បើនិយាយអំពីប្រជាប្រិយភាពនៃគណបក្សនយោបាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា វិញ គណបក្សប្រឆាំងហាក់កំពុងបោះពួយដណ្ដើមប្រជាប្រិយភាពជាច្រើនពីគណបក្សកាន់អំណាចនៅមុនការបោះឆ្នោត និងក្រោយការបោះឆ្នោតជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅ។ តើគណបក្សប្រឆាំងគួរតែធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីរក្សាប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួនឲ្យបានគង់វង្ស?
មនុស្សជាច្រើនបានដឹងសឹងគ្រប់ៗគ្នាទៅហើយថា ប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សកាន់អំណាចនៅក្រោយការបោះឆ្នោត កាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅនេះ បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងដុនដាបតែម្តង។
ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស អ្នកខ្លះស្រែកតាំងពីមុខសេតវិមានរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក រហូតដល់ស្ថានទូតខ្មែរក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) ទាមទារឲ្យអាមេរិក ដាក់សម្ពាធឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះស្រាយភាពមិនប្រក្រតីនៃការបោះឆ្នោត និងទាមទារឲ្យ លោក ហ៊ុន សែន ចុះចេញពីដំណែង។
រីឯប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅកាលៈទេសៈនេះវិញ មានការកើនឡើងខ្លាំង ហើយនៅកំពុងបន្តកើនឡើង បើទោះបីជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ លោក ហ៊ុន សែន បានសម្លាប់ក្រុមបាតុករចំនួន ៧នាក់ ក្រោយការបោះឆ្នោត បំបែកហ្វូងបាតុករយ៉ាងហិង្សាចេញពីទីលានប្រជាធិបតេយ្យ និងព្យាយាមបំបែកសាមគ្គីភាពរបស់ក្រុមមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងទាំងពីរម្តងហើយម្តងទៀតយ៉ាងណាក៏ដោយ។
មិនថាតែប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញក្នុងស្រុក អាជីវករលក់ដូរកំប៉ិកកំប៉ុកក្នុងផ្សារ គ្រូបង្រៀន មន្ត្រីរាជការ សិស្សសាលា យោធា និងព្រះសង្ឃ ដូនជី និងតាអាចារ្យប៉ុណ្ណោះទេ ដែលកំពុងគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដូចទឹកបាក់ទំនប់ទប់លែងបាននោះ តែក៏មានពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបណ្ដាប្រទេសលោកសេរី ក៏បានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងផងដែរ។
ប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងរីកលូតលាស់នេះ មិនមែនមកពីបុគ្គល លោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារចរន្តប្រជាធិបតេយ្យបានពុះកញ្ជ្រោលកាន់តែខ្លាំងឡើង ក្រោយពេលគណបក្ស សិទ្ធិមនុស្ស និងគណបក្ស សម រង្ស៊ី ច្របាច់បញ្ចូលគ្នានៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២។
ម្យ៉ាងទៀត នៅស្របពេលដែលក្តីសង្ឃឹមរបស់មហាជនគ្មានទីពឹង គ្មានការទទួលខុសត្រូវពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល គ្មានការយកចិត្តទុកដាក់ដល់កម្រិតជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ស្របពេលដែលតុលាការផ្តល់យុត្តិធម៌ឲ្យតែខាងនាយទុន និងក្រុមអ្នកមានអំណាច។ ប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មានការកើនឡើងខ្ពស់នេះ ក៏នៅចំពេលដែលសំឡេងម្ខាងទៀត គឺក្រុមរាជានិយមអវត្តមានពីពិភពនយោបាយ ហើយគ្មានគណបក្សផ្សេងទៀតដែលមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែង។
លើសពីនេះទៀត ការបង្ក្រាបបាតុកម្មយ៉ាងចាស់ដៃនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅលើផ្លូវវ៉េងស្រេង កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៤ ការប្រើប្រាស់កងកម្លាំងបំបែកបាតុកររបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ពីទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ការវាយបង្ហូរឈាមបង្ករបួសដល់ក្រុមអ្នកតវ៉ា រួមមាន យុវជន ព្រះសង្ឃ និងសូម្បីអ្នកធ្វើដំណើរតាមដងផ្លូវ មិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យបក្សប្រឆាំងស្រូបយកប្រជាប្រិយភាពពីបក្សកាន់អំណាចដោយមិនបាច់ខំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែកាន់តែធ្វើឲ្យកម្ដៅនៃកំហឹងមហាជនពុះកញ្ជ្រោលប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចទៅទៀត។
អ្នកវិភាគឯករាជ្យ លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំនៃរបបមួយជួបវិបត្តិស្រុតចុះខាងប្រជាប្រិយភាព និងវិបត្តិនៃការអស់ជំនឿពីមហាជន នោះអំណាចនៃការគ្រប់គ្រងប្រទេសក៏នឹងអាចជួបវិបត្តិដូចគ្នានេះដែរ។
ក៏ប៉ុន្តែ ប្រជាប្រិយភាពរបស់បក្សកាន់អំណាចក៏អាចកើនឡើងបានដែរ គឺនៅពេលបក្សមួយនេះចិត្តសឿងហ៊ានកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាតិ គឺបំបាត់អំពើពុករលួយយ៉ាងអនាធិបតេយ្យពីលើដល់ក្រោម ហើយធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធតុលាការឯករាជ្យនោះ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក អ៊ូ វីរៈ មានប្រសាសន៍ថា ស្របពេលដែលមានការទាមទារឲ្យបក្សកាន់អំណាចធ្វើការកែទម្រង់ផ្ទៃក្នុងបក្ស និងប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព នោះបក្សប្រឆាំងក៏ត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់គោលនយោបាយរបស់ខ្លួនឲ្យមានប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃក្នុង ដើម្បីជៀសវាងភាពប្រេះឆារវាងមេដឹកនាំបក្សទាំងពីរទៅថ្ងៃអនាគត។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីធ្វើឲ្យក្បាលម៉ាស៊ីនបក្សមានអំណាចជាងបុគ្គលជាអ្នកដឹកនាំ ហើយមានតម្លាភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង។
គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បង្កើតឡើងផ្អែកលើគោលការណ៍បែងចែងគណៈកម្មការបីដាច់ពីគ្នាប្រកបដោយតម្លាភាព គឺគណៈកម្មការប្រតិបត្តិ គណៈកម្មការនាយក និងគណៈកម្មការវិន័យ។
បើទោះបីជាគណៈកម្មការទាំងបីនេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃក្នុងរបស់បក្សប្រឆាំងក៏ដោយ ក៏ លោក កឹម សុខា អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានយល់ស្របជាមួយទស្សនៈរបស់ លោក អ៊ូ វីរៈ ដែលចង់ឲ្យបក្សប្រឆាំងធ្វើការកែទម្រង់ផ្ទៃក្នុង។
លោក កឹម សុខា បញ្ជាក់ថា អ្វីដែលគណបក្សប្រឆាំងត្រូវធ្វើចំពោះមុខ គឺការកែទម្រង់នៃការអនុវត្តជាក់ស្តែងលើរចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមានស្រាប់ឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពថែមទៀត។ លោក កឹម សុខា បញ្ជាក់ថា ដើម្បីឲ្យប្រជាប្រិយភាពរបស់បក្សប្រឆាំងនៅគង់វង្សយូរអង្វែងនោះ បក្សប្រឆាំងត្រូវខិតខំបំពេញចិត្តរាស្ត្រក្នុងការទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរការដឹកនាំសង្គម ហើយមេបក្សប្រឆាំងទាំងពីរមិនត្រូវបែកបាក់គ្នាដោយប្រការណាមួយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។