មន្ត្រីនយោបាយ គឺជាមន្ត្រីដែលបានអំណាចដឹកនាំប្រទេស កើតចេញពីការបោះឆ្នោតពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេស។ ចំណែកឯមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈ ជាមន្ត្រីដែលទទួលបានការងារដោយសារការប្រឡង និងមានការកំណត់អាយុសម្រាប់មន្ត្រីបម្រើការងារចូលនិវត្តន៍។
មន្ត្រីម្ខាងបានអំណាចដោយការប្រឡងចូលធ្វើការតាមក្រសួងនានា និងមន្ត្រីមួយប្រភេទទៀតបានអំណាចពីការបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ មន្ត្រីដែលកើតចេញពីការប្រឡង ច្រើនជាមន្ត្រីដែលមានចំណេះដឹង និងមានជំនាញ។ ចំពោះមន្ត្រីនយោបាយវិញពុំដូច្នោះឡើយ គឺមានន័យថា អំណាចទាំងនោះបានដោយការខិតខំព្យាយាមធ្វើអំពើល្អរបស់ខ្លួន ដើម្បីទាក់ទាញការគាំទ្រពីប្រជាពលរដ្ឋ។
ចុះបើក្រឡេកមកមើលការដឹកនាំក្នុងតំណែង តួនាទីការងាររបស់មន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈ និងមន្ត្រីនយោបាយនៅតាមក្រសួងនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឃើញថា មន្ត្រីនយោបាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈក្នុងក្រសួង។ ជាងនេះទៅទៀត មន្ត្រីនយោបាយទាំងនោះ ខ្លះបានដឹកនាំក្នុងក្រសួងរហូតដល់ ៣០ឆ្នាំក៏មាន។ បញ្ហាទាំងនេះ ធ្វើឲ្យមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈមួយចំនួន ពុំហ៊ានបញ្ចេញមតិយោបល់របស់ខ្លួន ថ្វីបើមានចំណេះដឹង និងជំនាញក៏ដោយ។
ចំពោះបញ្ហានេះ អ្នកវិភាគនយោបាយ លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាសន៍ថា អ្នកនយោបាយដឹកនាំក្នុងស្ថាប័នដដែលៗយូរអង្វែង មានកត្តាប៉ះពាល់ដល់មន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈ ៣ចំណុច។ ចំណុចទី១ ការដឹកនាំបែបបក្ខពួកនិយម។ ចំណុចទី២ មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមវ័យក្មេង បាត់ឱកាសឡើងតំណែង និងទី៣ ប្រព័ន្ធការងារដដែលៗពុំសូវមានការរីកចម្រើន។
ចំណែកឯអ្នកវិភាគសង្គម លោក កែម ឡី បានបកស្រាយចំពោះបញ្ហានេះថា មន្ត្រីនយោបាយដឹកនាំក្នុងអំណាចយូរអង្វែង នាំឲ្យមានឥទ្ធិពលប៉ះពាល់ដល់ការងាររបស់មន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈ ហើយបញ្ហាទាំងនោះរួមមាន ការបាត់បង់ភាពឯករាជ្យក្នុងការងារ នាំឲ្យមានភាពលម្អៀងក្នុងការងារយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង និងធ្វើឲ្យបាត់បង់ដល់គុណភាពការងារ ដែលមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈបាត់បង់ឱកាសបញ្ចេញសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។
រីឯសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ លោក សុខ ចាន់ដារា បកស្រាយថា ការដឹកនាំយូរអង្វែងរបស់មន្ត្រីនយោបាយ ធ្វើឲ្យមន្ត្រីទាំងនោះមានឱកាសបង្កើតបក្ខពួកនិយមក្នុងការងារ ដូចជាការអូសទាញសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន ឲ្យចូលបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នដែលខ្លួនដឹកនាំជាដើម។ លោកថា ការធ្វើការបែបនេះក្នុងរយៈពេលយូរ នាំឲ្យកើតទៅជាការដឹកនាំបែបគ្រួសារនិយម។
អ្នកវិភាគសង្គម បានបន្ថែមទៀតថា ប្រទេសមានការរីកចម្រើនជឿនលឿនទៅមុខបាន លុះណាមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈមានភាពម្ចាស់ការឯករាជ្យ ក្នុងភារកិច្ចការងារដោយពុំមានការជះឥទ្ធិពលណាមួយពីមន្ត្រីនយោបាយ។
ចំពោះវិធីដោះស្រាយ លោក កែម ឡី បញ្ជាក់ថា បញ្ហាចម្បងរាល់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេល ៥ឆ្នាំ គណបក្សជាប់ឆ្នោតដាក់ឲ្យទៅមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈជាអ្នកអនុវត្តន៍ ព្រោះរដ្ឋបាលសាធារណៈ ជាមន្ត្រីជំនាញ និងនាំគោលនយោបាយនោះទៅអនុវត្តដោយឯករាជ្យ។
បញ្ហានេះ លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច បង្ហាញថា គណបក្សនយោបាយអាចជាប់ឆ្នោតដឹកនាំប្រទេសយូរអង្វែងបាន ដោយពុំចោទជាបញ្ហានោះឡើយ។ ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំគណបក្សជាបញ្ហាសំខាន់ត្រូវមានការផ្លាស់ប្ដូរ ដើម្បីយុវជនជំនាន់ថ្មីមានឱកាសផ្នែកនយោបាយ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ កន្លងមកគេតែងសង្កេតឃើញថា មន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈភាគច្រើនជាឧបករណ៍នយោបាយរបស់មន្ត្រីនយោបាយ ដែលមានអំណាចបានដឹកនាំនៅកម្ពុជា បើទោះមន្ត្រីរដ្ឋបាលសាធារណៈទាំងនោះមិនពេញចិត្តនឹងចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយនោះក្ដី។ ដូច្នេះ មានតែប្រជាពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតទេ ដែលជាក្ដីសង្ឃឹមសម្រាប់បញ្ចប់បញ្ហានេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។