គ្រួសារកម្មករកម្មការិនីដែលស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កាលពីថ្ងៃទី១៩ ឧសភា នៅខេត្តស្វាយរៀង អំពាវនាវឲ្យតុលាការរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគាត់ឲ្យបានឆាប់។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលកម្មករកម្មការិនីស្លាប់បានប្រហែលកន្លះខែមកហើយ នៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយក្នុងការផ្តល់សំណងបានសមរម្យ និងពុំមានសេចក្តីជូនដំណឹងស្ដីពីការទទួលខុសត្រូវឲ្យជាក់លាក់ ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែកច្បាប់នោះនៅឡើយ។
បញ្ហានេះ ធ្វើឲ្យក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះនៅតែមានមន្ទិលចំពោះដំណោះស្រាយរបស់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងនេះ។
ពលរដ្ឋរស់នៅភូមិតាមុំ ឃុំពោធិ៍រាជ ស្រុកស្វាយជ្រំ នៅតែបារម្ភចំពោះដំណោះស្រាយនៃការស្លាប់របស់កូនស្រីគាត់ ២នាក់ និងកូនប្រសាម្នាក់ ត្រូវពិការមួយជីវិត អំឡុងពេលគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កាលពីខែឧសភា ឋិតនៅភូមិដើមពោធិ៍ ក្នុងឃុំកណ្ដៀងរាយ ស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀង។
រំឭកដល់ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ នាំឲ្យស្ត្រីវ័យ ៥១ឆ្នាំ អ្នកស្រី ផង់ ឃឿន មានសម្បុរខ្មៅស្រអែម និយាយអួលដើមក ទឹកភ្នែកហូរបណ្ដើរអង្គុយលើគ្រែរនាបក្ដារក្រោមផ្ទះ រស់នៅភូមិតាមុំ ឃុំពោធិ៍រាជ ស្រុកស្វាយជ្រំ ជាប់របងវត្តពោធិ៍សុខារាម ហៅវត្តថ្មី។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ថា គ្រួសារអ្នកស្រីមានកូន ៤នាក់ ក្នុងនោះមានស្រី ២នាក់ ត្រូវបានបាត់បង់ជីវិត។ ជាងនេះទៅទៀត ការស្លាប់កូនស្រីអ្នកស្រី ២នាក់ ព្រមទាំងកូនប្រសាម្នាក់របួសធ្ងន់ត្រូវពិការមួយជីវិត កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត រាជធានីភ្នំពេញប្រហែលជាកន្លះខែមកហើយ ដែលប្រឈមពិការមួយជីវិតមិនអាចធ្វើការដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតបានទេ។ បន្ថែមពីលើនេះ គ្រួសារអ្នកស្រីបានខ្ចីប្រាក់ធនាគារចំនួន ៣.៥០០ដុល្លារ ដើម្បីធ្វើផ្ទះ និងទិញម៉ូតូ ដោយបង់រំលស់ក្នុងមួយខែជាង ២០០ដុល្លារ ហើយប្រាក់ទាំងនេះ កូនស្រីអ្នកស្រីដែលស្លាប់ទាំង ២នាក់ និងកូនប្រសាជាអ្នករកប្រាក់សងធនាគាររាល់ខែ ហើយគិតមកដល់ពេលនេះ ទើបតែសងប្រាក់ធនាគារបានតែ ៥ខែប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាមូលហេតុចម្បង បណ្ដាលឲ្យគ្រួសារអ្នកស្រីប្រឈមជំពាក់បំណុលធនាគារមិនអាចរកប្រាក់សងបានគ្រប់គ្រាន់។ ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកស្រីអំពាវនាវឲ្យស្ថាប័នតុលាការ ស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនគ្រួសារអ្នកស្រីឲ្យបានឆាប់ៗ៖ «អត់មាននរណាសងទេ បានរកមួយហូប កូនធ្វើការបើកមកថែមម៉ោងថែមអី កូនខ្ញុំកូនបង្កើតហ្នឹង ថ្ងៃបុណ្យក៏ធ្វើ ថ្ងៃអាទិត្យក៏ធ្វើ ដើម្បីយកលុយហ្នឹងមកបើកឲ្យរួចបង់ហើយ ចាយវាយសង្ឃឹមលើឪវា»។
ស្ត្រីដដែលបន្តថា បន្ទាប់ពីមុខរបរធ្វើស្រែដែលមានដីស្រែមិនដល់ ១ហិកតារផង អ្នកស្រីឆ្លៀតដើររើស និងទិញអេតចាយ ដើម្បីរកប្រាក់បន្ថែមផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ និងមើលថែចៅៗនៅផ្ទះ។ អ្នកស្រីបន្តថា បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (បសស) បានផ្តល់ប្រាក់ជូនគ្រួសារអ្នកស្រីរួចរាល់ហើយចំនួន ៤លានរៀលសម្រាប់អ្នកស្លាប់ម្នាក់។ ដោយឡែករោងចក្រ ស៊ីកូ (Shico) បានផ្តល់ប្រាក់ជូនគ្រួសារអ្នកស្រីចំនួន ៤០០ដុល្លារក្នុងម្នាក់ៗដែលស្លាប់៖ «ខ្ញុំទៅឃើញហេតុការណ៍ បើនិយាយពីរបួសក្រៅតិចណាស់ ប៉ុន្តែគ្រឿងក្នុងមិនដឹងថាគ្រឿងក្នុងបែកអ្វីមួយ ខ្ញុំមិនដឹង គ្រាន់តែគេសុលនោមធ្លាក់តែឈាមមក»។
បុរសម្នាក់កំពុងអង្គុយលើម៉ូតូកញ្ចាស់ដែលមិនទាន់ពន្លត់ម៉ាស៊ីន និងអត់មានពាក់អាវ ដែលត្រូវជាកូនច្បងគ្រួសារនេះ គឺលោក ផាន វិរិទ្ធ។ លោកថ្លែងថា បើនិយាយអំពីការស្លាប់របស់ប្អូនស្រីលោក និងប្អូនថ្លៃ គឺហាក់បីដូចជានិយាយមិនចេញ ដោយសារតែហេតុការណ៍រន្ធត់ពេក តែមួយពព្រិចភ្នែកបានផ្តាច់សង្ខារគ្រួសារលោកចំនួន ២នាក់ និងត្រូវពិការម្នាក់អស់មួយជីវិតធ្វើអ្វីមិនកើត៖ «មានអារម្មណ៍សោកសង្រេង ចង់តែយំតែយំមិនចេញ វាឆ្អែតពេក»។
ក្នុងករណីនេះ មេឃុំពោធិ៍រាជ លោក ឡឹក ឃុន ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២ មិថុនា ថា តុលាការនឹងកោះអញ្ជើញលោក និងអ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីស្លាប់នេះ ទៅស្រាយបំភ្លឺនៅសាលាដំបូងខេត្តស្វាយរៀង នៅថ្ងៃទី៨ មិថុនា ខាងមុខ។ លោកបន្តថា បន្ទាប់ពីមានការស្លាប់កម្មករកម្មការិនីបណ្ដាលមកពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ លោកអង្កេតឃើញថា ក្នុងឃុំពោធិ៍រាជ មានរថយន្តដឹកកម្មករចំនួន ៤គ្រឿងរៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលចាប់ផ្ដើមដឹកកម្មករទៅរោងចក្រនៅក្រុងបាវិត ជិតព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម រហូតដល់ម៉ោង ៥ល្ងាច ទើបរថយន្តនេះដឹកកម្មករត្រឡប់មកវិញ។ ជាងនេះទៅទៀត រថយន្តដឹកកម្មករនេះផ្ទុកកម្មករចំនួនជិត ៤០នាក់ ឬអាចលើសពីនេះរៀងរាល់ថ្ងៃ។ លោកថា បើទោះបីមានការស្លាប់របស់កម្មករកម្មការិនីនេះ នៅតែមានកម្មករកម្មការិនីជាច្រើននៅតែជិះរថយន្តនេះទៅធ្វើការរាល់ថ្ងៃដដែល ព្រោះពួកគេអត់មានជម្រើស ក៏ប៉ុន្តែនៅមានកម្មករមួយចំនួនតូចឈប់ធ្វើការ និងធ្វើដំណើរទៅធ្វើការនៅរាជធានី៖ «ថ្ងៃដែលគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ហ្នឹងវាដល់រង្វង់មូលស្វាយរៀង ហ្នឹងបានធូរកង់ឡាន ផ្លាស់កង់ឡានចុះអស់ប្រាំនាក់ កុំទៅជាង ៤០សិបនាក់»។
ក្នុងករណីនេះ ប្រធានការិយាល័យនគរបាលចរាចរណ៍នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តស្វាយរៀង លោក អ៊ុច សារ៉ន មានប្រសាសន៍ថា រហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ចំនួនកម្មករដែលស្លាប់មានចំនួន ១៩នាក់ហើយ ក្នុងនោះមានរបួសធ្ងន់ និងរបួសស្រាលចំនួនជាង ២០នាក់ ចំណែកអ្នករបួសធ្ងន់ច្រើនជាងរបួសស្រាល៖ «នៅមន្ទីរពេទ្យកាលម៉ែត្រ ខ្លះនៅភ្នំពេញ ខ្លះនៅស្វាយរៀង ខ្លះទៅគាត់បានចេញមកដល់លំនៅឋានវិញហើយ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងសុំការអធិប្បាយពីក្រុមហ៊ុន ១៥អេស.អេច្ឆ (15SH) ឬខេមបូឌា-វៀតណាម បានទេ។ ក្រុមហ៊ុននេះរងការរិះគន់ថា មានបុគ្គលិកបើកបររថយន្តពុំមានប័ណ្ណបើកបរ និងមកបើកបរស្រុកខ្មែរដោយសេរី។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលសម្ព័ន្ធសហជីពចលនាកម្មករ ខេត្តស្វាយរៀង លោក កាំ សំណាង ថ្លែងថា សមាជិករបស់សហជីពលោកក៏ឋិតក្នុងចំណោមមនុស្សនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នោះដែរ។ ដូច្នេះ អង្គការលោកបានរៀបចំពាក្យបណ្ដឹងប្ដឹងក្រុមហ៊ុន ១៥អេស.អេច្ឆ ឬខេមបូឌា-វៀតណាម ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយយ៉ាងណានៅឡើយទេ។ លោករិះគន់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធក្នុងខេត្តនេះថា មិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចបម្រើពលរដ្ឋតាមតួនាទីឡើយ៖ «សកម្មភាពតាមផ្លូវឥឡូវវាបន្ថយ ព្រោះអីពីមុនវាបើកល្បឿនលឿន តែដល់ពេលឥឡូវបន្ថយល្បឿនបន្តិចហើយ»។
មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលឲ្យដឹងថា ជនជាប់ចោទចំនួន ៣នាក់ ក្នុងនោះជនបង្កគ្រោះថ្នាក់ជាជនជាតិវៀតណាម ឈ្មោះ ឡេ វ៉ាងស៊ឹង កំពុងជាប់ពន្ធនាគារ និងពីរនាក់ផ្សេងទៀតឈ្មោះ សយ រំ ឈ្មោះ វាន់ យូឌី ជាប់ចោទពីបទបំផ្លាញភស្តុតាង ត្រូវចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៩ ឧសភា។
ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុន ១៥អេស.អេច្ឆ ឬខេមបូឌា-វៀតណាម ក៏ធ្លាប់បានដាក់ពាក្យស្នើសុំឲ្យជនបង្កនៅក្រៅឃុំដែរ តែត្រូវបានតុលាការបដិសេធ។
ច្បាប់ចរាចរណ៍ឆ្នាំ២០១០ មាត្រា៨៥ ចែងថា ជនណាបើកបរដោយធ្វេសប្រហែស ខ្ជីខ្ជាមិនប្រុងប្រយ័ត្ន ឬមិនគោរពកាតព្វកិច្ចបទបញ្ញត្តិស្ដីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បណ្ដាលឲ្យស្លាប់អ្នកដទៃ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសជាប់ពន្ធនាគារពី ១ឆ្នាំទៅ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ ៤លានរៀល ទៅ ១៥លានរៀល និងត្រូវផ្ដន្ទាទោសដោយទោសបន្ថែមមួយ ឬច្រើន ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា៥៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។
យ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ ខេត្តស្វាយរៀង លោក នុត បូពិណ្ណារ័ត្ន មានប្រសាសន៍ថា គ្រួសារជនរងគ្រោះគួរទទួលបានដំណោះស្រាយតាមផ្នែកច្បាប់ជារដ្ឋប្បវេណី ដែលផ្តល់ដោយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង និងក្រុមហ៊ុនដែលជនបង្កបើកបរ។ តុលាការគួរតែពន្លឿនរឿងក្តីនេះ ដើម្បីសម្រួលដល់ការរស់នៅគ្រួសារជនរងគ្រោះកំពុងមានជីវភាពខ្វះខាត។ លោក នុត បូពិណ្ណារ័ត្ន រកឃើញថា មូលហេតុចម្បងដែលបណ្ដាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ គឺមកពីការអនុវត្តច្បាប់មិនបានពេញលេញ។ លោកបន្តថា ការមិនអនុវត្តច្បាប់ពេញលេញនេះ ជាមូលហេតុឧបសគ្គចម្បង ធ្វើឲ្យស្លាប់កម្មករ និងរងរបួសពិការមួយជីវិតជាច្រើន និងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពពលរដ្ឋ រួមទាំងសង្គមជាតិ ដោយសារការបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារ និងពិការមួយជីវិត៖ «មន្ត្រីត្រូវតែអនុវត្តទៀត ជនណាដែលបង្កត្រូវតែយកជនហ្នឹងមកផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់នោះ ហើយដែលធ្វើឲ្យធ្វើដំណើរតាមផ្លូវក្រោយៗមានការរាងចាល»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរកឃើញថា កាលពីឆ្នាំ២០១៤ រថយន្តក្រុងបើកបរដោយជនជាតិវៀតណាម បានបុកមន្ត្រីនគរបាលម្នាក់មុខស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តស្វាយរៀង បណ្ដាលឲ្យស្លាប់ភ្លាមៗ តែមិនត្រូវបានចាប់ជនបង្កគ្រោះថ្នាក់មកអនុវត្តច្បាប់ឡើយ បែរជាបញ្ជូនជនជាតិវៀតណាម នោះទៅប្រទេសគេវិញ។
ទោះយ៉ាងណាក្តី មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរំពឹងថា ច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីដែលគ្រោងអនុវត្តឆាប់ៗនេះ នឹងអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បាន បើអ្នកបើកបរទាំងអស់ចូលរួមប្រតិបត្តិ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អំពើពុករលួយក៏អាចកើតមានកាន់តែច្រើនឡើងដែរ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមិនមានយន្តការច្បាស់លាស់ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់នេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។