ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៤ នឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ខាងមុខ។ សកម្មជននៅថ្នាក់មូលដ្ឋានរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រៀមខ្លួនធ្វើជាមេឃុំ ឬត្រូវបន្តកាន់តំណែងជាមេឃុំនៅអាណត្តិថ្មី។ ពួកគេបង្ហាញទស្សនៈ និងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែមានការប្ដេជ្ញាចិត្តខុសគ្នាក្នុងការបំពេញការងារដើម្បីឆ្លើយតបតម្រូវការពលរដ្ឋ។
ការបោះឆ្នោតខិតជិតចូលមកដល់ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងសកម្មជនពីគ្រប់គណបក្សនយោបាយដែលត្រូវប្រជែងគ្នា ឆ្លៀតបញ្ចេញសារនយោបាយ ឬផែនការអភិវឌ្ឍន៍នានាដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតគាំទ្រ។
មេឃុំស្រែថ្មី ស្រុករលាប្អៀរ ពីខាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក នូ ខៀន មានប្រសាសន៍ថា បើពលរដ្ឋផ្ដល់សេចក្ដីទុកចិត្ត ឬស្រឡាញ់គាំទ្របោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទៀត លោកនឹងធ្វើជាមេឃុំដើម្បីអភិវឌ្ឍស្ពាន និងផ្លូវជាច្រើនខ្សែទៀត បន្ថែមលើសមិទ្ធផលជាច្រើនដែលបានកសាងជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ។
ទោះជាយ៉ាងណា លោកថាការស្ថាបនាស្ពាន ផ្លូវ និងប្រឡាយទឹក មិនទាន់ឆ្លើយតបតម្រូវការរបស់ពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានរបស់លោកទាំងស្រុងនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែលោកនឹងខិតខំធ្វើបន្តទៀត បើលោកមានឱកាសជាប់ជាមេឃុំនៅអាណត្តិទី៤ ឬនៅអាណត្តិក្រោយៗទៀត៖ « ក្នុងអាណត្តិក្រោយនេះ បើខ្ញុំជាប់ ទីមួយខ្ញុំត្រូវស្ដារប្រឡាយទឹក ស្រះទឹក ទំនប់ទឹក ព្រោះនៅឃុំខ្ញុំដល់ពេលរដូវប្រាំង គឺចប់ហើយ អត់មានប្រភពណាសម្រាប់បូមទេ។ អ៊ីចឹងគឺត្រូវការស្ដារកន្លែងចាស់ៗ ដើម្បីមានទឹកសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្ញុំប្រើប្រាស់ស្រែវស្សានៅពេលមានគ្រោះរាំងស្ងួត។ ខ្ញុំប្ដេជ្ញាធ្វើអ្វីដែលពលរដ្ឋត្រូវការ ហើយទៅតាមលទ្ធភាពដែលឃុំមាន មិនអាចគេត្រូវការអានេះ យើងទៅធ្វើអានោះបានទេ ព្រោះកញ្ចប់ថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលខ្លះ និងកញ្ចប់ថវិកាបដិភាគរបស់ពលរដ្ឋខ្លះ »។
លោកបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ឃុំស្រែថ្មី ធ្វើផ្លូវលំដីសប្រវែងជាង ៣៣គីឡូម៉ែត្រ (៣៣.០៦៥ម៉ែត្រ) ផ្លូវក្រាលក្រួសក្រហមជាង ៤២គីឡូម៉ែត្រ (៤២.១៥៦ម៉ែត្រ) និងផ្លូវក្រាលកៅស៊ូធ្វើបានជាង ១៧គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែផ្លូវខ្លះក្នុងចំណោមនោះ នឹងត្រូវជួសជុល ឬធ្វើឡើងវិញ ព្រោះវាខូចដោយសារមានរថយន្តដឹកថ្ម និងដីជាច្រើនគ្រឿងក្នុងមួយថ្ងៃៗបើកកាត់ផ្លូវមុខផ្ទះអ្នកភូមិបង្កឲ្យផ្លូវខូច និងហុយដីប៉ះពាល់ពលរដ្ឋ។
ចំណែកជំទប់ទី២ ឃុំស្រែថ្មី មកពីគណបក្សប្រឆាំង លោក ផង់ ផាត ថ្លែងថា បើពលរដ្ឋផ្ដល់សេចក្ដីទុកចិត្តលើរូបលោក ហើយបោះឆ្នោតជូនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោកនឹងមានឱកាសធ្វើជាមេឃុំ ព្រោះលោកបានឈរឈ្មោះនៅលេខរៀងទី១ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៤ ខាងមុខនេះ។ ទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានរបស់លោក ក៏មិនខុសពីលោកមេឃុំប៉ុន្មានដែរ៖ « បើខ្ញុំជាប់ជាមេឃុំ ខ្ញុំនឹងប្រឹងប្រែងជួយប្រជាពលរដ្ឋ ទំនាក់ទំនងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ធ្វើម៉េចតាមតម្រូវការរបស់ពលរដ្ឋ។ តម្រូវការដូចថាផ្លូវថ្នល់ អ៊ីចឹងវាអត់ទាន់គ្រប់ពេញលក្ខណៈទេ »។
លោកបន្ថែមថា ការអភិវឌ្ឍក្នុងឃុំស្រែថ្មី ភាគច្រើនគឺលើផ្លូវថ្នល់ ចំណែកការថែទាំផ្លូវដែលបានធ្វើរួចនៅមានកម្រិត ហើយមានពលរដ្ឋ ៣០% ទៅ ៤០% មិនទាន់ពេញចិត្តការអភិវឌ្ឍរបស់អាជ្ញាធរ។
ឃុំស្រែថ្មី មានទឹកដីរដ្ឋបាលជាប់ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ឋិតនៅភាគខាងលិច។ ឃុំនេះមានភូមិចំណុះចំនួន ១២ភូមិ មានពលរដ្ឋរស់នៅជាង ១ម៉ឺននាក់។ កាលពីអាណត្តិទី៣ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំជាប់ឆ្នោតទាំងអស់មានចំនួន ៧រូប ក្នុងនោះមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន ៦រូប និងគណបក្ស សម រង្ស៊ី ១រូប។ សម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខ មានបីគណបក្ស គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ឃុំនេះមានពលរដ្ឋភាគច្រើនប្រកបមុខរបរធ្វើស្រែ ឡើងត្នោត និងផលិតសម្ភារប្រើប្រាស់ ឬវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ពីដីឥដ្ឋ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកភូមិកំពុងរងផលប៉ះពាល់ដោយធូលីដីហុយ និងសំឡេងរំខានដោយឡានដឹកថ្ម និងដឹកដីឆ្លងកាត់ភូមិ ព្រមទាំងបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយចំនួន។
ពលរដ្ឋម្នាក់រស់នៅភូមិត្រពាំងស្បូវ ឃុំស្រែថ្មី លោកស្រី សួង រី មានប្រសាសន៍ថា ជាច្រើនឆ្នាំហើយដែលអាជ្ញាធរបានសន្យាថា នឹងធ្វើផ្លូវក្រាលកៅស៊ូជូនពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនៅតែរងគ្រោះដោយសារធូលីដីហុយពីផ្លូវក្រួសក្រហមនៅពេលឡានបើកកាត់ម្ដង។ លោកស្រីសង្ឃឹមថា ល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍនៅអាណត្តិក្រោយៗ នឹងលឿនជាងការអភិវឌ្ឍបច្ចុប្បន្ន ព្រោះស្ថានភាពពលរដ្ឋកាន់តែលំបាក៖ « ចង់ឲ្យគេធ្វើបានស្រូត ឲ្យបាត់ហុយថាធ្វើឲ្យៗ ឥឡូវរយាកយូរឆ្នាំហើយ វាអត់បានស្រេចសោះ ហើយដឹកមួយថ្ងៃៗទាំងយប់ទាំងថ្ងៃលស់ថ្ងៃតិចណាស់។ ខែប្រាំងហុយមែនទែន ខែប្រាំង ខែវស្សាមិនសូវហុយទេ តែវាបែកភក់ »។
ចំណែកបុរសវ័យចំណាស់ម្នាក់ទៀតដែលកំពុងអង្គុយក្រោមផ្ទះហូបបាយក្បែរថ្នល់ លោក ទឹម ធី ត្អូញត្អែរថា ថ្ងៃខ្លះឡានបែនដឹកដី និងដឹកថ្មចំណុះ ៥តោន បើកកាត់ភូមិបន្តកន្ទុយគ្នាតាំងពីព្រឹករហូតដល់យប់។ លោកថា រយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឡានបើកដឹកដី និងថ្មកាត់ភូមិកាន់តែច្រើន ហើយអ្នកភូមិដាក់បារាសកាត់ផ្លូវកុំឲ្យបើកលឿនបង្កឲ្យហុយខ្លាំង ប៉ុន្តែឡានបើកបុកបារាសទៀត៖ « ហុយៗលែងនិយាយហើយបង ! អ្នកឡានប្រាប់គេឲ្យបាញ់ទឹកគេអត់បាញ់ឲ្យទេ។ មិនដឹងក្រុមហ៊ុនហ្នឹងយ៉ាងម៉េចអីយ៉ាងម៉េច ? ខ្ញុំសំណូមពរឲ្យបងបានចុះមកដល់ភូមិត្រពាំងស្បូវ នេះហើយ បងជួយប្រាប់គេឲ្យផង ព្រោះវាហុយៗលែងនិយាយកើតហើយ បើហូបបាយក៏ហូបមិនចង់កើតដែរ »។
មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការខុមហ្វ្រែល (COMFREL) លោក កន សាវាង្ស ថ្លែងថា ពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតត្រូវមានភាពឆ្លាតវៃបីសំខាន់ គឺទីមួយ ត្រូវមើលទៅលើបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បេក្ខជនឈរឈ្មោះជាមេឃុំ។ ទីពីរ ត្រូវពិនិត្យមើលលើគោលនយោបាយរបស់បក្សនីមួយៗ និងទី៣ ត្រូវថ្លឹងថ្លែងចំពោះសម្ដី ឬការសន្យារបស់អ្នកនយោបាយថានឹងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ថាតើអាចទៅរួច ឬអត់?៖ « ខ្ញុំមិននិយាយទៅប៉ះពាល់គណបក្សនយោបាយណាមួយទេ ប៉ុន្តែយើងមើលក្នុងគោលនយោបាយក្នុងការសន្យាដែលថា ឲ្យខ្ញុំជាប់ខ្ញុំនឹងដោះបំណុល ឬខ្ញុំជាប់នឹងធ្វើស្អីដែលវាជាលក្ខណៈមួយហួសហេតុពេក អាហ្នឹងប្រជាពលរដ្ឋយើងត្រូវតាមដានមើលដែរណា »។
លោក សាវាង្ស ថាលោកមិនបានតាមដានប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់មេឃុំ ឬជំទប់ឃុំក្រោយជាប់ឆ្នោត ថាតើបានអនុវត្តការងារតាមកិច្ចសន្យាបានកម្រិតណានោះទេ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាចមើលឃើញពីភាពប្រែប្រួលនៃការអភិវឌ្ឍក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ ជោគវាសនាប្រទេសជាតិ ឬការអភិវឌ្ឍភូមិ-ឃុំបានច្រើនកម្រិតណា អាស្រ័យលើថ្នាក់ដឹកនាំដែលពលរដ្ឋបានផ្ដល់សំឡេងគាំទ្ររយៈពេល ៥ឆ្នាំម្ដង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។