មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលស្នើឲ្យមានការពិភាក្សាគ្នា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមានផែនការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយចំពោះប្រធានគណបក្សនយោបាយ។ ការលើកឡើងបែបនេះ បន្ទាប់ពីគណបក្សកាន់អំណាចថា ខ្លួនបានបង្កើតគណៈកម្មការមួយដើម្បីធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីគណបក្សនយោបាយ កំណត់ឲ្យប្រធានគណបក្សនយោបាយមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សុន ឆ័យ ឲ្យដឹងថា រហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមករា មន្ត្រី គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនទាន់ទាក់ទងមកលោករឿងកំណត់សញ្ជាតិប្រធានគណបក្សនយោបាយនៅឡើយទេ។ លោកយល់ថា គួរមានការជជែកគ្នារវាងគណៈកម្មការនៃគណបក្សទាំងពីរមុននឹងយកទៅរដ្ឋសភាអនុម័ត ឬធ្វើវិសោធនកម្ម៖ «ត្រូវតែសិក្សាឲ្យច្បាស់លាស់ពីបំណង និងពីភាពចាំបាច់នៃការធ្វើច្បាប់បែបហ្នឹង ដើម្បីឲ្យច្បាប់នោះមានអត្ថប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាងប្រយោជន៍នយោបាយ»។
លោក សុន ឆ័យ យល់ថា ការកំណត់សញ្ជាតិប្រធានគណបក្សឲ្យមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយបែបនេះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានចេតនានយោបាយដែលបង្កការលំបាកដល់លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលមានសញ្ជាតិពីរ។ លោកបន្តថា ស្ថានការណ៍ប្រទេសកម្ពុជា សព្វថ្ងៃ ការកំណត់សញ្ជាតិមិនមែនជាប្រធានបទដែលត្រូវធ្វើនោះទេ៖ «មិនមែនជាការពង្រឹងនីតិរដ្ឋ ឬគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដូច្នេះវាទាក់ទងឯកឧត្ដម សម រង្ស៊ី ច្រើនជាង»។
ថ្លែងប្រាប់អ្នកកាសែតកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេង ថា គណៈកម្មការដែលធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីគណបក្សនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលកំណត់រឿងសញ្ជាតិ នឹងជួបប្រជុំនៅដើមឆ្នាំ២០១៦។
ការលើកឡើងរបស់លោក ស ខេង បែបនេះ បន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ថា ត្រូវតែកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយចំពោះប្រធានគណបក្ស និងប្រធានស្ថាប័នរបស់រដ្ឋមួយចំនួនទៀត។ លោកថា ការកំណត់បែបនេះ ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកនយោបាយមានសញ្ជាតិពីរពេលមានបញ្ហាចេះតែរត់ចោលស្រុក៖ «ខ្លាចអីនឹងលាសញ្ជាតិមួយដើម្បីផលប្រយោជន៍ខ្មែរ? កុំអាងអីលិខិតឆ្លងដែនពីរ។ បក្សណាមិនសម្រេចអត់ទៅ យើងមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសម្រេច»។
ទាក់ទងរឿងនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន លោកមិនទាន់បានដឹងរឿងនៅឡើយទេ។ លោកថា រឿងនេះគឺរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ព្រុំ សុខា ជាអ្នកទទួលបន្ទុក។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការបំភ្លឺពីរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ព្រុំ សុខា បានទេ នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា។
នាយកប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មាធិការដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ខុមហ្វ្រែល (COMFREL) លោក គល់ បញ្ញា ទាមទារឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មុននឹងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ ត្រូវពិនិត្យមើលច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើងវិញផង បើទោះជាគណបក្សនេះមានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងរដ្ឋសភា។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការងារទាក់ទងរឿងបោះឆ្នោតរូបនេះយល់ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ធ្វើរឿងនេះដើម្បីដាក់បន្ទុកទៅគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនឲ្យរើខ្លួនរួច និងជាចេតនាមិនចង់ឲ្យលោក សម រង្ស៊ី បានចូលស្រុកវិញបាន៖ «គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅក្នុងកម្រិតមួយទប់ទល់វិញ មិនមែនវាយលុកទេ គឺទប់ទល់ស្ថានការណ៍ដែលគណបក្សកាន់អំណាចរុញច្រាន ព្រោះប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មានសញ្ជាតិពីរ»។
ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា ៣៤ថ្មី ចែងថា ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត។ ច្បាប់កំពូលរបស់ជាតិនេះ មិនបានចែងថា ពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវមានសញ្ជាតិមួយ ឬពីរនោះដើម្បីធ្វើនយោបាយនោះទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។