សង្គមស៊ីវិលបន្តរិះគន់ជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី ស្តីពីការទទួលជនភៀសខ្លួនឲ្យមករស់នៅកម្ពុជា។ ប្រតិកម្មនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន សែន ជួបពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី លោក តូនី អាប៊ត (Tony Abbott) នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឬភូមា ក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា។ លោក ហ៊ុន សែន សន្យាថា កម្ពុជាមិនប្តូរជំហរឡើយក្នុងការទទួលជនភៀសខ្លួនពីប្រទេសអូស្ត្រាលី។
នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី លោក តូនី អាប៊ឺត មិនខ្វល់ទេចំពោះប្រតិកម្មទាំងអម្បាលម៉ានដែលជំទាស់មិនឲ្យអូស្ត្រាលី បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនមកនៅប្រទេសកម្ពុជា នោះ។ ភាគីទាំងពីរថែមទាំងប្តេជ្ញាថា នឹងអនុវត្តខ្លឹមសារអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាស្តីពីបញ្ហានេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិងគណបក្សប្រឆាំងចាត់ទុកថា កិច្ចព្រមព្រៀងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំងពីរជាកិច្ចព្រមព្រៀងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងច្បាប់អន្តរជាតិ។
ប្រធានបណ្តាញនិស្សិតបញ្ញវ័ន្តខ្មែរ លោក ម៉ៅ ពិសេស ដែលធ្លាប់ដាក់ញត្តិទៅកាន់រដ្ឋសភាជំទាស់មិនឲ្យទទួលជនភៀសខ្លួននោះ មានប្រសាសន៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា កំពុងរងទុក្ខវេទនាពីការរំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន រួមមាន សិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិដីធ្លី និងលំនៅឋានជាដើម។
លោកបន្តថា ជនភៀសខ្លួនដែលនឹងបញ្ជូនមកស្នាក់នៅស្រុកខ្មែរ ក៏ប្រហែលជាមាន វាសនាមិនខុសពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចនេះត្រូវយកមតិយោបល់ពីប្រជាពលរដ្ឋជាមុន សិន៖ «ចាំឃ្លាំមើលថែមទៀតថា យើងនឹងវិវត្តន៍ទៅយ៉ាងម៉េច យើងសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី នឹងកាន់តែខូចមុខមាត់ថែមទៀត។ សូមអំពាវនាវឲ្យមតិជាតិអន្តរជាតិជួយថ្កោលទោសការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ»។
លោក ម៉ៅ ពិសេស មានគម្រោងជួបសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកគណបក្សហ្គ្រីន (Green) ដែលជាបក្សរឆាំងរបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី (Australia) អ្នកស្រី សារ៉ាស ហាន់សុន យ៉ុង (Sarah Hanson-Young) ក្នុងពេលដែលអ្នកស្រីមកបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ។ លោកនឹងនាំស្ត្រីអ្នកនយោបាយអូស្ត្រាលីរូបនេះ ទៅមើលស្ថានភាពជីវភាពរបស់រាស្ត្រនៅតំបន់បុរីកីឡា និងតំបន់មួយចំនួនទៀត ដើម្បីបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនទាន់មានសមត្ថភាពពេញលេញក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់ថែររក្សារាស្ត្រខ្លួនឯងឡើយ។ ហេតុនេះ កម្ពុជាក៏មិនមានសមត្ថភាពទទួលជនភៀសខ្លួនពីប្រទេសអូស្ត្រាលីដែរ។
ចំណែកឯអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រឆាំង លោក យឹម សុវណ្ណ មានប្រសាសន៍ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះការទទួលជនភៀសខ្លួនពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ព្រោះទង្វើនេះជាអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
លោកបញ្ជាក់ថា គណបក្សកាន់អំណាចត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រជុំវិញការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្លួនឯង និងធ្វើឲ្យអាប់មុខប្រទេសជាតិលើឆាកអន្តជាតិនោះ៖ «អ្នកណាជាអ្នកសម្រេចអ្នកហ្នឹងជាអ្នកទទួលខុសត្រូវហើយ ហើយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ។ យើងមិនត្រូវធ្វើអ្វីតាមតែនឹកឃើញដោយមិនយកយោបល់រាស្ត្រជាធំឡើយ»។
ទោះជាបែបណាក្តី អ្នកនាំពាក្យជំនួបរវាងលោក ហ៊ុន សែន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី គឺលោក កៅ គឹមហួន បញ្ជាក់ថា ភាគីកម្ពុជានិងអូស្ត្រាលី បានព្រមព្រៀងគ្នាជានយោបាយរួចហើយ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរត្រូវសិក្សាលើផ្នែកបច្ចេកទេសថែមទៀត។ លោកបន្តថា លោក ហ៊ុន សែន នឹងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអូស្ត្រាលី នៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ដើម្បីស្វែងរកប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងស្វែងយល់លំអិតពីបញ្ហាជនភៀសខ្លួននោះបន្ថែមទៀត។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាលើបញ្ហាជនភៀសខ្លួននេះ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា។ ជាថ្នូរនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អូស្ត្រាលីសន្យាជួយចិញ្ចឹមជនភៀសខ្លួនដែលមកតាំងទីលំនៅថ្មីនៅកម្ពុជា រយៈពេល១ឆ្នាំដំបូង និងផ្តល់ប្រាក់ជំនួយឲ្យកម្ពុជា លើវិស័យផ្សេងៗទៀតក្នុង១ឆ្នាំៗ ៤០លានដុល្លារ។ កាសែតអូស្ត្រាលី ផ្សាយថា ប្រទេសនេះត្រូវចំណាយប្រាក់១ឆ្នាំៗ ៤០០លានដុល្លារ ដើម្បីចិញ្ចឹមជនភៀសខ្លួនដែលបម្រុងបញ្ជូនមកកម្ពុជានេះ។ មួយវិញទៀត ជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនបានសរសេរបដាដោយមានខ្លឹមសារថា ពួកគេសុខចិត្តស្លាប់បើសិនជាត្រូវបញ្ជូនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។