មេដឹកនាំប្រទេសចំនួន៥ នៃសមាជិកអាស៊ាន ព្រមព្រៀងគ្នាជំរុញសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងកាត់ព្រំដែន ដើម្បីធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរក្នុងតំបន់។ អ្នកវិភាគសង្គមយល់ឃើញថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនប្រសើរសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទេ។
ប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាម ព្រមព្រៀងគ្នាជំរុញសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងកាត់ព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងប្រាំ។
កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវបានមេដឹកនាំប្រទេសទាំង៥ ធ្វើឡើងនៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូល អេកម៉ិក (ACMECS) លើកទី៦ នារដ្ឋធានីណៃពីដោ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២២ និងថ្ងៃទី២៣ មិថុនា។ អេកម៉ិក គឺជាពាក្យកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសនៃកម្មវិធីយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ក្រុមប្រទេសទាំង៥ ដែលមានន័យពេញថា យុទ្ធសាស្ត្រសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច អាយ៉េយ៉ាវ៉ាឌី-ចៅប្រាយ៉ា-មេគង្គ (Ayeyawaddy-Chao Phraya Mekong Economic Cooperation Strategy) ដែលជាឈ្មោះទន្លេបីនៅក្នុងតំបន់។
កិច្ចប្រជុំនេះ គឺបន្ទាប់ពីកិច្ចសន្ទនារវាងថ្នាក់ដឹកនាំ អេកម៉ិក និងវិស័យធុរកិច្ច និងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី៧ ដែលជាយន្តការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម ដែលហៅកាត់ថា ស៊ីអិលអឹមវី (7th CLMV)។ កិច្ចព្រមព្រៀងនៃយន្តការនេះ ផ្ដោតលើវិស័យចំនួន៨ គឺវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទុន កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងឋាមពល វិស័យដឹកជញ្ជូន ទេសចរណ៍ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស សុខភាពសាធារណៈ និងការថែរក្សាបរិស្ថាន។
អ្នកវិភាគសង្គមឯករាជ្យ លោក កែម ឡី យល់ថា យន្តការនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺជាល្បិចកលកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ដែលហៅថា ស៊ីអិលវី (CLV)៖ «ស៊ីអិលវី (CLV) ហ្នឹង ជាគោលការណ៍កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន វៀតណាម ឡាវ កម្ពុជា។ អ៊ីចឹង វៀតណាម ឡាវ កម្ពុជា ស្រុះស្រួលគ្នាយកគោលការណ៍កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន មកអនុវត្តដើម្បីឲ្យមានឥទ្ធិពលលើអាស៊ានទាំង១០។ អ៊ីចឹង វាចង់តោងភូមា មួយទៀត ដើម្បីឲ្យមានគ្នាមានឥទ្ធិពលលើយន្តការអាស៊ាន ដើម្បីតោងអាស៊ានទម្លាក់ឲ្យមកត្រូវនឹងរបបកុម្មុយនិស្តរបស់ខ្លួន ដើម្បីបំបាក់ថៃ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ឥឡូវហ្នឹងមានដៃគូមួយទៀត ស៊ីអិលអឹមវី នាំគ្នាទៅគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលថៃ ជារដ្ឋាភិបាលយោធា ដើម្បីឲ្យបានគ្នាមួយទៀត»។
លោក កែម ឡី បញ្ជាក់ទៀតថា យន្តការក្រុមប្រទេសស៊ីអិលវី ឬ ស៊ីអិលអឹមវី ដែលមានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម កំពុងធ្វើឲ្យប្រទេសសមាជិកសមាគមអាស៊ានមួយចំនួនទៀតអន់ចិត្ត ដូចជា សិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន ព្រោះតែការបង្កើតក្រុមនៅក្នុងក្រុមនេះ៖ «ក្រុមនេះអត់មានប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែវាមានការចងសម្ព័ន្ធមិត្តគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ទោះបីខុសត្រូវយ៉ាងម៉េចក៏ដោយ ហើយវាមានមេវា។ អ៊ីចឹងហើយបានជាអាស៊ានមានបញ្ហា។ ពួកហ្នឹងដូចជាប្រទេសកុម្មុយនិស្ត និងកុម្មុយនិស្តព្រួតគ្នា ដើម្បីតោងប្រទេសសេរីហ្នឹងឲ្យវាធ្លាក់មកយន្តការដូចប្រទេសយួន ប្រទេសលាវ អ៊ីចឹង»។
លោកមើលឃើញថា ការបង្កើតយន្តការនៃប្រទេស ស៊ីអិលវី ឬ ស៊ីអិលអឹមវី នៅក្នុងសមាគមអាស៊ាន គឺមិនអាចធ្វើឲ្យសមាគមអាស៊ានទៅជាសមាគមផ្ដោតលើប្រជាជនទេ គឺអាចបង្កើតទៅជាគំរូសមាគមអាស៊ានកុម្មុយនិស្តមួយនៅក្នុងតំបន់ទៅវិញ។ លោក កែម ឡី មានប្រសាសន៍ទៀតថា ប្រសិនបើមិនមានឥទ្ធិពលពីប្រទេសសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន ទេ យន្តការក្រុមប្រទេសស៊ីអិលវី ឬ ស៊ីអិលអឹមវី នឹងទាញប្រទេសទាំងនេះឲ្យធ្លាក់តាមប្រទេសកុម្មុយនិស្ត។
កិច្ចប្រជុំយន្តការនៃក្រុមប្រទេសស៊ីអិលអឹមវី ចាប់ផ្ដើមដំបូងនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ ហើយកិច្ចប្រជុំលើកទី៦ នេះក៏ជាការពង្រឹងការសន្យារបស់ប្រទេសទាំងប្រាំ កាលពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅប្រទេសឡាវ ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៣ ដែលថានឹងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់រឹងមាំ នៅពេលដែលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានរួមគ្នាបង្កើតទៅជាសហគមន៍តែមួយនៅឆ្នាំ២០១៥ នេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។