កម្ពុជា-​ថៃ​សង្ឃឹម​សាលដីកា​តុលាការ​ក្រុង​ឡាអេ​នឹង​នាំ​មក​នូវ​សន្តិភាព

តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) គ្រោង​នឹង​ប្រកាស​សាលដីកា​ស្ដីពី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​វិច្ឆិកា ក្រោយ​ពេល​តុលាការ​នេះ​បាន​បើក​សវនាការ​ស្ដាប់​ការ​បកស្រាយ​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់​ពី​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា និង​ថៃ កាល​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣។

0:00 / 0:00

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរ​សន្យា​នឹង​គោរព​សាលដីកា​តុលាការ ហើយ​សង្ឃឹម​ថា សាលដីកា​នេះ​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​សន្តិភាព និង​កិច្ច​សហការ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

លោក កុយ គួង មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា សង្ឃឹម​ថា​តុលាការ​នឹង​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ដល់​កម្ពុជា ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ត្រៀម​នឹង​ចរចា​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ ដើម្បី​អនុវត្ត​សាលដីកា​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ)។

លោក​បន្ត​ថា ចំណុច​សំខាន់​ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​តុលាការ គឺ​ការ​សហការ​ដោយ​មិត្តភាព៖ «សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​ទីក្រុង​ឡាអេ ជា​សេចក្ដី​សម្រេច​ចុង​ក្រោយ។ ដូច្នេះ​ទាំង​អស់​គ្នា​នឹង​ត្រៀម​អនុវត្ត។ កម្ពុជា​នឹង​ត្រៀម​ចរចា​នឹង​ភាគី​ថៃ ដើម្បី​សាលដីកា​ក្នុង​ស្មារតី​មិត្តភាព​និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ»

តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ បាន​បើក​សវនាការ​ស្ដាប់​ការ​បកស្រាយ​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់​ពី​ភាគី​កម្ពុជា​និង​ថៃ កាល​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ ក្រោយ​ពេល​កម្ពុជា បាន​ប្ដឹង​តុលាការ​ឲ្យ​បកស្រាយ​សាលដីកា​ឆ្នាំ​១៩៦២ ឡើង​វិញ។ កងទ័ព​កម្ពុជា និង​ថៃ បាន​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​ដោយ​អាវុធ​បណ្ដាល​ឲ្យ​កងទ័ព​រៀង​ខ្លួន​ស្លាប់ និង​រង​របួស​ក្រោយ​ពេល​ទាហាន​ថៃ បាន​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​ដី​ក្បែរ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។

ចំណែក​មន្ត្រី​ការទូត​ជាន់​ខ្ពស់​ថៃ ក៏​បាន​បង្ហើប​ជា​មុន​ថា ភាគី​ថៃ​នឹង​ស្នើ​ភាគី​កម្ពុជា ឲ្យ​បង្កើត​យន្តការ​ពិសេស​មួយ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា ក្រោយ​ពេល​តុលាការ​ប្រកាស​សាលដីកា។ ឯក​អគ្គរាជ​ទូត​ថៃ ប្រចាំ​ប្រទេស​ហុល្លង់ លោក វីរៈឆាយ ផ្លាសៃ (Veerachai Plasai) ត្រូវ​បាន​កាសែត​ថៃ ឌឹ ណេហ្សិន (The Nation) ដក​ស្រង់​សម្ដី​ថា ភាគី​កម្ពុជា​និង​ថៃ បាន​ឯកភាព​គ្នា​ថា ទោះ​បី​សាលដីកា​តុលាការ​ចេញ​មក​បែប​ណា​ក៏ដោយ ក៏​ភាគី​ទាំង​ពីរ​នឹង​បន្ត​សហការ​គ្នា។ លោក​បន្ត​ថា សាលក្រម​តុលាការ​អាច​កាត់​ឲ្យ​ភាគី​ថៃ ឬ​កម្ពុជា ឈ្នះ ឬ​បដិសេធ​មិន​ឲ្យ​មាន​ភាគី​ណា​ឈ្នះ ឬ​ក៏​តុលាការ​សម្រេច​ថា តុលាការ​នេះ​គ្មាន​យុត្តាធិការ​លើ​បណ្ដឹង​កម្ពុជា។

អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា តុលាការ​អាច​នឹង​កាត់​ឲ្យ​កម្ពុជា មាន​ប្រៀប​ជាង​ភាគី​ថៃ។ លោក​បន្ត​ថា សាលដីកា​នឹង​អាច​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ព្រំដែន​កម្ពុជា​និង​ថៃ ហើយ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​អាច​ងាក​មក​រក​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​អភិវឌ្ឍ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន។

ជម្លោះ​ព្រំដែន​ក្បែរ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ កើត​ឡើង​កាល​ពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០០៨ ក្រោយ​ពេល​ទាហាន​ថៃ ចំនួន ៥០​នាក់ បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ក្នុង​វត្ត​កែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្បែរ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។