ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍លើគ្រប់វិស័យ ក៏ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសនេះក៏ជួបនូវបញ្ហាជាច្រើនដែលបណ្ដាលមកពីការអភិវឌ្ឍ ដូចជាការបណ្ដេញចេញពីដីធ្លី ផ្ទះសម្បែងដោយការផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងករណីផ្សេងៗទៀត។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រជាពលរដ្ឋក៏ងើបតវ៉ារើបម្រាស់ពីការគាបសង្កត់តាមរយៈការតវ៉ា និងធ្វើបាតុកម្មផ្សេងៗ ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ ត្រូវបានអាជ្ញាធរបង្ក្រាបជាដើម។ បញ្ហានេះ យុវជននិងតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលបានរួមគ្នាបង្កើតបណ្ដាញមួយឈ្មោះថា បណ្ដាញសង្គមដើម្បីរួមគ្នាទាមទារឲ្យគណបក្សនយោបាយជាប់ឆ្នោតដោះស្រាយនូវបញ្ហានានាជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងដើរតាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ។
ការនាំគ្នាចេញតវ៉ាទៅលើបញ្ហាផ្សេងៗនៅក្នុងតាមដងវិថីមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញ បានកើតមានជាហូរហែនៅរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទោះបីជាការប្រើសិទ្ធិតវ៉ាធ្វើបាតុកម្មផ្សេងៗ ពេលខ្លះនៅមានកម្រិតក្ដី។
បណ្ដាញសង្គមដែលបង្កើតឡើងដោយតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងបណ្ដាកម្មករនិងកសិករ និងក្រុមនិស្សិតនោះ ក្នុងគោលបំណងធំដើម្បីគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរមានប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃក្នុងពិតប្រាកដ និងធ្វើការតស៊ូមតិរួមគ្នាទៅលើសកម្មភាពអសកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីធ្វើឲ្យមានកំណែទំរង់រដ្ឋពិតប្រាកដ។
អ្នកឃ្លាំមើលផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ដែលជាអ្នកផ្ដូចផ្ដើមបង្កើតបណ្ដាញសង្គមនេះឡើងមានប្រសាសន៍ថា ការបង្កើតបណ្ដាញសង្គមចងក្រងគ្នាគ្រប់សមាសភាពដែលមានមកពីសមាជិកគណបក្សនយោបាយ បណ្ដាញកសិករ អាជីវករ សិស្សនិស្សិត និងតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនោះ ក្នុងគោលបំណងចង់ប្រើប្រាស់សំឡេងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅតាមបណ្ដាញនានា ដើម្បីឲ្យមានឥទ្ធិពលដល់គណបក្សនយោបាយ ដើម្បីឈានដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់ផ្ទៃក្នុងពិតប្រាកដ និងធ្វើការតស៊ូមតិដើម្បីកំណែទម្រង់រដ្ឋផ្សេងៗ។
លោក កែម ឡី៖ «ប្រជាធិបតេយ្យមានន័យថា ប្រជាជន ឬសមាជិកជាធំ អាចមានសិទ្ធិគ្រប់បែបយ៉ាង អាចមានឥទ្ធិពលលើការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានគណបក្ស ទាំងគណបក្សប្រជាជន និងគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ ទី២ បណ្ដាញសង្គមហ្នឹង ប្រើប្រាស់ដើម្បីតស៊ូមតិ ដើម្បីឲ្យកំណែទម្រង់រដ្ឋ និងស្ថាប័នជាតិសំខាន់ និងដើម្បីធ្វើការតស៊ូមតិ ដើម្បីឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ»។
កាលពីថ្ងៃទី១២ តុលា កន្លងទៅ មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍បានរៀបចំការជួបជុំមួយពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងការវិភាគទៅលើបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយនៅកម្ពុជា។ អ្នកចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាភាគច្រើន អ្នកគំាទ្រគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ក៏មានបំណងបង្កើតបណ្តាញសង្គមរួមគ្នារឹងមាំមួយ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យសកម្មភាព និងដាក់សម្ពាធទៅលើអ្នកនយោបាយមកពីគ្រប់គណបក្សទាំងអស់។
ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មនៃអង្គការសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ច្រាក់ (CHRAC) បានសម្ដែងសុទិដ្ឋិនិយមថា ការបង្កើតបណ្ដាញសង្គមនេះ ជារឿងល្អមួយនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋតស៊ូមតិទៅតាមគ្រប់មធ្យោបាយដែលសិទ្ធិនេះ មានធានានៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៖ «ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋបង្កើតឡើងហ្នឹង ដើម្បីទាមទារឲ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយចេញវិធានការ ឬគោលនយោបាយអ្វីមួយសម្រាប់ជាមូលដ្ឋានដោះស្រាយសង្គមដោយស្រាយវិបត្តិសង្គម មែនទែនទៅពួកគាត់មានវិធានការដើម្បីឲ្យរដ្ឋដោះស្រាយបញ្ហា»។
អតីតនាយកប្រតិបត្តិអង្គការជីវិតថ្លៃថ្នូរ លោក សាម អ៊ីន មានប្រសាសន៍ថា អំណាចប្រមូលផ្ដុំនៅលើថ្នាក់កំពូលគណបក្ស និងរដ្ឋាភិបាលបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ដែលបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យកាលមុនៗមក។ លោកបញ្ជាក់ថា ការបង្កើតបណ្ដាញសង្គមនេះជារឿងសំខាន់សម្រាប់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹងអំពីសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងការផ្លាស់ប្ដូរសង្គម តាមរយៈការទាមទារ និងចេះជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំល្អដែលគិតគូរពីប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋ៖ «យើងគិតថា ការផ្លាស់ប្ដូរនេះ គឺជាការផ្លាស់ប្ដូរប្រពៃណីវប្បធម៌ដែលយើងធ្លាប់មានរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែវាមិនរឿងថ្មីសម្រាប់ពិភពលោកនោះទេ គឺនៅប្រទេសជឿនលឿនជាច្រើនគេបានអប់រំប្រជាពលរដ្ឋរបស់គេ គេឲ្យសង្គមរបស់គេយល់ដឹងពីសារសំខាន់ ពីការដឹកនាំសង្គមជាប្រព័ន្ធ ពីការដឹកនាំដោយឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់ មិនមែនដឹកនាំដូចស្រុកខ្មែរអ៊ីចឹងទេ»។
បណ្ដាញសង្គមនេះ បានចងក្រងពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន និងចងក្រងបណ្ដាញជាមួយបណ្ដាញដែលមានស្រាប់ ដើម្បីឲ្យបណ្ដាញទាំងនេះស្ថិតនៅក្រោមដំបូលតែមួយរឹងមាំ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្ស និងយល់ដឹងការគ្រប់គ្រងប្រទេសតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅអ្នកនយោបាយដើរតាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ និងដើរលើផ្លូវត្រូវ។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក យឹម សុវណ្ណ ស្វាគមន៍ចំពោះការបង្កើតបណ្តាញសង្គមនេះ ដោយលោកចាត់ទុកថា នេះជាគំនិតល្អក្នុងការជួយពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថា ការព្រួយបារម្ភរបស់ពលរដ្ឋ គឺជារឿងល្អ ព្រោះជាការបង្ហាញថា ពលរដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ពីជោគវាសនា និងអនាគតរបស់ប្រទេសជាតិ។
ប្រទេសកម្ពុជា បានវិវឌ្ឍន៍សង្គមទៅតាមសម័យកាលនីមួយៗ ហើយកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្ដូរមុខមាត់ថ្មី និងដឹកនំាប្រទេសតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សនោះ គឺនៅក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសថ្ងៃទី២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១។ បន្ទាប់មកគឺមានការរៀបចំបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬហៅថា អ៊ុនតាក់។
ទោះបីជាកម្ពុជា បានប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យនេះហើយក្ដី ក៏ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅមានបញ្ហាជាច្រើនដែលធ្វើឲ្យប្រជាធិបតេយ្យនេះនៅមិនទាន់ល្អនៅឡើយ។ បណ្ដាញសង្គមនេះ មានទិសដៅរបស់ខ្លួនសំខាន់ដើម្បីជួយជំរុញឲ្យគណបក្សជាប់ឆ្នោត និងរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមួយ ដោយមានការចង្អុលបង្ហាញ និងទាមទារពីបណ្ដាញសង្គមនេះ។
លោក សាម អ៊ីន អះអាងថា បើសិនជាប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹងអំពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ នោះនឹងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសមេដឹកនំាត្រូវនៅពេលបោះឆ្នោត។ លោកបន្ថែមថា បញ្ហាចម្បងនោះ គឺត្រូវលុបបំបាត់នូវវប្បធម៌ដែលមេដឹកនាំគណបក្ស ឬនាយករដ្ឋមន្រ្តីក្ដោបក្ដាប់អំណាចតែម្នាក់ឯង ដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងផ្ទុយពីសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ៖ «កាលណាគាត់យល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ពីរបៀបគ្រប់គ្រងសង្គមតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សមានលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ គឺគាត់ឈានទៅជ្រើសអ្នកដឹកនាំត្រឹមត្រូវ ហើយធ្វើឲ្យអ្នកដឹកនាំហ្នឹង ដឹកនាំគណក្សខ្លួនឈានទៅប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ»។
លោក កែម ឡី បញ្ជាក់ថា សមាជិកគណបក្សផ្សេងៗក៏អាចចូលនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមនេះបានដែរ ដើម្បីធ្វើការជាមួយគ្នាជាប្រព័ន្ធ និងធ្វើការសម្រេចរួមគ្នា ដូចជាការទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើកំណែទម្រង់ និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀតស្របតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ៖ «ទិសដៅទៅអនាគត គឺបណ្ដាញហ្នឹងធ្វើការវិភាគស្ថានភាពជារួមទៅលើស្ថានភាពនយោបាយ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ សង្គមកិច្ច ការទូតអី ហើយយកទិន្នន័យធ្វើការស្រាវជ្រាវជាលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្តហ្នឹងប្រើប្រាស់»។
លោក កែម ឡី បញ្ជាក់ថា បណ្ដាញសង្គមនេះនឹងប្រកាសជាផ្លូវការនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ។ គម្រោងបណ្ដាញសង្គមនេះ នឹងអនុវត្តសាកល្បងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ដែលនឹងចងក្រងគោលនយោបាយនៃវិស័យនីមួយៗ ដើម្បីដាក់ជូនគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរ និងរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តដូចជាគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម សុខាភិបាល សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យផ្សេងៗទៀត ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅរដ្ឋាភិបាល ជំរុញឲ្យអនុវត្ត ដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងបណ្ដាញសង្គមនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។