ពលរដ្ឋមួយចំនួន ឲ្យដឹងថា ពួកគាត់សង្ឃឹមថា កីឡាករសំណព្វចិត្តរបស់គាត់នឹងមានឈ្មោះល្បីលើឆាកអន្តរជាតិ និងអាចបង្ហាញមុខតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ល្បីៗលើពិភពលោកទៀតផង។
ប្រដាល់បង្ហូរឈាមយកលុយនេះជាបំណងសំខាន់បំផុតរបស់កីឡាករកម្ពុជា។ កីឡាករភាគច្រើនហាក់មិនរំពឹងថា ពួកគេនឹងអាចមានឈ្មោះបោះសំឡេងលើឆាកអន្តរជាតិនោះឡើយ។ ពួកគេអះអាងស្រដៀងៗគ្នាថា មកពីស្រឡាញ់ប្រដាល់ និងមានជីវភាពខ្វះខាត ទើបពួកគាត់ឡើងវ៉ៃលើសង្វៀន។
ប៉ុន្តែ អ្នកគាំទ្រវិញ ប្រាថ្នាចង់ឲ្យកីឡាដ៏ពេញនិយមរបស់កម្ពុជា មួយនេះ មានសន្ទុះរីកចម្រើនលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក។
អ្នកចូលចិត្តមើលប្រដាល់ លោក មឿន ធាវី ឲ្យដឹងថា លោកតែងគាំទ្រ និងចង់លើកស្ទួយកីឡាប្រដាល់នេះខ្លាំងណាស់ ហើយលោកតែងតែទៅមើលនៅសង្វៀនជារៀងរាល់ថ្ងៃសៅរ៍ អាទិត្យ មិនដែលខកខាននោះទេ។ លោកបន្តថា លោកក៏តាមដានមើលកីឡាករបរទេសវ៉ៃនៅតាមប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ល្បីៗ ដូចជា អេចប៊ីអូ (HBO) ឬហ្វកស្ពត (FOX Sport) ដែរ ដោយសង្កេតឃើញថា ក្បាច់ប្រយុទ្ធកីឡាករទាំងនោះមិនល្អដូចខ្មែរទេ ប៉ុន្តែខុសគ្នាត្រង់ថា ខ្មែរយើងច្រើនតែចាញ់ហត់។ លោកបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃខាងមុខ លោកក៏មានបំណងចង់ឲ្យកូនប្រុសដែលទើបមានអាយុជាង ៦ឆ្នាំ ចូលហ្វឹកហាត់ប្រដាល់ដែរ បើសិនណាអាជ្ញាធរមានការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខទុក្ខកីឡាករបានសមរម្យ។
តម្លៃខ្លួនរបស់អ្នកប្រដាល់ពេលឡើងវ៉ៃ គូធម្មតា មួយលើកៗអ្នកឈ្នះបានប្រាក់ ២០ម៉ឺនរៀល និងអ្នកចាញ់បាន ១៥ម៉ឺនរៀល។ ចំពោះគូពិសេសវិញ គឺឈ្នះបាន ៣០ម៉ឺនរៀល និងចាញ់បានប្រាក់ ២៥ម៉ឺនរៀល។ ឯគូឯក អ្នកឈ្នះបាន ៤៥ម៉ឺនរៀល និងអ្នកចាញ់បាន ៤០ម៉ឺនរៀល។ គូប្រដាល់អន្តរជាតិ អ្នកឈ្នះបាន ២៥០ដុល្លារ និងអ្នកចាញ់បាន ២០០ដុល្លារ។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានគូប្រដាល់ដណ្ដើមខ្សែក្រវាត់ដណ្ដើមប្រាក់លាន និងកម្មវិធីប្រដាល់លក់សំបុត្រក្នុងពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗជាដើម។
ការប្រកួតប្រដាល់តាមស្ថានីយទូរទស្សន៍នានា សុទ្ធតែមានម្ចាស់ឧបត្ថម្ភកម្មវិធីធំ និងអ្នកសហការជាច្រើនក្រុមហ៊ុនទៀត។ ក្រុមហ៊ុនឯកជនទាំងនោះ ត្រូវចំណាយប្រាក់រាប់ម៉ឺនដុល្លារក្នុង ១កម្មវិធីៗ ដើម្បីបានសិទ្ធិចូលផ្សាយពាណិជ្ជកម្មក្នុងកម្មវិធីប្រដាល់។
បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនរបស់គាត់ទិញម៉ោងផ្សាយពាណិជ្ជកម្មក្នុងកម្មវិធីប្រដាល់តាមទូរទស្សន៍ ព្រោះថា កម្មវិធីនេះមានអ្នកទស្សនាច្រើន។ ប៉ុន្តែ លោកមិនដឹងថាកីឡាករដែលឡើងវ៉ៃទាំងនោះបានប្រាក់តម្លៃខ្លួន ឬប្រាក់ឧបត្ថម្ភប៉ុន្មានឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើសិនជាក្រុមហ៊ុនមួយជួលតួកុនផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ក្រុមហ៊ុននោះត្រូវចំណាយលុយជួលតួកុនម្នាក់នោះផង និងចំណាយឲ្យទូរទស្សន៍ផង។ ប៉ុន្តែ បើផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ឲ្យកីឡាករឡើងវ៉ៃលើសង្វៀនវិញ គឺចំណាយតែប្រាក់ឲ្យទូរទស្សន៍ចប់សាច់រឿងតែម្តង។ មួយវិញទៀត កីឡាករម្នាក់ យ៉ាងតិចណាស់ក៏បង្ហាញមុខតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ម្តងជាងម្ភៃនាទីដែរ បើធៀបនឹងអ្នកចម្រៀងដែលច្រៀងម្តងបានយ៉ាងច្រើនណាស់ពីរបទប៉ុណ្ណោះ។ បើទោះជាមានក្រុមហ៊ុនឯកជនធំៗឧបត្ថម្ភកម្មវិធីប្រដាល់ និងមានការនាំយកកីឡាករបរទេសជាច្រើនមកប្រកួតនៅក្នុងប្រទេស ឬយកកីឡាករជាតិទៅប្រកួតនៅក្រៅប្រទេសក្តី ប៉ុន្តែការប្រកួតទាំងនោះមិនមែនជាលក្ខណៈអន្តរជាតិពិតប្រាកដនោះទេ។ បើនិយាយឲ្យស្រួលស្តាប់ គួរប្រើពាក្យថា វ៉ៃលក់សំបុត្រ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្តី អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់កម្ពុជាស្ម័គ្រចិត្ត លោក ម៉ឹល កាដូ ថ្លែងថា កម្ពុជា មានគោលដៅច្បាស់លាស់ក្នុងការនាំកីឡាប្រដាល់សេរី ឬគុនខ្មែរនេះឲ្យទៅដល់ឆាកអន្តរជាតិ។ ចំណែកឯនៅក្នុងស្រុក សហព័ន្ធក៏បានរៀបចំឲ្យកីឡាករគ្រប់ក្លឹបឡើងប្រកួតជាប្រចាំ រក្សាលំនឹងក្លឹបប្រដាល់ឲ្យនៅគង់វង្ស មានលុយកាក់គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីជួយផ្គត់ផ្គង់កីឡាករ។ លោកបន្តថា បច្ចុប្បន្នមហាជនទូទាំងពិភពលោក អាចមើលការប្រកួតកីឡាប្រដាល់ក្បាច់បុរាណខ្មែរ តាមរយៈទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកដែលផ្សាយទៅបរទេស ឬក៏ទស្សនាតាមគេហទំព័រយូធូប (Youtube) ក៏បាន។ លោកបញ្ជាក់ថា បើសិនជាកីឡាប្រដាល់ល្បីទូទាំងពិភពលោកហើយនោះ ជីវភាពកីឡាករក៏ល្អទៅតាមនោះដែរ។
លោកបន្តថា កម្ពុជា ត្រូវការធនធានមនុស្សផ្នែកកីឡា លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិ ធនធានផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំងគោលនយោបាយច្បាស់លាស់មួយទើបអាចនាំឲ្យវិស័យកីឡារីកចម្រើន ល្បីល្បាញលើសកលលោកបាន។
ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រូប្រដាល់តាមក្លឹបមួយចំនួនលើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា ដើម្បីឲ្យប្រដាល់រីកចម្រើន គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើការជំរុញទឹកចិត្ត និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុជាចម្បង។ ក្លឹបប្រដាល់សព្វថ្ងៃ មិនមានលទ្ធភាពស្វែងរកម្ចាស់ឧបត្ថម្ភដោយខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនឯកជន គឺគេសំដៅតែទូរទស្សន៍ប៉ុណ្ណោះ។ ផ្ទុយពីអន្តរជាតិ ក្លឹបមានការគាំទ្រផ្ទាល់ពីក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ក្លឹបប្រដាល់កម្ពុជា រកចំណូលបានចំនួន ១៥ដុល្លារ បើសិនមានកីឡាករក្នុងក្លឹបឡើងប្រដាល់មួយគូ។
សារព័ត៌មានកីឡានៅកម្ពុជា បានបិទទ្វារជាបណ្ដើរៗ ដោយសារមូលហេតុហិរញ្ញវត្ថុ និងខ្វះការគាំទ្រ។ សូម្បីតែគេហទំព័ររបស់សហព័ន្ធកីឡាអូឡាំពិក ក៏មិនសូវសម្បូរព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយសម្បូរបែបឡើយ។ ឆ្នោតកីឡាជាតិដែលបង្កើតឡើងដើម្បីស្វែងរកមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍កីឡានោះ ក៏ត្រូវដួលរលំ ដោយសារតែមិនមានអ្នកលេង។
កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម និងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ លន់ នល់ វិស័យកីឡាប្រដាល់កម្ពុជា និងកីឡាផ្សេងៗ មានការរីកចម្រើនខ្លាំងបើធៀបនឹងបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី។ កីឡាករប្រដាល់កម្ពុជា សម័យនោះ ដែលមានឈ្មោះល្បី ដូចជា កីឡាករ ជា សារ៉ាក់ កីឡាករ យឹម យឿន ជាដើម។ ពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ រំឭកថា កាលពីឆ្នាំ៧០ កីឡាករ ជា សារ៉ាក់ វ៉ៃកីឡាករថៃ ដែលជាម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ និងជាម្ចាស់មេដាយមាសឲ្យសន្លប់នៅទឹកទី១ ទៀតផង។ កាលពីជំនាន់នោះ កីឡាករជម្រើសជាតិ មានជីវភាពធូរធារគួរសម។ រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកធានារ៉ាប់រងទាំងស្រុងក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព ហើយពួកគេត្រូវរស់នៅប្រមូលផ្តុំក្នុងបុរីកីឡាសព្វថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន កីឡាករជម្រើសជាតិខ្មែរ មិនថាវិញ្ញាសាណាមួយទេ ពួកគេត្រូវប្រកបមុខរបរមួយផ្សេងទៀត ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព ហើយមិនមានបុរីឯណាឲ្យកីឡាករស្នាក់នៅដូចមុនឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។