សង្គម​ស៊ីវិល​បង្ហាញ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ជុំវិញ​ដំណោះស្រាយ​របស់​គ.ជ.ប

គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ខុមហ្រ្វែល (Comfrel) បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​បង្ហាញ​ពី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ជុំវិញ​ការ​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត ទាក់ទង​នឹង​បណ្ដឹង​តវ៉ា​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​មណ្ឌល​បោះឆ្នោត​ចំនួន​បួន (ក្រចេះ កណ្ដាល បាត់ដំបង និង​សៀមរាប)។

0:00 / 0:00

ចំណែក​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា ក៏​បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ដាច់​ដោយ​ឡែក​មួយ​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ​ដែរ ដោយ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​វិធីសាស្ត្រ​ដែល គ.ជ.ប ប្រើ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​បណ្ដឹង​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង ហើយ​ថា វិធីសាស្ត្រ​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​ពុំ​មាន​តម្លាភាព។

នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​ខ្លួន​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ សីហា ២០១៣ ខុមហ្រ្វែល បាន​លើក​ឡើង​ថា ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​លទ្ធផល​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ គ.ជ.ប បាន​យក​ទម្រង់ ១១០៤ ផ្ទៀងផ្ទាត់​ជាមួយ​នឹង​ទម្រង់ ១១០២ ដែល​នៅ​ក្រៅ​កញ្ចប់​សុវត្ថិភាព “ក”។ ខុមហ្រ្វែល​ថា ទម្រង់ ១១០២ ដែល គ.ជ.ប យក​មក​ផ្ទៀងផ្ទាត់​នោះ គឺ​ជា​ឯកសារ​ដែល​គេ​អាច​កែ ឬ​ធ្វើ​ថ្មី​បាន ព្រោះ​មិន​មែន​ជា​ឯកសារ​ដើម​ដែល​រក្សា​ទុក​នៅ​ក្នុង​កញ្ចប់​សុវត្ថិភាព “ក” ។ ខុមហ្រ្វែល​បន្ត​ថា ដោយ​ឡែក​ទម្រង់ ១១០២ ដែល គ.ជ.ប យក​មក​ធ្វើ​ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​នោះ មាន​ស្នាម​ប្រើប្រាស់​ទឹក​លុប​ច្រើន​លើ​ទម្រង់​ទាំង​នោះ ហើយ​ចំណែក​ទម្រង់ ១១០៤ វិញ អក្សរ​នៅ​លើ​ទម្រង់​ទាំង​នោះ ភាគ​ច្រើន​គឺ​ដូច​គ្នា ហើយ​ដែល​ខុមហ្វ្រែល សន្និដ្ឋាន​ថា អាច​មាន​ការ​សរសេរ​ឡើង​វិញ​នៅ​ថ្នាក់​ណា​មួយ​នៃ​គណៈកម្មការ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត។

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​បន្ថែម​ទៀត​ថា ខុមហ្រ្វែល​បាន​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​លទ្ធផល​បោះ​ឆ្នោត​ពី​ទម្រង់ ១១០២ របស់ គ.ជ.ប ធៀប​ជាមួយ​លទ្ធផល​ក្នុង​ទម្រង់ ១១០៤ នៅ​ខេត្ត​ក្រចេះ ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ខុមហ្រ្វែល ទទួល​បាន​ពី​មន្ត្រី​ការិយាល័យ​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ឃើញ​ថា ក្នុង​ចំណោម ១៣​ការិយាល័យ មាន ២​ការិយាល័យ​ដូច​គ្នា​ទាំង​ស្រុង ហើយ ១១​ការិយាល័យ​ផ្សេង​ទៀត លទ្ធផល​របស់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដូច​គ្នា ប៉ុន្តែ​លទ្ធផល​របស់​គណបក្ស​ផ្សេង​ទៀត​ខុស​គ្នា។

ខុមហ្រ្វែល​អះអាង​ថា ទម្រង់ ១១០៤ ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ខុមហ្រ្វែល ទទួល​បាន​ពី​មន្ត្រី​ការិយាល័យ​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត មិន​មាន​កត់ត្រា​លទ្ធផល​របស់​គណបក្ស​ទាំង​នោះ​ទេ ហើយ​ថា ចំនួន​សន្លឹក​ឆ្នោត​បាន​ការ និង​មិន​បាន​ការ​ក៏​មាន​ការ​ខុស​គ្នា​ផង​ដែរ។

ចំណែក​ដំណោះស្រាយ​សម្រាប់​មណ្ឌល​ខេត្ត​កណ្ដាល​វិញ ខុមហ្រ្វែល​លើក​ឡើង​ថា ទម្រង់ ១១០៤ ក្នុង​ដៃ គ.ជ.ប និង​ទម្រង់ ១១០៤ ក្នុង​ដៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មាន​ការ​ខុស​គ្នា ពិសេស​នៅ​ត្រង់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ក្នុង​ប្រអប់​ឆ្នោត​សរុប រាប់​ទាំង​សន្លឹក​ឆ្នោត​បាន​ការ និង​សន្លឹក​ឆ្នោត​មិន​បាន​ការ។

នៅ​ទី​បំផុត​ខុមហ្រ្វែល បាន​ធ្វើ​សេចក្ដី​សន្និដ្ឋាន​ជា​រួម​ថា ពិត​ជា​មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​លទ្ធផល​បោះ​ឆ្នោត​ក្នុង​ទម្រង់ ១១០២ និង ១១០៤។ គួរ​បញ្ជាក់​ថា ទម្រង់ ១១០២ គឺ​ជា​កំណត់​ហេតុ​នៃ​ការ​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ដែល​បំពេញ​ដោយ​គណៈកម្មការ​ការិយាល័យ​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត ចំណែក​ឯ​ទម្រង់ ១១០៤ គឺ​ជា​ក្រដាស​លទ្ធផល​បឋម​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​តាម​ការិយាល័យ​បោះ​ឆ្នោត​និង​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត។

ព្រម​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា បាន​ចេញ​ថ្លែងការណ៍​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ សីហា ឆ្នាំ​២០១៣ ដោយ​បង្ហាញ​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​វិធីសាស្ត្រ​ដែល គ.ជ.ប ប្រើ​ក្នុង​ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត។ សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​បន្ត​ថា ដំណោះស្រាយ​របស់ គ.ជ.ប ខ្វះ​នូវ​តម្លាភាព ដោយសារ គ.ជ.ប មិន​បាន​បើក​អោយ​មើល​ជា​សាធារណៈ​នូវ​ទម្រង់​ដើម​ដែល​បាន​បិទ​ជិត​ក្នុង​កញ្ចប់​សុវត្ថិភាព “ក”។

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ក៏​បាន​ដង​ស្រង់​ពាក្យ​សម្ដី​របស់​លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា ដែល​លោក​បាន​លើក​ឡើង​ថា មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា របស់​លោក ស្វាគមន៍​ចំពោះ​ការ​បើក​ឱកាស​អោយ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​លទ្ធផល​បោះ​ឆ្នោត ប៉ុន្តែ​លោក​ថា ការ​ដែល គ.ជ.ប បដិសេធ​ការ​បើក​កញ្ចប់​សុវត្ថិភាព “ក” ហើយ​មិន​បង្ហាញ​ទម្រង់​ដើម​សម្រាប់​អង្កេត និង​ផ្ទៀងផ្ទាត់​លើ​តួលេខ​ដែល គ.ជ.ប រៀបចំ​ឡើង នោះ​នឹង​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​បារម្ភ​ចំពោះ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ក្នុង​ពេល​បោះ​ឆ្នោត។

សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​ខុមហ្រ្វែល និង​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា បាន​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៦ សីហា ឆ្នាំ​២០១៣ ដោយ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត និង​មិន​ទទួល​យក​ចំពោះ​ដំណោះស្រាយ​របស់ គ.ជ.ប ហើយ​បាន​ច្រានចោល​នូវ​លទ្ធផល​បណ្ដោះអាសន្ន​ទាំង​ស្រុង​ដែល​ប្រកាស​ដោយ គ.ជ.ប។

ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​តែ​ទទូច​ស្នើ​អោយ​បង្កើត​ក្រុម​ស៊ើប​អង្កេត​ឯករាជ្យ​មួយ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​រាល់​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត និង​ស្នើ​អោយ គ.ជ.ប បើក​កញ្ចប់​សុវត្ថិភាព “ក” ដើម្បី​អោយ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​នូវ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ទម្រង់​លេខ ១១០៤ ជាមួយ​ទម្រង់​លេខ ១១០២ និង ១១០៨ ដែល​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ខ្លាំង​ក្នុង​ពេល​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។