មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកច្បាប់មួយចំនួនបារម្ភខ្លាចព្រះរាជក្រឹត្យនោះក្លែងក្លាយ ប៉ុន្តែបើពិតដូចការផ្សព្វផ្សាយមែននោះ ពួកគាត់អះអាងថា ការចេញព្រះរាជក្រឹត្យតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលនេះ គឺធ្វើឡើងខុសនីតិវិធីក្នុងដំណើរការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលក្រោយការបោះឆ្នោត។
គណបក្សសង្គ្រោះជាតិកំពុងសិក្សាលើព្រះរាជក្រឹត្យដែលតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនៅមុនសភាបើកសម័យប្រជុំបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាផ្លូវការនោះ។
ចំណុចមួយក្នុងព្រះរាជក្រឹត្យបង្ហាញថា បានទ្រង់យល់សំណើរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លេខ ៨៨៤លគ.គក ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣។ បានទ្រង់យល់សេចក្ដីក្រាបបង្ខំទូលថ្វាយរបស់លោក ហេង សំរិន ព្រឹទ្ធសមាជិករដ្ឋសភានីតិកាលទី៥។
ព្រះរាជក្រឹត្យបានត្រាស់បង្គាប់ចាត់តាំងលោក ហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយមានភារកិច្ចរៀបចំប្រជុំសមាសភាពរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសុំសេចក្ដីអនុមតិទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា។
ព្រះរាជក្រឹត្យនេះធ្វើនៅព្រះបរមរាជវាំង ថ្ងៃទី២៣ កញ្ញា ហើយផ្សព្វផ្សាយដោយទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដោយពុំមានព្រះហស្ថលេខា និងព្រះរាជលញ្ជករ ឬត្រានោះទេ ប៉ុន្តែផ្នែកខាងក្រោមមានបោះត្រារបស់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដោយសរសេរបញ្ជាក់ថា ជាសំណៅដែលមានតម្លៃជាការចែកផ្សាយរបស់អគ្គលេខាធិការរងនៃរាជរដ្ឋាភិបាល និងចុះហត្ថលេខាដោយឈ្មោះ សយ សុខា។
មន្ត្រីនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក យឹម សុវណ្ណ មានប្រសាសន៍ថា បើព្រះរាជក្រឹត្យតែងតាំងដូច្នេះមែន គឺជារឿងខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែគណបក្សកំពុងសិក្សាអំពីរឿងនេះ៖ «បើសិនជាព្រះរាជសារពិតប្រាកដអាហ្នឹងខុសនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវតែតាមដានឲ្យបានដិតដល់សិន ព្រោះយើងមិនអាចដឹងបានថា ព្រះរាជសារនោះពិតប្រាកដ ឬមិនពិតប្រាកដទេ។ តាមធម្មតាតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនទាន់តែងតាំងទេ គឺត្រូវស្នើបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយប្រធានសភា អនុប្រធានទីមួយ អនុប្រធានទី២ ប៉ុន្តែឥឡូវយើងមិនទាន់មានប្រធានសភា អនុប្រធានទី១ អនុប្រធានទី២ផង ធ្វើម៉េចយើងស្នើបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីបាន»។
រដ្ឋលេខាធិការនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាអ្នកនាំពាក្យ លោក ផៃ ស៊ីផាន បញ្ជាក់ថា ព្រះរាជក្រឹត្យពិតប្រាកដ ហើយថាការតែងតាំងនៅពេលនេះ គឺស្របតាមនីតិវិធី៖ «ធម្មតាទេគណបក្សប្រជាជន និងគណបក្សដទៃទៀត តែងតែតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្លួនឯង ហើយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិគេតែងតាំងលោក សម រង្ស៊ី ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយគណបក្សប្រជាជនតែងតាំងសម្តេច ហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដូច្នេះហើយគេផ្ញើសេចក្ដីហ្នឹងទៅ គ.ជ.ប គ.ជ.ប គេរៀបថ្វាយព្រះករុណា ដល់ពេលព្រះករុណាយាងជារាជាធិបតីភាពក្នុងពេលប្រជុំហ្នឹង គឺព្រះករុណា ព្រះអង្គមានបន្ទូលតែងតាំងតាមអ្វីដែលគណបក្សលោកស្នើ»។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ក៏បានថ្វាយសារថ្លែងអំណរគុណដល់ព្រះមហាក្សត្រដែលបានប្រកាសតែងតាំងរូបលោកឲ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តទៀត សម្រាប់អាណត្តិថ្មីនៅថ្ងៃទី២៣ កញ្ញា នេះដែរ។
ទោះយ៉ាងណាអ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គម និងអ្នកច្បាប់បានអះអាងថា បើសិនជាព្រះរាជក្រឹត្យនេះពិតប្រាកដមែន គឺជាការដើរលឿនហួសនីតិវិធី ឬជាការរៀបចំទុកមុន ដែលផ្ទុយពីច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច អ្នកវិភាគឯករាជ្យមានប្រសាសន៍ថា គឺមិនស្របតាមទម្រង់ច្បាប់ និងនីតិវិធីនៃការប្រកាសបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាផ្លូវការ៖ «វាអត់អាចកូនកើតមកអត់ទាន់ដល់ខែដល់ថ្ងៃនាំគ្នាបង្កើតដាក់ឈ្មោះអ៊ីចឹង អត់ដែលមានទេ ខុសទាំងផ្លូវច្បាប់ ខុសទាំងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ខុសទាំងរដ្ឋបាល។ ខុសធម្មនុញ្ញព្រោះរាជាអាស្រ័យធម្មនុញ្ញ ព្រោះធម្មនុញ្ញចែងហើយគួរមានស្នើសុំពីសភា ការបោះឆ្នោតសុំសេចក្ដីទុកចិត្តពីសភា ៥០បូកមួយ តម្លៃដាច់ខាត ចុះឥឡូវមិនទាន់បោះឆ្នោត ៥០បូកមួយ រឿងអីចេញមក អ៊ីចឹងមិនរដ្ឋប្រហាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។
ចំណែកបណ្ឌិត ហាង រិទ្ធី អ្នកឯកទេសច្បាប់បានបញ្ជាក់ដែរថា ពុំមានច្បាប់ណាចែងពីការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្តីដោយមិនមានការផ្គូផ្គងតំណែងគ្នា ហើយត្រូវបានសុំសេចក្ដីទុកចិត្តពីរដ្ឋសភាជាមុននោះទេ៖ «អត់មានមាត្រាណាចែងអំពីការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយមិនមានការសុំសេចក្ដីទុកចិត្តពីសភានោះទេ អត់មានទាល់តែសោះ សុំសេចក្ដីទុកចិត្តពីសភាតាមរយៈបោះឆ្នោតសម្ងាត់ ពីមុនសម្ងាត់ ឥឡូវគេហៅថាកញ្ចប់»។
តាមគម្រោងសមាជិកសភាទាំងអស់នឹងចូលរួមបោះឆ្នោតកញ្ចប់ជ្រើសតាំងថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋសភា និងជ្រើសតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
