ពលរដ្ឋក្រីក្រភាគច្រើននិយមស្វែងរកការងារធ្វើនៅប្រទេសថៃ ដោយរំពឹងចង់បានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនត្រូវខកបំណងក្នុងរឿងនេះ និងត្រូវប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន ដូចជាការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ត្រូវទាហានឈុតខ្មៅថៃ បាញ់សម្លាប់ ឬធ្វើបាប ជំរិតយកលុយពេលពលករត្រឡប់មកផ្ទះវិញក្តី។
បញ្ហាទាំងនេះ បានធ្វើឲ្យពលករម្នាក់ដែលទើបវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ សព្វថ្ងៃរស់នៅខេត្តតាកែវ រាងចាល ហើយបែរមកចាប់របរលក់ដូរ ហើយអះអាងថា មិនត្រឡប់ទៅបម្រើថៃ វិញទេ។
អតីតពលករខ្មែរចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ថ្លែងអំពីទុក្ខលំបាកពេលឆ្លងដែនខុសច្បាប់ និងស្វែងរកការងារធ្វើពេលទៅដល់ប្រទេសថៃ ភ្លាមៗនោះ។
កំពុងស្រង់ចេក និងដំឡូងចៀន កុំឲ្យខ្លោច ពលការិនីមួយរូបរស់នៅភូមិមហាសេនា ឃុំតាភេម ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ឈ្មោះ លក្ខិណា បានចាប់យករបរចៀនចេក និងដំឡូងលក់ក្នុងភូមិ។ លក្ខិណា អះអាងថា គាត់រាងចាលហើយជីវិតជាកម្មករនៅប្រទេសថៃ។ លោកស្រីថា ថ្វីត្បិតតែតម្លៃឈ្នួលពលកម្មនៅប្រទេសថៃ បានថ្លៃជាងធ្វើការនៅក្នុងស្រុកមែន តែថៅកែកាត់យកពន្ធផង តម្លៃអាហារហូបចុកឡើងថ្លៃផង។
លោកស្រីបន្តថា គាត់ធ្វើការច្រើនឆ្នាំគ្មានសល់លុយផ្ញើមកផ្ទះឲ្យកូនរៀន គាត់ក៏សម្រេចចិត្តត្រឡប់មកស្រុកកំណើតប្រកបរបរលក់ដូរបន្តិចបន្តួច ហើយបាននៅជិតកូន និងក្រុមគ្រួសារ៖ «ខ្ញុំថាបើសិនយើងនៅផ្ទះយើងនេះ ធ្វើការនៅខ្មែរបែបគ្រាន់បើជាងនៅថៃ ព្រោះនៅថៃ និយាយរួមពិបាកណាស់ ជួនកាលផ្តាច់ទឹកអត់ឲ្យទឹកយើងមុជក៏មានដែរ ពេលកម្មករយើងអ៊ីចឹងផ្តាច់ទឹកអត់ឲ្យមានមុជក៏មានដែរ អត់មានទេ បើនៅទីនេះមានទឹកគ្រាន់ឲ្យយើងមុជ ទៅអត់ទេ។ គេគ្មានគិតលុយអីពីយើងផង គេឲ្យមុជស្រាប់។ ដល់ពេលអ៊ីចឹងទៅ ខ្ញុំនឹកឃើញថា និយាយទៅចាញ់នៅខ្មែរទេ ជួលផ្ទះជួលអីនៅក៏វាគ្រាន់បើបន្តិចដែរ វាគ្មានអ្នកណាស្តី អ្នកណាថាឲ្យយើង យើងនៅធ្វើការទីនេះ វាគ្មានអ្នកស្តីទេ បើនៅថៃ គេស្តីឲ្យគេថាធ្វើការមិនល្អអ៊ីចឹង»។
លោកស្រី លក្ខិណា រៀបរាប់បន្តថា គាត់ទៅប្រទេសថៃ តាមមេខ្យល់នាំផ្លូវ។ មេខ្យល់នាំគាត់ និងប្ដីទៅដល់ក្រុងថេប ធ្វើការផ្នែកសំណង់។ ការងារនៅថៃ ធ្វើចាប់ពីម៉ោង ៧ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៥ល្ងាច។ ក្នុង១ថ្ងៃទទួលកម្រៃឈ្នួលពលកម្មបាន ២៥០បាត។ តម្លៃនេះទាបជាងការងារសំណង់ដទៃ ដោយសារកម្មករសម្បូរ ចំណែកការងារមានតិច៖ «គេថានៅថៃ នោះប្រាក់ខែថ្លៃ អ៊ីចឹងនាំគ្នាទៅថៃ ថារកស៊ីលុយវាឆាប់បាន នៅថៃ ហ្នឹងកន្លះខែបើកម្តងៗម្នាក់ ៦.០០០អ៊ីចឹង ប្ដី ៨.០០០ មួយម៉ឺនអ៊ីចឹងទៅ ដល់អ៊ីចឹងនាំគ្នាទៅថៃ ទៅ។ ហើយដល់ពេលចុះឡើងៗ គិតទៅចាញ់យើងនៅរកស៊ីឯខ្មែរ បានមើលមុខកូនផង»។
លោកស្រី លក្ខិណា ឲ្យដឹងថា នៅថៃ ការងារដែលមេខ្យល់រកឲ្យធ្វើរបៀបម៉ៅការ។ ជួនកាលថ្ងៃនេះធ្វើនៅកន្លែងនេះ ស្អែកធ្វើនៅកន្លែងផ្សេង។ ប៉ុន្តែកន្លែងស្នាក់នៅ ទឹក ភ្លើង ប្រើប្រាស់មិនបង់លុយទេ។ ដោយឡែកការងារដែលមេខ្យល់រកឲ្យធ្វើ ត្រូវជិះរថយន្តរត់គេចខ្លាចតម្រួតថៃ តាមចាប់។
លោកស្រីបន្តថា មេខ្យល់ជាអ្នករករថយន្តមកដឹកកម្មករពីកន្លែងស្នាក់នៅយកទៅដាក់កន្លែងធ្វើការនីមួយៗ។ ក្នុងកន្លះខែម្តង កម្មករត្រូវបង់ថ្លៃឡានឲ្យមេខ្យល់មកដឹកទៅធ្វើការនោះម្នាក់ៗ ១៥០បាត និងបង់ឲ្យតម្រួតថៃ ទ្វេដង៖ «ខ្ញុំអត់រត់ទៅទេ ខ្ញុំលែងចង់ហើយ ព្រោះវាវេទនាណាស់ពេលយើងជិះឡាននោះ គឺវាប្រញុក យើងដូចមាន់ដូចទាអ៊ីចឹង។ ប្រញុកជួនកាល ប្ដីខ្ញុំគេដាក់អារូតពីក្រោយឡានរូតឡើងជិត កុំឲ្យតម្រួតឃើញ។ ដល់ពេលខ្ញុំជិះនៅខាងមុខកាប៊ីនហ្នឹង ប៉ុន្តែវាញាត់ថា ម្នាក់ៗចង់ខ្យល់គអស់ហើយ ខ្លះសន្លប់ខ្លះងាប់អីក៏មានដែរ មិនអត់ទេ ពេលខ្ញុំមកចេញមកវិញ។ ពិបាកណាស់វេទនាណាស់ មិនមែនដូចយើងខ្មែរឲ្យជិះល្មមៗ ដូចថាប្រឡោះប៉ុណ្ណឹងឲ្យគ្នា ៤នាក់អី បើនៅនោះ ១០នាក់ មួយប្រឡោះ ១២នាក់ក៏មានដែរ ហើយវាជាន់លើគ្នា បើថាប្ដីអង្គុយអ៊ីចឹងហើយ ប្រពន្ធអង្គុយពីលើអ៊ីចឹងទៀត វេទនាអ៊ីចឹង បានជាខ្ញុំលែងទៅខ្ញុំលែងចង់»។
ស្ត្រីមេម៉ាយឈ្មោះ គង់ សារី ជាម្តាយ លោកស្រី លក្ខិណា មានកូនទៅធ្វើការនៅថៃ ៣នាក់ ក្នុងនោះនៅលីវ ២នាក់។ ស្ត្រី គង់ សារី បន្តថា កូនៗទៅធ្វើការនៅថៃ គាត់ឮតែដំណឹងមកថា បានលុយច្រើន ប៉ុន្តែគ្រួសារ លក្ខិណា ជាកូនគាត់ទៅធ្វើការនៅថៃ ទាំង២នាក់ប្ដីប្រពន្ធ ទម្រាំបានលុយផ្ញើ ១០ម៉ឺនរៀលមកឲ្យគាត់ចិញ្ចឹមចៅ គឺយូរណាស់ មួយទៅ២ខែទើបទទួលបានលុយម្តង។ ស្ត្រីនោះបន្តថា គាត់ចេះតែពន្យល់កូនឲ្យត្រឡប់មកវិញរកស៊ីនៅស្រុកខ្មែរទៅវាល្អជាង គឺបានជួបមុខកូនរាល់ថ្ងៃ ហើយមិនភ័យព្រួយរត់គេចពីតម្រួតថៃ គេតាមចាប់ផង។
លោកស្រីបន្តថា សំណាងល្អអាជ្ញាធរថៃ បញ្ជូនកូនគាត់មកវិញតាំងពីខែឧសភា។ ពេលកូនមកដល់ផ្ទះ គាត់ជួលកន្លែងក្បែរផ្លូវលំក្នុងភូមិឲ្យចាប់របរលក់ដូរ មានចេកចៀន លក់គ្រឿងទេស លក់ម្ហូបក្លែម។ បច្ចុប្បន្ន កូនគាត់ហាក់មានលំនឹងសេដ្ឋកិច្ច ហើយបាននៅថែកូនចៅ ចំណែកគាត់ជាម្តាយ ក៏អាចរកស៊ីដាំដុះសម្រាប់ខ្លួនឯងដែរ៖ «វាមកអ៊ីចឹងវាអត់ចង់ទៅវិញ វាថាទៅនោះដូចយ៉ាប់។ ឥឡូវ វានៅលក់ចេកចៀនទីនេះ ដូចគ្រាន់បើ។ មួយថ្ងៃបានជាង ១០ម៉ឺនអីដែរ ទាំងដើមទាំងចុង កាត់ហើយបាន ២ម៉ឺនអីវាន់ដែរហ្នឹង។ ហើយវាមានលក់អានោះមួយមុខទៀត ១ថ្ងៃបាន ៣ ទៅ ៥ម៉ឺនដែរហ្នឹង»។
បុរសឈ្មោះ ហ៊ី ជា អាយុ ៥៩ឆ្នាំ រស់នៅភូមិពុទ្ធិសាម ឃុំស្រង៉ែ ស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ឲ្យដឹងថា គាត់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ តាមមេខ្យល់ដឹកនាំ ៦ឆ្នាំមកហើយ។ មុនទៅ គឺគាត់បានយកប្លង់ដីស្រែទៅបញ្ចាំធនាគារ អេស៊ីលីដា ធនាគារភូមិ ធនាគារអម្រឹត និងខ្ចីលុយឯកជន ដើម្បីនាំកូន និងក្រុមគ្រួសារទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ។ លោកថា កម្រៃឈ្នួលពលកម្មនៅថៃ ៦ឆ្នាំ បានត្រឹមផ្ញើមកសងការប្រាក់ធនាគារ និងឯកជនប៉ុណ្ណោះ។ ឥឡូវ ថៃ បញ្ជូនគាត់ និងប្រពន្ធមកវិញ គាត់មិនមានលុយសងគេទេ។ គាត់បារម្ភក្រែងគេដកយកផ្ទះលក់ឡាយឡុង ទើបគាត់ស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក តែកម្រគេជួល គាត់មានវ័យចាស់ណាស់។ គាត់មិនមានដើមទុនលក់ដូរទេ ក៏ទៅខ្ចីគេធ្វើដើមរកស៊ីទៀត។ គាត់ចាប់ផ្ដើមលក់ដូរតិចតួច មិនដឹងថាអាចចំណេញលុយយកទៅបង់ការប្រាក់បាន ឬអត់នោះទេ។ ប៉ុន្តែគាត់សង្ឃឹមកូននៅថៃ ២នាក់ មិនទាន់បញ្ជូនមកវិញ ព្រោះថៅកែថៃ តវ៉ាខ្វះកម្លាំងធ្វើការ៖ «មិនដឹងមានមុខរបរអីផងឥឡូវហ្នឹង។ មិនមានស្អីភ្ជួរយកកម្រៃផងហ្នឹង មានតែទៅភ្នំពេញ ធាក់ស៊ីក្លូអីចិញ្ចឹមជីវិតទៀតទៅ»។
ចាប់តាំងពីថ្ងៃខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រុមយោធាថៃ បានចាប់ពលករខ្មែរជាង ២០ម៉ឺននាក់ ដែលលួចធ្វើការនៅថៃ ខុសច្បាប់ បញ្ជូនត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជា វិញ។ បច្ចុប្បន្នមានពលករប្រមាណ ១០ម៉ឺននាក់ ទទួលបានសិទ្ធិស្របច្បាប់ទៅធ្វើការនៅថៃ វិញ ដោយមានការជួយសម្រួលពីអាជ្ញាធរនៃប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។