អ្នកវិភាគនយោបាយ និងស្រាវជ្រាវផ្នែកការអភិវឌ្ឍសង្គម យល់ថា កំណែទម្រង់គោលនយោបាយរបស់គណបក្សប្រឆាំង អាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចាំបាច់របស់ពលរដ្ឋក្រីក្រដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបនៅកម្ពុជា ប្រមាណ ៩០ភាគរយ។ អ្នកវិភាគថា គ្រប់គណបក្សនយោបាយ បើលើកយកគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនមកប្រកួតប្រជែងគ្នាជាជាងឈ្លោះប្រកែកគ្នា អាចធ្វើឲ្យជាតិរីកចម្រើនឆាបរហ័សបាន។
ការអនុម័តសេចក្ដីព្រាងគោលនយោបាយឆ្ពោះទៅរកការបោះឆ្នោតពីរឆ្នាំទៀត របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឬការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ ដែលបានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ត្រូវបានអ្នកវិភាគមើលឃើញថា អាចជួយស្ដារជីវភាពពលរដ្ឋក្រីក្រដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប ហើយការបញ្ចេញគោលនយោបាយបែបនេះ ល្អជាងការប្រើអំណាចដើម្បីបង្ហាញពីភាពចាស់ទុំរបស់អ្នកនយោបាយខ្មែរ។
អ្នកវិភាគនយោបាយម្នាក់ លោក ឡុង គឹមឃន មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងគោលនយោបាយថ្មីរបស់គណបក្សប្រឆាំង បានផ្ដោតលើចំណុចបីសំខាន់ៗ គឺការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ឬធ្វើឲ្យជីវភាពពលរដ្ឋបានធូរធារ ការអភិវឌ្ឍនានាត្រូវគោរពគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងប្ដេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង។ គោលនយោបាយល្អ អាចកសាងសង្គមមួយឲ្យស៊ីវិល័យ និងថ្លៃថ្នូរ៖ «យើងពិនិត្យឃើញថា ធាតុជាច្រើននៅក្នុងគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិហ្នឹង ឃើញកំពុងយកមកអនុវត្តម្ដងមួយៗដោយរាជរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ ទាក់ទងដូចជាដំឡើងបៀវត្សឲ្យមន្ត្រីរាជការ ទាក់ទងនឹងការដំឡើងប្រាក់ខែគោល ឬកំណត់ប្រាក់ខែអប្បបរមាឲ្យកម្មករ ហើយក្រៅពីហ្នឹងទៀត ការធ្វើកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ»។
លោកថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជាគណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលមិនអាចយកគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនដែលបានធ្វើយកទៅអនុវត្តផ្ទាល់ ប៉ុន្តែបក្សប្រឆាំងមានឱកាសតតាំង ឬជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តការងារឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមរយៈតំណាងរាស្ត្ររបស់ខ្លួនដែលមានសំឡេង ៥៥រូប។ ការអនុវត្តត្រឹមត្រូវរបស់គណបក្សកាន់អំណាចតាមការជំរុញរបស់បក្សប្រឆាំង គឺជាប្រយោជន៍របស់ពលរដ្ឋ។
អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកការអភិវឌ្ឍសង្គម លោក មាស នី យល់ថា ដើម្បីភាពរីកចម្រើន ឬការអភិវឌ្ឍជាតិក្នុងសង្គមមួយដែលប្រកាន់របបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកនយោបាយគ្រប់រូបមិនត្រូវប្រកាន់ថា លួចគោលនយោបាយ ឬធ្វើតាមការចង្អុលបង្ហាញរបស់អ្នកណាម្នាក់នោះទេ សំខាន់អ្នកនយោបាយត្រូវពិចារណាលើកយកគន្លឹះដោះស្រាយបញ្ហាដែលបានលើកឡើងមកអនុវត្តសាកល្បង៖ «ពេលគណបក្សនីមួយៗព្យាយាមបង្ហាញនូវគោលនយោបាយ ជាជាងបង្ហាញអំណាចដាក់គ្នា ជាជាងយកប្រៀបតាមការប្រើកម្លាំងបាយ ខ្ញុំគិតថា វាជាផ្នែកមួយមួយនៃភាពចាស់ទុំរបស់អ្នកនយោបាយដែលខ្មែរគ្រប់រូបចង់ឃើញ។ បើយើងមើលពីគោលនយោបាយទៅមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានទេ គោលនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនក៏យើងមើលទៅសមភ្នែកម្យ៉ាងទៅ សង្គ្រោះជាតិសមម្យ៉ាងទៅ របស់គណបក្សដទៃ ក៏សមរបស់គេម្យ៉ាងទៅ ប៉ុន្តែសំខាន់គឺថា តើគណបក្សនីមួយៗប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ ឬយកគោលនយោបាយទៅអនុវត្តបានប៉ុណ្ណា»។
កាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា គណៈកម្មការនាយករបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានសម្រេចលើសេចក្ដីព្រាងចក្ខុវិស័យគោលនយោបាយចំនួន ៧ចំណុច ដែលកើតចេញពីទស្សនៈនយោបាយរបស់គណបក្ស សម រង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស។ បក្សប្រឆាំងបានប្រើពេលជិត ២ឆ្នាំ ដើម្បីរៀបចំសិក្ខាសាលា ៦លើក ស្ដីពីសេចក្ដីព្រាងនេះ ហើយគ្រោងដាក់ជូនសមាជជាតិរបស់បក្សអនុម័តចុងក្រោយនៅថ្ងៃមុខ។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក យឹម សុវណ្ណ ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយកាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ថា ក្រោយពីសមាជថ្នាក់ជាតិសម្រេចលើសេចក្ដីព្រាងនេះ វានឹងក្លាយទៅជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ នៅក្នុងគោលនយោបាយនោះក៏មានការបង្ហាញពីនីតិវិធីគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិដែលត្រូវពលរដ្ឋយល់ដឹង ហើយតំណាងរាស្ត្ររបស់លោកនឹងចូលរួមពិភាក្សា និងអនុម័តច្បាប់គ្រប់គ្រងថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧ ផងដែរ៖ «ដោយយល់ឃើញថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខមានសារសំខាន់ណាស់! ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រមូលចំណូលរបស់រដ្ឋ ឬការចំណាយប្រាក់របស់រដ្ឋដែលជាកម្លាំងញើសឈាមរបស់ពលរដ្ឋបង់ពន្ធ គឺទាមទារឲ្យតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចូលរួម ដើម្បីពិភាក្សា និងអនុម័តទៅលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដ៏សំខាន់នេះ»។
ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គម លោក មាស នី សង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាល ឬគណបក្សកាន់អំណាចខ្នះខ្នែងដំឡើងប្រាក់ខែដល់មន្ត្រីរាជការដែរ ប៉ុន្តែធ្វើឡើងដោយត្រដាបត្រដួស៖ «រាល់ថ្ងៃគណបក្សកាន់អំណាចខំព្យាយាមដំឡើងប្រាក់ខែឲ្យមន្ត្រីរាជការដែរ ប្រណាំងទៅជាមួយអ្វីដែលជាគោលនយោបាយ ឬអ្វីដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទាមទារឲ្យបានតាំងពីពេលមុន។ ដោយសារលទ្ធភាពរកប្រាក់មិនបាន អ៊ីចឹងមានតែបង្ខំចិត្តទៅខ្ចីលុយពីប្រទេសជិតខាងមក ដើម្បីយកមកបង្គ្រប់តម្រូវការហ្នឹង»។
អ្នកវិភាគនយោបាយ និងស្រាវជ្រាវផ្នែកការអភិវឌ្ឍសង្គម យល់ថា ការដែលអ្នកនយោបាយខ្មែរមិនឈ្លោះប្រកែកគ្នាដោយកម្លាំងបាយ ឬប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ហើយងាកមកប្រកួតប្រជែងគោលនយោបាយជាគន្លឹះដោះស្រាយបញ្ហា ឬឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ពលរដ្ឋដែលកំពុងកើតមាន និងទៅថ្ងៃអនាគត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។