សាយពីការរករបស់អ្នកស្រី។ នៅក្នុងអត្ថបទរបស់អ្នកស្រីដែលចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន ឌឹ ហ្គាឌៀន (The Guardian) បានរៀបរាប់យ៉ាងសង្ខេបពីជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលត្រូវបំពានសិទ្ធិ និងជីវភាពរបស់ក្រុមជនភៀសខ្លួន។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាច្រើន កំពុងរស់នៅក្នុងការលំបាក ខ្វះដីធ្លី លំនៅឋាន ខ្វះខាតសេវាសង្គមកិច្ច អប់រំ សុខភាព និងខ្វះការងារធ្វើ ជាដើម។ ពួកគេបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេសរកការងារធ្វើ។ ចំណែកកុមារ និងស្ត្រីវ័យក្មេង ងាយនឹងរងគ្រោះពីការបោកបញ្ឆោត ជាថ្នូរនឹងការធានាផ្តល់អាហារ ផ្តល់ការងារ ឬប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ ជាដើម។ ហើយជាទូទៅ ពួកគេប្រឈមនឹងការជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម ឬជួញដូរភេទ។ អ្នកស្រី សារ៉ាស ក៏បានជួបជនភៀសខ្លួន រ៉ូហីងយ៉ា (Rohingya) ដែរ ពួកគេប្រាប់អ្នកស្រីថា ពួកគេរស់នៅដោយលំបាក និងពុំមានអនាគតទេ។ ពួកគេចង់ចាកចេញ ប៉ុន្តែពុំមានឯកសារស្របច្បាប់។ ពួកគេអះអាងថា ស្ថានភាពនៅកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន នឹងនាំវាសនាអាក្រក់អោយក្រុមជនភៀសខ្លួនដែលត្រូវបញ្ជូនមក។ ករណីនេះ អ្នកស្រីជំរុញអោយពលរដ្ឋអូស្ត្រាលី គិតពីស្ថានភាពរបស់ជនភៀសខ្លួន នៅពេលពួកគេប្រឈមនឹងទទួលទណ្ឌកម្មជីវិត៖ «នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងកង់បេរ៉ា (Canberra) អាចសម្រេចចិត្តដាក់ទណ្ឌកម្មជីវិតជនភៀសខ្លួនដោយភាពក្រីក្រ និងការលំបាកទាំងឡាយ ប្រជាជនអូស្ត្រាលី គួរតែមានលទ្ធភាពយល់ដឹងពីស្ថានភាពពិតនៅកម្ពុជា។ ពួកគេគួរទទួលបានព័ត៌មានពីអ្នករងគ្រោះពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា និងដឹងថា កិច្ចការរវាងរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ជាមួយកម្ពុជា នឹងដាក់ទណ្ឌកម្មជនភៀសខ្លួនរាប់រយនាក់ អោយរស់នៅដោយគ្មានន័យ និងជីវភាពតោកយ៉ាកពេញមួយជីវិត»។
នៅក្នុងអត្ថបទនោះ អ្នកស្រី សារ៉ាស បញ្ជាក់ថា តាមគម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ដែលបានប្រាប់ទៅព្រឹទ្ធសភា អោយដឹងថា ជនភៀសខ្លួនអាចនឹងត្រូវបញ្ជូនមកកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំ២០១៤ នេះ។ គម្រោងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនពីកោះណាវរូ (Nauru) មកកម្ពុជា ជាថ្នូរនឹងទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៤០លានដុល្លារ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។