របាយការណ៍របស់អង្គការខុមហ្វ្រែល (COMFREL) បង្ហាញថា ក្នុងឆមាសទី២ នៃរដ្ឋសភានីតិកាលទី៥ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចុះមូលដ្ឋានកើនឡើងធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ការបង្ហាញនេះ បានធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃ២៧ ខែសីហា ក្នុងការិយាល័យរបស់អង្គការខុមហ្វ្រែល។
អង្គការខុមហ្វ្រែល បង្ហាញលទ្ធផលអង្កេតរបស់ខ្លួនថា ក្នុងនីតិកាលទី៥ នៃរដ្ឋសភា ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចុះមូលដ្ឋានជាង ៥០០លើក កើនជាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលចុះមូលដ្ឋានបាន ៨៥លើក។
មន្ត្រីអង្កេតអង្គការខុមហ្វ្រែល លោក ស៊ិន ទិត្យសីហា ថ្លែងថា តំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោតគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ៣៨រូប ក្នុងចំណោម ៦៨រូប ដែលជាប់ឆ្នោត បានចុះមូលដ្ឋាន មានចែកអំណោយ ស្តាប់មតិពលរដ្ឋក្នុងវេទិកាសាធារណៈជាដើម បាន ៨៥លើក។ ចំណែកតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មាន ៣២រូប ក្នុងចំណោម ៥៥រូប បានចុះមូលដ្ឋានសួរសុខទុក្ខចូលរួមវេទិកាសាធារណៈ ទទួលពាក្យបណ្ដឹងពីមូលដ្ឋានជាដើម បាន ៥២៧លើក។
លោកបន្តថា នៅក្នុងការអនុម័តច្បាប់ គឺមានសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ចំនួនពីរ ដែលតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែមួយគត់ បានអនុម័តដោយមិនបានពិភាក្សាលើខ្លឹមសារច្បាប់។ ដោយឡែកការពិភាក្សាលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលអ្នកតំណាងរាស្ត្របញ្ចេញមតិ ហាក់ដូចដើរតួនាទីជាអ្នកការពារច្បាប់ មិនមែនជាអ្នកពិភាក្សាអនុម័តច្បាប់ឡើយ។
លោក ស៊ិន ទិត្យសីហា៖ «ការចេញលិខិតអន្តរាគមន៍របស់តំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងរយៈពេលហ្នឹង យើងឃើញមានតំណាងរាស្ត្រគាត់ចេញលិខិតចំនួន ២២ច្បាប់ ទៅរាជរដ្ឋាភិបាលហើយនិងទៅគណៈកម្មការជំនាញរបស់រដ្ឋសភា ហើយនៅក្នុងចំណោមលិខិត ២២ច្បាប់យើងឃើញមានលិខិត ៤ច្បាប់ មានការឆ្លើយតបពីបណ្ដាញរដ្ឋាភិបាលមកវិញ ហើយនៅក្នុងនោះក៏មានលិខិត ៣ច្បាប់ ដែលប្រធានរដ្ឋសភាបដិសេធមិនចារបញ្ជូនលិខិតរបស់តំណាងរាស្ត្រទេ។ នៅក្នុងករណីនេះ យើងមើលឃើញថា វាជាការប្រើអំណាចក្នុងនាមប្រធានរដ្ឋសភាហ្នឹង លើសដែនកំណត់នៃច្បាប់»។
បដិសេធចំពោះរបាយការណ៍ខុមហ្វ្រែល នោះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សួស យ៉ារ៉ា បញ្ជាក់ថា ការអនុម័តច្បាប់នៅក្នុងរដ្ឋសភាគឺប្រជាធិបតេយ្យ។ តំណាងរាស្ត្រម្នាក់ៗអាចសម្ដែងមតិគាំទ្រ ឬមិនគាំទ្រច្បាប់នោះ។ ចំពោះរបាយការណ៍ថា តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចុះមូលដ្ឋានតិចជាងគណបក្សផ្សេងនោះ គឺតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនគិតពីលទ្ធផលសម្រេចបាន មិនគិតពីតួលេខចុះច្រើនដង ឬតិចនោះទេ។
លោកបន្តថា នៅក្នុងរដ្ឋសភា របៀបធ្វើការងាររវាងគណបក្សនីមួយៗ តាមវប្បធម៌សន្ទនា និងពិភាក្សាគ្នា។ លោកថា ពេលខ្លះមិនគួរអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលលូកដៃច្រើនទៅក្នុងការងាររបស់គណបក្សទេ៖ «ហើយចំណែកគណបក្សមួយទៀត គាត់រៀបចំខ្លួនចុះទៅដើម្បីជាការជួបប្រាស្រ័យទាក់ទង ហើយបង្កើតនូវបញ្ហាថ្មីៗ ជាពិសេសទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាព្រំដែនបញ្ហាផែនទី បញ្ហារៃអង្គាសថវិកាសម្រាប់ទូរទស្សន៍។ អ៊ីចឹងនេះជារឿងមួយមានសកម្មភាពខុសគ្នា ពីព្រោះឥឡូវនេះយើងកំណត់ឃើញថា មិនទាន់ដល់ពេលឃោសនាបោះឆ្នោតទេ ប៉ុន្តែសកម្មភាពរបស់អ្នកតំណាងរាស្ត្រភាគច្រើន គឺចុះទៅដើម្បីធ្វើកិច្ចការគណបក្ស និងឃោសនាច្រើនជាងធ្វើកិច្ចការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងដោះស្រាយលទ្ធភាពជាមួយនឹងអ្វីដែរ ដែលជាផលលំបាករបស់រាស្ត្រ»។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក យឹម សុវណ្ណ ថ្លែងថា បានជាច្បាប់ស្ដីពីសមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលតំណាងរាស្ត្របក្សនេះមិនចូលរួមអនុម័ត ដោយសារតែច្បាប់នោះមិនផ្ដល់ផលចំណេញទៅដល់ពលរដ្ឋ៖ «មុននឹងលើកដៃអនុម័តច្បាប់ណាមួយ គឺយើងបានសិក្សាយ៉ាងល្អិតល្អន់ ហើយយើងធ្វើការពិភាក្សាជាមួយនឹងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេសច្បាប់ដែលមានសារសំខាន់ ដូចជាច្បាប់អង្គការ ដែលយើងជជែកជាមួយសង្គមស៊ីវិល។ តំណាងសង្គមស៊ីវិល គេមិនយល់ស្របទៅនឹងការធ្វើច្បាប់ ដោយសារច្បាប់នេះវារឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់សង្គមស៊ីវិល របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបង្កើតសមាគម ហើយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏យល់ស្របដូចគ្នាទៅនឹងអង្គការសង្គមស៊ីវិលអ៊ីចឹងដែរ ពីព្រោះយើងធ្វើជាតំណាងប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវតែធ្វើអ្វីៗតាមឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋ»។
មន្ត្រីកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកអង្កេតអង្គការខុមហ្វ្រែល លោក កន សាវាង្ស បានណែនាំឲ្យអ្នកបោះឆ្នោតជួយដាក់ពិន្ទុដល់អ្នកតំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ និងអាចទិតៀនតាមរយៈកម្មវិធីសំឡេងម្ចាស់ឆ្នោតដែលមាននៅក្នុងគេហទំព័រ (Website) របស់អង្គការខុមហ្វ្រែល៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។