ក្រុមគ្រួសារកម្មករ-កម្មការិនីរងគ្រោះក្នុងហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅខេត្តស្វាយរៀង ដែលបណ្ដាលអោយមានអ្នកស្លាប់ ១៩នាក់ និងរបួស ២០នាក់ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ កំពុងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត។ ក្រុមគ្រួសារទាំងនេះបន្តអំពាវនាវឲ្យតុលាការពន្លឿនការរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគាត់ឲ្យបានឆាប់ៗ។
ក្រុមគ្រួសាររបស់កម្មករ-កម្មការិនីដែលស្លាប់ និងរងបួសធ្ងន់ស្រាលដែលបង្កឡើងដោយរថយន្តក្រុងរបស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ឈ្មោះ ស៊ុន ហួរ ក្នុងខេត្តស្វាយរៀង មានរយៈពេលជិតមួយខែហើយ នៅមិនទាន់មានដោះស្រាយនៅឡើយទេ។
គេនៅចាំមិនភ្លេចទេនូវករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដ៏គួរឲ្យរន្ធត់ដែលបានផ្ដាច់ជីវិតកម្មករ-កម្មការិនីចំនួន ១៩នាក់ និង ២០នាក់រងរបួសបាក់ដៃ បាក់ជើង និងប៉ះទង្គិចក្បាល កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥ នៅចំណុចភូមិដើមពោធិ៍ ក្នុងឃុំស្វាយតាយាន ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង។
គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសយ៉ាងច្រើននេះ បានបណ្ដាលអោយភូមិមួយចាប់ផ្ដើមមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ នោះគឺភូមិព្រៃខ្លា ដែលមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ១៦នាក់ និងភូមិតាមុំ ស្លាប់ ៣នាក់ ស្ថិតក្នុងឃុំពោធិ៍រាជ ស្រុកស្វាយជ្រំ។ សោកនាដកម្មនេះ បានធ្វើឱ្យបាត់បង់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារពួកគាត់យ៉ាងខ្លាំង ខណៈពួកគាត់កំពុងតែតស៊ូដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រផងនោះ។
ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ បានកន្លងផុតទៅជិតមួយខែហើយ ប៉ុន្តែក្រុមគ្រួសារនៃជនរងគ្រោះនៅតែមិនទាន់ភ្លេចនៅឡើយទេ។ អ្នកខ្លះនៅតែដេកខូចចិត្តហូរទឹកភ្នែក និងមិនដែលបរិភោគបាយបានឆ្អែតម្ដងណាឡើយ។
កំពុងអង្គុយយោលអង្រឹងកូនង៉ែត អ្នកស្រី សែម ផារី រៀបរាប់ទាំងទឹកភ្នែកថា ក្រោមដំបូលផ្ទះអ្នកស្រីតែមួយគត់ មានមនុស្សបីនាក់រងគ្រោះ គឺមានប្អូនស្រីពៅម្នាក់ ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗនៅកន្លែងកើតហេតុ និងប្អូនស្រីបង្កើតម្នាក់ទៀតរងរបួសបាក់ដៃធ្វើអ្វីមិនកើត ចំណែឪពុកឈ្មោះ ស្រី សំអូន ក៏រងរបួសប៉ះទង្គិចក្បាលយ៉ាងខ្លាំង បណ្ដាលអោយគាត់វិបល្លាសស្មារតី និយាយលែងដឹងខុសត្រូវ ក្រោយជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នោះមក។
អ្នកស្រីបន្តថា អ្នកទាំងបីគឺជាអ្នកនាំចំណូលយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់គ្រួសារកន្លងមក ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្វីៗត្រូវចប់គ្មានទីពឹងទៀតទេ ព្រោះម្ដាយក៏ឈឺ ខ្លួនឯងក៏កូនខ្ចី ប្អូនស្រីក៏បាក់ដៃ ប្អូនស្រីម្នាក់ទៀត ក៏ស្លាប់ ហើយឪពុកក៏មានបញ្ហាខួរក្បាល ថាតើបានអ្នកនរណារកលុយដោះបំណុលធនាគារ៖ «ជីវភាពគ្រួសារខ្ញុំលំបាកណាស់ ព្រោះអ្នករកគាត់ស្លាប់ និងរបួសធ្វើអ្វីមិនកើតទេ»។
ស្ថានភាពអ្នករងរបួសទាំងអស់នៅមិនទាន់បានធូរស្បើយនៅឡើយទេ ដោយអ្នកខ្លះបាក់ដៃ បាក់ជើង ដើរមិនរួច ធ្វើការអ្វីមិនកើត។ បើនិយាយពីកម្មការិនីដែលស្លាប់វិញ ពួកគាត់បានបន្សល់ទុកកូននៅជាមួយប្តីយ៉ាងកណ្ដោចកណ្ដែង។ ជាទូទៅផ្ទះអ្នករងគ្រោះអ្នកទាំងនោះ ភាគច្រើននៅជាប់គ្នារដឹក។
គ្រួសាររងគ្រោះមួយទៀតក៏មានទុក្ខមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានឡើយ លោក ឃឹម សុផៃ ពាក់អាវកញ្ចាស់ ផ្សើមដោយញើស កំពុងរៀបចំដាំបាយនៅក្រោមផ្ទះឈើតូចមួយដែលរុំព័ទ្ធដោយជញ្ជាំង និងដំបូលស្លឹកត្នោតរហែកធ្លុះធ្លាយ និយាយទាំងមុខស្រពោនថា ប្រពន្ធរបស់លោកបានស្លាប់ទៅបន្សល់ទុកកូនស្រីមួយទើបបានអាយុមួយខួប ដែលមិនទាន់ផ្ដាច់ដោះផង។ ខណៈកំពុងនិយាយជាមួយអ្នកយកព័ត៌មាន កូនស្រីរបស់គាត់កំពុងដេកលង់លក់នៅលើផ្ទះម្នាក់ឯង។ លោកមិនអាចទៅធ្វើអ្វីបានទេ ព្រោះត្រូវមើលថែរក្សាកូន។
លោក ឃឹម សុផៃ៖ «រកអីក៏មិនបានសោះ ព្រោះរវល់មើលកូន។ កាលពីមុនបានប្រពន្ធជួយរកផ្សែផ្សំទៅបានចិញ្ចឹមជីវិត តែឥឡូវគាត់ស្លាប់បាត់ហើយ ដូច្នេះខ្ញុំទៅណាឆ្ងាយរកលុយក៏មិនបានដែរ ព្រោះកូននៅតូចពេក»។
ភាពសោកសៅជាពន់ពេកក៏បានកើតឡើងក្នុងគ្រួសារស្ត្រីវ័យ ៥១ឆ្នាំ អ្នកស្រី ផង់ ឃឿន ដែលមានសម្បុរខ្មៅស្រអែម។ ភាពសោកសៅនេះក៏មិនទាន់រលត់ទៅវិញដែរសម្រាប់អ្នកស្រី។ អង្គុយលើគ្រែរនាបក្ដារក្រោមផ្ទះ រស់នៅភូមិតាមុំ អ្នកស្រីនិយាយបណ្ដើរទឹកភ្នែកហូរបណ្ដើរថា គ្រួសារគាត់មានកូនស្រី ២នាក់ ត្រូវបានបាត់បង់ជីវិត ព្រមទាំងកូនប្រសាម្នាក់របួសធ្ងន់ ត្រូវពិការមួយជីវិត។ គាត់មិនទាន់ដឹងថា តើនឹងត្រូវរៀបចំគ្រួសារឡើងវិញយ៉ាងម៉េចទេ៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវអោយស្ថាប័ន ជាពិសេសតុលាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ជួយរកយុត្តិធម៌អោយខ្ញុំផង ព្រោះខ្ញុំមានទុក្ខលំបាកខ្លាំងណាស់ ដោយសារបាត់បង់កូន»។
វិបត្តិគ្រួសារផ្ដើមចេញពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះហើយ ទើបក្រុមគ្រួសារនៃជនរងគ្រោះដង្ហោយរកយុត្តិធម៌ ដោយទទូចអោយតុលាការខែត្រស្វាយរៀង ពន្លឿនដំណោះស្រាយផ្ដល់សំណង់ជូនពួកគាត់។
បុរសវ័យចំណាស់ម្នាក់ គឺលោក សេក សារិទ្ធ កំពុងបីចៅដែលម្ដាយស្លាប់ចោលទៅ និយាយទាំងតឹងដើមទ្រូង ស្នើអោយតុលាការខែត្រស្វាយរៀង ពន្លឿនដំណោះស្រាយនេះអោយបានឆាប់បំផុត ដើម្បីរកយុត្តិធម៌ជួនកូនស្រីរបស់លោក និងអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងរថយន្តយ៉ាងតក់ស្លុតនោះ៖ «ខ្ញុំស្រណោះណាស់ ពេលល្ងាចស្ងាត់ឈឹង ធ្លាប់តែឃើញចៅៗស្រែកហៅរកម៉ែពេលឃើញឡានបើកមក។ អ៊ីចឹងខ្ញុំសូមអោយជួយរកយុត្តិធម៌អោយខ្ញុំផង»។
តាមពាក្យបណ្ដឹងរបស់ជនរងគ្រោះ គឺទាមទារសំណងក្នុងម្នាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់អ្នករងរបួស ចំណែក ២ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់អ្នកស្លាប់។
កាលណោះគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ គឺកើតឡើងរវាងរថយន្តក្រុងរបស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ឈ្មោះ ស៊ុន ហួរ ដែលហៅកាត់ថា ១៥ អេស.អេច្ឆ (15 SH) ដែលដឹកអ្នកដំណើរពីប្រទេសវៀតណាម បុកនឹងរថយន្តដឹកកម្មករ ៣៩នាក់ នៅលើកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ នៅចំណុចភូមិដើមពោធិ៍ ក្នុងឃុំស្វាយតាយាន ខេត្តស្វាយរៀង។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងសុំការអធិប្បាយពីក្រុមហ៊ុន ១៥ អេស.អេច្ឆ ឬ ខេមបូឌា-វៀតណាម បានទេ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា។
យ៉ាងណាក៏ដោយ សំណុំរឿងនេះបានបញ្ជូនដល់ដៃតុលាការហើយ បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចៅក្រមស៊ើបសួរ។
ប្រធានតុលាការខេត្តស្វាយរៀង លោក ពេជ្រ ឈឿត មានប្រសាសន៍ថា សាលាដំបូងខែត្រ នឹងដោះស្រាយសំណុំរឿងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ អោយបានចប់ឆាប់ៗ ជូនពលរដ្ឋ៖ «ដើមបណ្ដឹងយើងបានធ្វើការកោះហៅមកបំភ្លឺខ្លះហើយ ជាបន្តទៀតនោះ គឺយើងកំពុងកោះហៅភាគីក្រុមហ៊ុន ដើម្បីចូលបំភ្លឺដែរ។ យើងនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងដោះស្រាយសំណុំរឿងនេះអោយឆាប់ចប់»។
ក្នុងមាត្រា ៨៥ នៃច្បាប់ចរាចរណ៍ថ្មីបានចែងថា អ្នកបើកបរដែលបង្កអោយមានអ្នកស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ឆ្នាំ ទៅ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យពី ៤លាន ទៅ ១៥លានរៀល។ ទោសនេះនឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសពី ២ឆ្នាំ ទៅ ៥ឆ្នាំ ពិន័យពី ១០លានរៀល ដល់ ២៥លានរៀល ប្រសិនបើបណ្ដាលអោយមានអ្នកស្លាប់ច្រើននាក់ ឬករណីផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (Licadho) ខេត្តស្វាយរៀង លោក នុត បូពិណ្ណារ័ត្ន នៅតែទទូចឲ្យតុលាការពន្លឿនរឿងក្តីនេះឲ្យលឿនថែមទៀត ដើម្បីសម្រួលដល់ការរស់នៅគ្រួសារជនរងគ្រោះកំពុងមានជីវភាពខ្វះខាត៖ «គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ ធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ជីវភាព និងសិទ្ធិសេរីភាពសម្រាប់អ្នកនៅរស់ និងអ្នករងរបួស។ វិធីសាស្ត្រល្អបំផុត គឺសាលាដំបូងខែត្រត្រូវតែពន្លឿនរឿងក្តីនេះ ដើម្បីអោយក្រុមហ៊ុនបង្ក ផ្ដល់សំណងសមរម្យអោយពួកគាត់អោយបានឆាប់»។
រហូតមកទល់ពេលនេះ ជនជាប់ចោទចំនួន ៣នាក់ ក្នុងនោះជនបង្កគ្រោះថ្នាក់ជាជនជាតិវៀតណាម ឈ្មោះ ឡេ វ៉ាងស៊ឹង កំពុងជាប់ពន្ធនាគារ និងពីរនាក់ផ្សេងទៀតឈ្មោះ សយ រំ ឈ្មោះ វាន់ យូឌី ជាប់ចោទពីបទបំផ្លាញភស្តុតាង ត្រូវចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា។
គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោកបង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ បានធ្វើឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រមាណជាង ៣០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។