ជាមួយគ្នាដែរ មន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីមានគ្រោះទឹកជំនន់ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដំណាំស្រូវជាង ៣០ម៉ឺនហិកតារ នៅឆ្នាំ២០១៣ តែវានៅតែមិនប៉ះពាល់ដល់ការនាំអង្ករចេញ (មាសស) ទៅលក់នៅបរទេស។ តែអ្វីដែលប្រទេសកម្ពុជា នៅខ្វះខាត គឺការនាំចូលគ្រាប់ពូជ ជី ថ្នាំកសិកម្ម និងការមិនទាន់អាចផលិតចំណីសត្វបានដោយខ្លួនឯង បើទោះបីមានវត្ថុធាតុដើមសម្បូរក៏ដោយ។
មន្ត្រីទូតសហរដ្ឋអាមេរិក មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អ្នកជំនួញ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវកម្ពុជា-អាមេរិក និងនិស្សិតកសិកម្ម ជួបជុំគ្នានៅថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ទាញយកការយកចិត្តទុកដាក់លើតម្រូវការបង្កើនផលិតភាពកសិកម្ម និងផ្តល់ដំណោះស្រាយផ្សេងៗ ដោយប្រើធនធាន បរិក្ខារ និងបច្ចេកទេសអាមេរិក។
ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក លោក វីល្លៀម ថត (William E. Todd) ថ្លែងថា ការសិក្សាបង្ហាញថា ពលរដ្ឋកម្ពុជា ៨០% ជាអ្នកធ្វើកសិកម្ម។ ប៉ុន្តែ ការផលិតកសិកម្មនោះ ពួកគេជួបបញ្ហាច្រើន ដូចជា មិនចេះសម្រាំងពូជស្រូវ កង្វះប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលកសិកម្ម រួមទាំងបញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលក្រុមមន្ត្រី និងអ្នកជំនាញ ត្រូវពិភាក្សាដោះស្រាយ។ លោកថា សហរដ្ឋអាមេរិក ចង់រុញឲ្យជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញកែលំអឡើង ដោយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា កាន់តែឈានឡើងបន្ថែមទៀត។
លោកថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានណែនាំអ្នកជំនាញ បង្ហាញពីវិធីបង្កាត់គ្រាប់ពូជ និងកសិគីមី ដែលអាចបង្កើនទិន្នផល និងមានអ្នកស្រាវជ្រាវបង្ហាញពីរបៀបប្រើបរិក្ខារ និងផលវិជ្ជមានក្នុងវិស័យកសិកម្ម៖ «ខ្ញុំមើលឃើញថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងដើរបានល្អ ក៏ប៉ុន្តែនៅតែមានចំណុចអាចកែលំអបន្ថែមទៀត ដូចជា យើងបានផ្ដោតទៅលើចំណុចមួយចំនួន ដូចជាការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនសហរដ្ឋអាមេរិក បានមកប្រទេសកម្ពុជា បង្កើតការងារ។ល។ អ៊ីចឹងចំណុចមួយដែលយើងមិនទាន់បានផ្ដោតសំខាន់គ្រប់គ្រាន់នោះ គឺទាក់ទងជាមួយនឹងការបង្កើតធ្វើម៉េចឲ្យមានកម្មវិធីផ្នែកវិស័យកសិកម្ម ឲ្យវាកាន់តែល្អជាងមុន»។
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្ដារ អភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និងជនបទ លោក យឹម ឆៃលី ថ្លែងបើកសិក្ខាសាលាស្ដីពីបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនផលិតផលសន្តិសុខស្បៀង និងផលប្រយោជន៍ដែលរៀបចំដោយស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក និងក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ថា វិស័យកសិកម្មនៅតែដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជា ដែលធានាសន្តិសុខស្បៀង និងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជនបទ។
លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៥ សម្លឹងមើលការផ្លាស់ប្ដូរពីការធ្វើស្រែតាមបែបប្រពៃណី ឲ្យឈានទៅរកការប្រើគ្រឿងយន្ត ព្រមទាំងបង្កើនសមត្ថភាពស្រោចស្រព ធានាបង្កើនផលិតភាពមុខដំណាំចម្រុះ រួមទាំងការចិញ្ចឹមសត្វ វារីវប្បកម្ម និងការគ្រប់គ្រងដីធ្លីឲ្យមានចីរភាព៖ «ព្រោះអង្ករកម្ពុជា ឲ្យគេទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ ហើយកត្តាខាងលើនេះ ខ្ញុំគិតថា អង្គសិក្ខាសាលាស្តីអំពីបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មនៅកម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើងក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំកម្ពុជា និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ពិតជាបានរួមចំណែកគិតគូរ និងធ្វើការ ធ្វើជាគោលនយោបាយស្តីអំពីការជំរុញលើផលស្រូវ និងការនាំចេញអង្ករ ក៏ដូចជាចក្ខុវិស័យនៃការប្រែក្លាយកសិកម្មចិញ្ចឹមឆ្នាំង ទៅជាកសិកម្មសម្រាប់លក់ដូរ»។
ក្នុងសិក្ខាសាលានោះដែរ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ម៉ម អំណត់ បង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីមានទឹកជំនន់រំខានដល់ដំណាំស្រូវច្រើនម៉ឺនហិកតារ នៅខេត្តផលិតស្រូវសំខាន់ៗ ក៏មិនជះឥទ្ធិពលដល់ទិន្នផលស្រូវក្នុងការនាំអង្ករចេញដែរ។ លោកថា បញ្ហាប្រឈមនៅកម្ពុជា គឺការផ្គត់ផ្គង់ពូជ ការប្រើប្រាស់ពូជថ្នាំកសិកម្ម ជីគីមី នៅខ្វះបច្ចេកទេសក្នុងការបង្កាត់ពូជ ដែលនាំឲ្យមានការទិញពីក្រៅប្រទេសយកមកដាំដុះ។ ប្រឈមមួយទៀត ការទិញចំណីសម្រាប់សត្វពាហនៈ និងវារីវប្បកម្ម ដែលនាំឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មិនសូវវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខបានលឿនឡើយ៖ «ក៏ប៉ុន្តែ ការចិញ្ចឹមសត្វរបស់យើង ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា អត្រាស្លាប់ និងអត្រាឈឺវិញ នៅមានខ្ពស់នៅឡើយ ហើយបើនិយាយពីពូជទៀតសោត នៅមានការខ្វះខាតដែលយើងអត់ទាន់មានពូជគុណភាពល្អសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ការចិញ្ចឹមជ្រូក ឬក៏មាន់ទា យើងនូវជួបនឹងថ្លៃដើមផលិតកម្មនៅខ្ពស់ ដោយសារតែចំណីដែលយើងប្រើប្រាស់សម្រាប់ការចិញ្ចឹម គឺយើងនៅនាំចូលពីក្រៅ»។
ក្នុងសិក្ខាសាលានោះ ក៏មានក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់បរិក្ខារ និងផលិតផលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញពីវិធីប្រើប្រាស់បរិក្ខារ ការបង្កាត់ពូជដំណាំជាដើម។ សិក្ខាសាលាក៏បានបើកឱកាសឲ្យមានការបង្កើនពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ជំរុញផលិតកម្មកសិកម្មនៅកម្ពុជា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។