មន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា អះអាងថា ក្រសួងកំពុងរង់ចាំមើលលទ្ធផលប្រជុំរបស់គណៈថេរសភាសង្ឃជាមុន មុននឹងសម្រេចឆ្លើយតបទៅកាន់អង្គការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម។
អង្គការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានស្នើឲ្យក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ជួយអន្តរាគមន៍ដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ៣អង្គ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរចាប់ផ្សឹក ហើយបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃស។
គេនៅមិនទាន់ដឹងថា តើក្រសួងធម្មការ និងសាសនា អាចជួយអន្តរាគមន៍បែបណានៅឡើយទេ ចំពោះការស្នើសុំឲ្យមានការដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃស នោះ។
ទាក់ទងនឹងសំណើរបស់អង្គការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ដែលស្នើសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ លោកមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកា ថា គណៈថេរសភាសង្ឃ កំពុងរៀបចំការប្រជុំពិភាក្សាអំពីសំណើរបស់ខ្មែរក្រោម ដើម្បីឲ្យដឹងថា តើមានមូលដ្ឋានអ្វីខ្លះដែលគេអាចយកមកពិចារណា មុននឹងឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើរបស់ខ្មែរក្រោម។
មន្ត្រីរូបនេះឲ្យដឹងបន្តថា ដោយសារតែបញ្ហានេះវាមានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងធម៌វិន័យរបស់ព្រះសង្ឃ ដូច្នេះ ក្រសួងចាំបាច់ត្រូវរង់ចាំមើលរបាយការណ៍របស់គណៈសភាសង្ឃជាមុន។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ វិច្ឆិកា ប្រធានសហគមន៍ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម លោក ថាច់ សេដ្ឋា បានផ្ញើលិខិតជូនរដ្ឋមន្ត្រីមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា លោក មិន ឃិន ស្នើសុំលោកឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោមដែលត្រូវអាជ្ញាធរឃុំខ្លួន។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា ក៏ស្នើឲ្យក្រសួងធម្មការ យកព្រះសង្ឃទាំង ៣អង្គនោះ មកបំបួសជាភិក្ខុសង្ឃតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាឡើងវិញ។
ក្រៅពីផ្ញើលិខិតទៅកាន់ លោក មិន ឃិន លោក ថាច់ សេដ្ឋា ក៏បានផ្ញើលិខិតថ្វាយសម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី នន់ ង៉ែត សង្ឃនាយកនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីស្នើសុំព្រះអង្គជួយអន្តរាគមន៍ដូចគ្នា។
ទោះយ៉ាងណា ទីប្រឹក្សាសម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី នន់ ង៉ែត និងជាព្រះមេគណរាជធានីភ្នំពេញ ព្រះតេជព្រះគុណ ឃឹម សន។ ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា ព្រះអង្គមិនទាន់ទទួលបានដំណឹងអំពីលិខិតរបស់ លោក ថាច់ សេដ្ឋា នៅឡើយទេ។
សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោមពិភពលោក កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ក៏បានផ្ញើលិខិតទៅកាន់ លោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ដើម្បីឲ្យលោកជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ដោះលែងព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម។
ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោក កុយ គួង មានប្រសាសន៍ថា តាមគោលការណ៍ច្បាប់ នៅពេលស្ថាប័នតុលាការចាត់ចែងរួចហើយ ស្ថាប័នផ្សេងទៀតមិនអាចលូកដៃបានឡើយ។
កាលពីថ្ងៃទី១១ វិច្ឆិកា អាជ្ញាធរខ្មែរបានវាយដំទៅលើព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ព្រះតេជព្រះគុណ សឺន ហាយ ក្នុងពេលព្រះអង្គចូលរួមទាមទារឲ្យតុលាការដោះលែងពលរដ្ឋសហគមន៍បឹងកក់ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន។ ក្រោយមក ព្រះអង្គត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ព្រះកាយ រួចផ្សឹក និងបញ្ជូនទៅតុលាការផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១ឆ្នាំ។ ចំណែកព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោម ២អង្គផ្សេងទៀត គឺព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ សាង និង ឃិត វណ្ណៈ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ព្រះកាយ និងផ្សឹក នៅថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា ក្នុងពេលព្រះអង្គនិមន្តទៅចូលរួមការទាមទាររកដំណោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋមកពីខេត្តព្រះវិហារ ដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងវត្តសាមគ្គីរង្សី។ ព្រះតេជព្រះគុណ ២អង្គនេះ ក៏ត្រូវបានតុលាការសម្រេចបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃស។
អង្គការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម បានថ្កោលទោសចំពោះសកម្មភាពរបស់អាជ្ញាធរខ្មែរ ដែលបានវាយដំ និងចាប់ផ្សឹកព្រះសង្ឃទាំងនោះ។ ពួកគេចាត់ទុកទង្វើរបស់អាជ្ញាធរ ថាជាការរំលោភអំណាចស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនា និងជាការបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ដែលចែងថា ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។