ទាំងប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងព្រះសង្ឃ សុទ្ធតែបានបង្ហាញការប្ដេជ្ញាថា ដរាបណានៅមានអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម ដរាបនោះពួកគេនឹងបន្តការចូលរួមទាមទារ បើទោះជាត្រូវប្រឈមនឹងអំពើហិង្សារបស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ចយ៉ាងណាក៏ដោយ។
«សំឡេងស្រែកទាមទាររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ»
អំពើហិង្សារវាងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច និងប្រជាពលរដ្ឋ បានបណ្ដាលអោយស្ត្រីលក់បាយវ័យ ៤៩ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ និងប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនទៀតរងរបួស។ ក្រៅពីនោះ ព្រះសង្ឃ ៧អង្គ ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ៣០នាក់ផ្សេងទៀត ដែលភាគច្រើនមិនមែនជាបាតុករ ត្រូវបានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនរក្សាទុកនៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
បើទោះបីជាអំពើហិង្សាឈានដល់ការបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស រងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ឬចាប់ខ្លួនយ៉ាងណាក៏ដោយចុះ តែសកម្មភាពទាំងអស់នេះមិនបានធ្វើអោយព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋដែលមើលឃើញភាពអយុត្តិធម៌ទាំងអស់នេះ រួញរាក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់ពួកគេ ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ឡើយ។ តែផ្ទុយទៅវិញ វាហាក់បានធ្វើអោយពួកគេមានភាពពុះកញ្ជ្រោល និងមានការសហការគ្នាជាងមុនទៅវិញ។
ព្រះសង្ឃមួយអង្គព្រះនាម រឿន រិទ្ធិ ដែលស្ថិតក្នុងចំណោមព្រះសង្ឃទាំង ៧អង្គ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់កាលពីថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា ហើយត្រូវបានដោះលែងវិញនៅយប់ថ្ងៃដដែលនោះ បានអោយដឹងថា ព្រះអង្គត្រូវបានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចវាយ និងជេរប្រមាថធ្ងន់ៗ មុនពេលព្រះអង្គត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់៖ «ហៅយើងទៅកត់កំណត់ហេតុ សួរយើងថា យើងបានចូលរួមអត់? ហើយអាត្មាប្រាប់គេហើយប្រាប់ទៀតថា អាត្មាមិនបានចូលរួមទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែទទួលស្គាល់ថា អាត្មាបានឈរមើលខាងលើវិហារមែន ដល់ពេលដល់ម៉ោងឆាន់ មកឆាន់ ឃើញពួកគេវាយកូនសិស្ស ចាប់កូនសិស្ស អាត្មាចូលមកឃាត់ វាចាប់មកជាមួយហ្មងទៅ ពេលដែលព្រះចៅអធិការទៅធានា គ្រាន់តែគេដាក់លក្ខខណ្ឌថា អោយព្រះចៅអធិការយកទៅណែនាំ លើកក្រោយកុំអោយប្រព្រឹត្តអំពើអ៊ីចឹងទៀត បើធ្វើអំពើអ៊ីចឹងទៀត លើកក្រោយគេចាប់ប្រហែលជាមិនអាចលែងទៀតទេ»។
តែទោះបីជាសមត្ថកិច្ចដាក់លក្ខខណ្ឌអោយព្រះអង្គយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះតេជព្រះគុណ រឿន រិទ្ធិ មានថេរដីកាថា ដរាបណានៅតែមានអំពើអយុត្តិធម៌ ព្រះអង្គនឹងមិនខ្លាចប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាព ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌នោះឡើយ៖ «បើសិនមានអំពើអយុត្តិធម៌អ៊ីចឹងទៀត អាត្មានឹងចូលរួមទៀត ព្រោះយើងទាមទារយុត្តិធម៌ដើម្បីសង្គមយើងបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីកូនចៅយើងទៅថ្ងៃខាងមុខ ទោះបីដាច់ក្បាលពីលើស្មាក៏អាត្មាសុខចិត្តដែរ។ ពេលនេះអាត្មាស្រែកឃ្លានចង់បានសច្ចធម៌ ជាងចង់បានជីវិតអាត្មាទៅទៀត។ ទីណាមានសច្ចធម៌ ទីនោះមានសន្តិភាព មានសេរីភាព និងមានទឹកដីរីកចម្រើន លូតលាស់ធំធាត់»។
បន្ទាប់ពីមានការឃាត់ខ្លួនព្រះសង្ឃ និងប្រជាពលរដ្ឋយកទៅដាក់នៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិរាជធានីភ្នំពេញ ព្រះសង្ឃដទៃទៀត ជាពិសេសព្រះសង្ឃដែលជាសមាជិកនៃបណ្ដាញព្រះសង្ឃដើម្បីយុត្តិធម៌សង្គម បាននាំគ្នាទៅតវ៉ាទាមទារអោយមានការដោះលែងព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋទាំងនោះវិញ។
ប្រធានបណ្ដាញព្រះសង្ឃដើម្បីយុត្តិធម៌សង្គម ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ បានមានថេរដីកាថា ទង្វើដែលសមត្ថកិច្ចរដ្ឋាភិបាលបានប្រព្រឹត្តមកលើព្រះសង្ឃ វាហួសហេតុពេក មិនសមជាប្រទេសដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាឡើយ។ ព្រះតេជព្រះគុណថា ក្រៅពីបានវាយដំធ្វើបាបព្រះសង្ឃ សមត្ថកិច្ចទាំងនោះបានទាញសម្រាតស្បង់ចីពររបស់ព្រះសង្ឃទៀតផង។ ព្រះតេជព្រះគុណថា សមត្ថកិច្ចគ្មានសិទ្ធិមកធ្វើទង្វើបែបនេះលើព្រះសង្ឃឡើយ។
ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ៖ «វាខុសឆ្គងត្រង់ថា លោកខ្លះលោកនិមន្តមកពីរៀន ហើយនាំគ្នាដេញវាយដេញចាប់លោកដេញបាញ់ដូចសត្វធាតុ។ លោកខ្លះនៅក្នុងកុដិនោះទៅ គេឃើញពួកបាតុកររត់ចូលទៅ វាទៅវាយដោយទាំងអស់ទៅណា ដូចអ្នកលក់លៀសលក់អីទៅណា គ្នាមានដឹងអីណា ហើយទៅដេញវាយដូចរបៀបឃ្លានស៊ីចំណីអ៊ីចឹង វាអាក្រក់មើល វាមិនមែនចំមនុស្សដែលទៅបង្កហេតុ។ អ្នកនៅក្នុងវត្តខ្លះគ្នាអត់ដឹងអីផង ស្រាប់តែគេទៅដេញវាយដេញបាញ់គ្នាឆោឡោដែរ មិនដឹងជាទៅលាក់នៅណា ព្រោះអត់ដឹងខ្លួន បើគេដឹងខ្លួនគេរត់ហើយ ទៅចាប់ហ្នឹងទៅចាប់អ្នកដែលអត់ដឹងខ្លួន តើអ្នកដឹងខ្លួនមានចាប់គេបានណា អាហ្នឹងហើយរឿងអយុត្តិធម៌នោះ»។
ដោយសាររឿងអយុត្តិធម៌នេះហើយ ទើបព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ និងព្រះសង្ឃឯទៀត ដែលជាសមាជិកនៃបណ្ដាញព្រះសង្ឃដើម្បីយុត្តិធម៌សង្គម តែងបានចេញព្រះភ័ក្ត្រការពារ និងស្វែងរកយុត្តិធម៌អោយព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋផ្សេងទៀតដែលជាជនរងគ្រោះ។ ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុនតិញ មានថេរដីកាបន្តថា ដរាបណារដ្ឋាភិបាលនៅតែមិនផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថរបស់ខ្លួន ព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋនៅតែបន្តក្រោកឡើងទាមទារយុត្តិធម៌របស់ពួកគេ។
ព្រះតេជព្រះគុណ ប៊ុត ប៊ុនតិញ៖ «អាត្មាគិតថា ប្រសិនជារដ្ឋាភិបាលនៅតែប្រព្រឹត្តអំពើអ៊ីចឹង វាជាការញុះញង់អោយប្រជាជនទូទាំងប្រទេសក្រោកឈរ វាជាការញុះញង់អោយព្រះសង្ឃទូទាំងប្រទេសក្រោកឈរ។ មែនទែនទៅ គេអត់ចង់ធ្វើទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលខ្លួនឯងញុះញង់អោយគេធ្វើ យើងនាំព្រះសង្ឃទូទាំងប្រទេសនាំគ្នារួមកម្លាំងតែមួយ បើសិនជាគេសម្លាប់មួយប្រទេសវាល្អមើល បើគេហ៊ានដេញបាញ់មួយប្រទេសវាល្អមើលហើយ។ ឥឡូវគេដេញបាញ់មួយវត្ត ប៉ុន្តែបើយើងរួមមួយប្រទេស វាល្អ អាត្មាកំពុងតែប្រមូលកម្លាំង។ ឥឡូវបានបាត់ដំបង បានកំពង់ធំ បានកំពង់ចាម គេត្រៀមចូលរួម។ ដូច្នេះ យើងមានតែយុទ្ធសាស្ត្រហ្នឹងទេ អត់មានយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងទៀតទេ»។
មិនមែនមានតែព្រះសង្ឃ និងក្រុមគ្រួសារអាណាព្យាបាលជនរងគ្រោះនោះទេ ដែលបានទៅកាន់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ដើម្បីទាមទារអោយមានការដោះលែងព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋ សហគមន៍អ្នកភូមិបឹងកក់ និងបុរីកីឡា ដែលបញ្ហារបស់ខ្លួននៅមិនទាន់ទាំងបានដោះស្រាយរួចផងនោះ ក៏បាននាំគ្នាទៅឈឺឆ្អាលចំពោះការចាប់ខ្លួននោះដែរ។
អ្នកស្រី ទេព វន្នី បាននិយាយថា បើទោះជាក្រុមរបស់អ្នកស្រីធ្លាប់ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបិទភ្លើងបាញ់ចម្ពាមកៅស៊ូអោយរងរបួសជាច្រើននាក់ កាលពីពេលជួបជុំនៅវត្តភ្នំ ក៏ដោយ ក៏ក្រុមអ្នកស្រីមិនខ្លាចនឹងចេញមកជាថ្មីម្តងទៀត ដើម្បីទាមទាររកយុត្តិធម៌អោយព្រះសង្ឃ និងជនរងគ្រោះផ្សេងទៀតដែរ។ អ្នកស្រីថា បញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋដទៃ វាក៏ជាបញ្ហាសម្រាប់ក្រុមអ្នកស្រីដែរ៖ «បើអត់ប្រយោជន៍សម្លាប់ខ្មែរគ្នាឯងអ៊ីចឹង សម្បើមតែម្តង ឃើញស៊ីសាច់ហុតឈាម។ ថ្នាក់ដឹកនាំស្នងការក្រុង ការពារជាតិ និងការពាររាស្ត្រមួយទាំងមូល ស្រាប់តែចាត់ទុករាស្ត្រជាសត្រូវ សួរថា អោយរាស្ត្រនៅបានម៉េចសុខ? ថ្ងៃនេះខ្ញុំមិនសុខ ថ្ងៃក្រោយអស់លោកក៏មិនសុខដែរ អាហ្នឹងវាជាជំងឺមហារីក វាឆ្លងតគ្នា ភាពអយុត្តិធម៌រាលដាលលឿនណាស់ពីមួយកន្លែងទៅមួយកន្លែង»។
រហូតមកដល់ល្ងាចថ្ងៃពុធ ទី១៣ វិច្ឆិកា សមត្ថកិច្ចបានដោះលែងពលរដ្ឋ ២៩នាក់ ក្នុងចំណោម ៣១នាក់ ដែលបានចាប់ឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា។ នៅសល់ ២នាក់ទៀត សមត្ថកិច្ចពុំទាន់ដោះលែងនៅឡើយ ដោយកំពុងកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ។
ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច និងប្រជាពលរដ្ឋ កាលពីថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា ជាព្រឹត្តិការណ៍ទី២ហើយ ក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៥ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា។ ការប៉ះទង្គិចគ្នាលើកទី១ បានកើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា នៅក្បែរស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ ដែលនៅពេលនោះ បានបណ្ដាលអោយបុរសម្នាក់ស្លាប់នៅនឹងកន្លែង ដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងហោះចំក្បាល។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ជនដៃដល់មិនទាន់ត្រូវបានចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅកាន់តុលាការនៅឡើយ។ ចំពោះការស្លាប់របស់ស្ត្រីអ្នកលក់បាយនៅពេលនេះ គេក៏នៅមានទាន់ដឹងថា តើរដ្ឋាភិបាលនឹងមានចំណាត់ការយ៉ាងដូចម្ដេចនោះដែរ? អ្វីដែលយើងអាចដឹងនៅពេលនេះ គឺមនុស្សគ្រប់គ្នាកំពុងរង់ចាំមើលចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាល៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។