ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមដែលបានរត់ទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដើម្បីស្នើសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសទី៣ តាមរយៈឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន យូ.អ៊ិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ (UNHCR) ហើយដែលប័ណ្ណសម្គាល់ជនភៀសខ្លួនរបស់ពួកគេចេញដោយ យូ.អ៊ិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ បានផុតកំណត់ហើយនោះ កំពុងព្រួយបារម្ភខ្លាចអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ ចាប់បញ្ជូនខ្លួនពួកគេត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយអាចត្រូវរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាប់បញ្ជូនបន្តទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម វិញ។ ពួកគេកំពុងស្វែងរកអន្តរាគមន៍ការពារពី យូ.អ៊ិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ និងស្នើឲ្យស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយនេះ ចេញប័ណ្ណសម្គាល់ជនភៀសខ្លួនឲ្យពួកគេបន្តទៀត។
ស្របពេលដែលអាជ្ញាធរថៃ កំពុងចាប់បញ្ជូនពលករខ្មែរខុសច្បាប់ត្រឡប់មកកម្ពុជា វិញជាហូរហែនោះ ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមនៅប្រទេសថៃ ក៏កំពុងស្វែងរកការការពារពីឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅទីនោះដែរ។
ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមម្នាក់ឈ្មោះ លឹម សំណាន ដែលរត់ទៅកាន់មណ្ឌលជនភៀសខ្លួនរបស់ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនក្នុងទីក្រុងបាងកក នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឲ្យដឹងតាមទូរស័ព្ទពីក្រុងបាងកក ថា លោក និងពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមប្រមាណ ២០នាក់ផ្សេងទៀត កំពុងស្នើសុំអង្គការសហប្រជាជាតិ អនុញ្ញាតឲ្យពួកគាត់ស្នាក់នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីគេចផុតពីការតាមចាប់របស់ក្រុមយោធាថៃ។
លោក លឹម សំណាន ដែលមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តឃ្លាំង កម្ពុជាក្រោម ហើយដែលបានរត់មកប្រទេសកម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០០៧ ក្រោយពីចូលរួមធ្វើបាតុកម្មទាមទារការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាក្រោម ហើយក្រោយមក បានធ្វើដំណើរបន្តទៅកាន់ប្រទេសថៃ នៅឆ្នាំ២០០៨ ថ្លែងថា ក្រុមលោកមិនត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោននៅបរទេសឡើយ ព្រោះអង្គការសហប្រជាជាតិ ថា ពួកលោកមិនមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់។ លោក សំណាន ថាអ្វីដែលជាភាពគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ពួកលោកនៅពេលនេះ គឺប័ណ្ណសម្គាល់ជនភៀសខ្លួនដែលចេញដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកមុននោះ បានផុតកំណត់ហើយ។ ប្រការនេះ លោកថា ពួកលោកអាចត្រូវបានយោធាថៃ ចាប់បញ្ជូនមកកម្ពុជា វិញ ប្រសិនបើអង្គការសហប្រជាជាតិ មិនព្រមចេញប័ណ្ណសម្គាល់ខ្លួនថ្មីឲ្យពួកលោក។
លោក លឹម សំណាន៖ «បងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទុក្ខលំបាកណាស់ ឲ្យអង្គការចេញក្រដាសផង បើថាមិនមានក្រដាសទេ ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទៅជួលផ្ទះសម្បែងអី ក៏អត់ឲ្យជួលដែរ ហើយទាហានយោធាថៃ នឹងចាប់បញ្ជូនទៅឲ្យវៀតណាម វិញ បងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោម បងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោមភាគច្រើន អ្នកដែលរត់ចោលស្រុកហើយ ចូលមាតុភូមិវិញ គឺភាគច្រើននៅមិនសុខនឹងកុម្មុយនីស្តទេ ព្រោះវាជាប់ពន្ធនាគារ។ ដូច្នេះអ្នករត់ចោលស្រុកទៅកម្ពុជាក្រោម វិញ គឺភាគច្រើនត្រូវជាប់គុក។ សូមឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ ហ្នឹង ជួយឲ្យបងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ឲ្យបានក្រដាសកាន់គ្រប់គ្នា ហើយឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម»។
លោក លឹម សំណាន ថ្លែងបន្តថា ពួកគាត់ទាំងអស់គ្នាប្ដេជ្ញាថា នឹងមិនវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជា ឬប្រទេសវៀតណាម វិញឡើយ ព្រោះលោកជឿជាក់ថា នៅពេលត្រឡប់មកកម្ពុជា វិញ អាជ្ញាធរកម្ពុជា នឹងចាប់ខ្លួនពួកលោកបញ្ជូនបន្តទៅឲ្យអាជ្ញាធរវៀតណាម។ លោកថា អង្គការសហប្រជាជាតិ អនុញ្ញាតឲ្យពួកលោកស្នាក់នៅក្នុងមណ្ឌលរបស់ពួកគេជាបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែមិនទាន់ឆ្លើយតបថានឹងចេញប័ណ្ណសម្គាល់ខ្លួនជនភៀសខ្លួនឲ្យពួកលោកជាថ្មីឡើងវិញ ឬក៏យ៉ាងណានោះទេ។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកដំណោះស្រាយក្នុងតំបន់ នៃឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនប្រចាំទីក្រុងបាងកក លោក យ៉ូកូ អ៊ីវ៉ាសា (Yoko Iwasa) បាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី២០ មិថុនា។
ចំណែកនាយកប្រតិបត្តិអង្គការការពារសិទ្ធិជនជាតិភាគតិច លោក អាង ច័ន្ទឫទ្ធិ ដែលអង្គការលោកជាញឹកញយយកចិត្តទុកដាក់ពីបញ្ហាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមនោះ មានប្រសាសន៍ថា នេះជាកង្វល់ និងជាការព្រួយបារម្ភធំធេងមួយ សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមនៅប្រទេសថៃ។ លោកថា ពួកគេអាចប្រឈមនឹងការបញ្ជូនឲ្យត្រឡប់មកកម្ពុជា វិញ៖ «ទាក់ទងការផ្តល់លិខិតអីនោះ គឺ យូ.អ៊ិន (UN) គេនឹងសម្រេចពិចារណាទៅតាមនីតិវិធីរបស់គេ។ ដូច្នេះ យើងមិនអាចបង្ខំគេ ឬក៏យ៉ាងណាទេ ប៉ុន្តែវាអាចជាលក្ខណៈមួយប៉ះពាល់ដល់ខ្មែរក្រោមទាំងឡាយណា ដែលមិនមានក្រដាសក្នុងករណី យូ.អ៊ិន មិនទាន់ចេញឲ្យ ហើយមានអាជ្ញាធរថៃ គេចាប់បញ្ជូន វាអាចជាបញ្ហាសម្រាប់ពួកគាត់ ហើយពេលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា យើងអត់អាចធានាដល់សុវត្ថិភាពពួកគាត់ថា គួរតែមានសុវត្ថិភាព ឬយ៉ាងណាទេ ព្រោះដោយសារបទពិសោធន៍កន្លងមកហ្នឹង គឺអាជ្ញាធរខ្មែរមិនអាចការពារសេរីភាព ឬក៏សុវត្ថិភាពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយថែមទាំងចាប់បញ្ជូនទៅប្រទេសវៀតណាម»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមានតួលេខពិតប្រាកដអំពីចំនួនពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម ដែលរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដើម្បីសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសទី៣ឡើយ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមដែលរត់ទៅនោះ ភាគច្រើនធ្លាប់បានប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួនរបស់អាជ្ញាធរវៀតណាម។ ដូច្នេះ ពួកគេអាចប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួនជាថ្មី នៅពេលពួកគេវិលត្រឡប់មកវិញ។
ត្រង់ចំណុចនេះ លោក អាង ច័ន្ទឫទ្ធិ អំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវគោរពតាមការសន្យា ដែលខ្លួនបានបញ្ជាក់ជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលថាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមដែលនៅកម្ពុជា គឺជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវធានាការការពារសុវត្ថិភាពសម្រាប់ខ្មែរក្រោម ហើយមិនត្រូវបញ្ជូនពួកគេទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ឡើយ។ បើតាម លោក ច័ន្ទឫទ្ធិ មូលហេតុសំខាន់មួយដែលអង្គការសហប្រជាជាតិ ទម្លាក់ចោលសំណើសុំសិទ្ធិជ្រកកោនរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម កាលពីពេលកន្លងមក ដោយសារអង្គការសហប្រជាជាតិ ចាត់ទុកខ្មែរក្រោមជាពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយថា ពួកគេអាចរស់នៅលើទឹកដីកម្ពុជា បាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។