ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម ព្រួយបារម្ភទៅនឹងការកើនឡើងនៃបទល្មើសនេសាទ ពិសេសអួនស្បៃមុងប្រភេទវែង និងឆក់។ ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យដឹងថា ការកើនឡើងនេះ ដោយសារតែកង្វះកម្លាំងពីសំណាក់មន្ត្រីជលផល ដើម្បីចុះទៅត្រួតពិនិត្យកន្លែងនេសាទឱ្យបានញឹកញាប់។ ប្រជាពលរដ្ឋគិតថា ផលិតផលត្រីនឹងអាចកាន់តែបាត់បង់ ប្រសិនបើអាជ្ញាធរមិនមានចំណាត់ការលើអ្នកប្រព្រឹត្តិបទល្មើសទាំងនោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកំពង់ចាម ដែលប្រកបរបរនេសាទជាលក្ខណៈគ្រួសារ បារម្ភទៅនឹងការអាចបាត់បង់មច្ឆាជាតិ ដោយសារតែរបរនេសាទខុសច្បាប់កាន់តែកើនឡើង។ ការកើនឡើងនេះ គឺដោយសារកង្វះកម្លាំងមន្ត្រីជំនាញ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដើម្បីធ្វើការត្រួតពិនិត្យឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។
ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់រស់នៅភូមិកំពង់សំរិទ្ធិ ឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម លោក យីម ទិត្យ ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងបឹងធំដែលជាបឹងជាប់ស្រុកចំនួនបីនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ចុងក្រោយមកនេះឃើញមានសកម្មភាពនេសាទដោយប្រើឧបករណ៍ខុសច្បាប់ រួមមាន ស្បៃមុងក្រឡាញឹក មានប្រវែងវែងយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពូជត្រី និងការនេសាទជាលក្ខណៈគ្រួសារនៅទីនោះទៀតផង។
លោក យីម ទិត្យ៖ «និយាយឱ្យចំ សំណូមពរដល់រាជរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ដឹកនាំ ព្រោះអីសំណូមដល់អាជ្ញាធរឃុំស្រុកខេត្តដូចមិនមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋលើកសំណូមពរជាច្រើនលើកច្រើនដងមកហើយ គ្មានប្រសិទ្ធភាព។ អ៊ីចឹងម៉ាសានេះ ខ្ញុំសុំសំណូមពរដល់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ឱ្យលោកចុះមកបង្ក្រាបចេញបទបញ្ជាចុះមកបង្ក្រាប។ ប៉ិនបើចុះមកបង្ក្រាប លុះត្រាកុំឱ្យឃុំសង្កាត់ដឹង បើចុះបង្ក្រាបឱ្យមន្ត្រីប៉ូលិសដឹង មិនខុសពីចង់ចាប់ពស់ទៅចាក់ក្តិតពស់ឱ្យរត់សិន»។
លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចកូនចៅជំនាន់ក្រោយ នឹងលែងបានស្គាល់ពូជត្រីតទៅទៀត ប្រសិនបើអាជ្ញាធរមិនមានការបង្ក្រាបដល់អ្នកប្រព្រឹត្តិខុសច្បាប់ទាំងនោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ប្រភពដដែលបន្ថែមថា ស្រុកចំនួនបីដែលជាប់ផ្ទៃបឹងធំនោះ រួមមាន ស្រុកកងមាស ស្រុកព្រៃឈរ និងស្រុកកំពង់សៀម ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនរយគ្រួសារកំពុងអាស្រ័យផលនេសាទនៅក្នុងបឹងនោះ ហើយបើអស់ត្រីប្រជាពលរដ្ឋនឹងអាចចំណាកស្រុកកាន់តែច្រើនជាមិនខាន។
ចំណែកឯតំណាងសហគមន៍ឃុំមៀន លោក រ៉េន រ៉ាន់ បញ្ជាក់ថា សកម្មភាពនេសាទត្រីដោយប្រើអួនស្បៃមុងក្រឡាញឹកដែលមានប្រវែងចាប់ពីមួយរយម៉ែត្រ ដល់ ៤០០ម៉ែត្រ គឺមានទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។ លោកបន្តថា ការប្រើប្រាស់អួននោះ គឺវាខុសទៅនឹងអនុក្រឹត្យដែលមិនតម្រូវឱ្យមានការប្រើប្រាស់អួនស្បៃមុង និងមិនឱ្យលើសពី ១០០ម៉ែត្រនោះឡើយ ហើយភាគច្រើនអ្នកប្រព្រឹត្តិ គឺអ្នកមានលុយមិនមែនអ្នកក្រីក្រនោះទេ៖ «ប្រជាពលរដ្ឋកំពុងតែក្តៅក្រហាយគ្រប់តែគ្នាបីស្រុកហ្នឹង អាណាគតទៅវាអស់ប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋ អត់មានអីបានតទៅទៀតទេ ព្រោះវាអាលាយអស់ហើយ ព្រោះវាបំផ្លាញតាំងពីត្រីតូចឆ្មេរឡើងទៅ»។
ទោះយ៉ាងណា វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការបកស្រាយបន្ថែមពីសំណាក់នាយខណ្ឌ និងនាយរងខណ្ឌជលផលខេត្តកំពង់ចាម បានទេនៅថ្ងៃទី១២ ឧសភា។
មេប៉ុស្តិ៍ឃុំមៀន លោក យឹម ខុន មានប្រសាសន៍ថា នៅបរិវេណបឹងធំនោះពិតជាមានករណីនេសាទខុសច្បាប់កើនឡើងមែន។ លោកបន្តថា ការកើនឡើងនេះ ដោយសារមួយរយៈពេលក្រោយមកនេះ មិនឃើញមានខាងមន្ត្រីជលផលចុះមកពិនិត្យ និងបង្ក្រាបនោះទេ។ លោកបន្តថា ខាងលោកមិនមានសិទ្ធិចុះទៅបង្ក្រាបនោះឡើយ ហើយប្រសិនបើចុះទៅ គឺត្រូវសហការជាមួយមន្ត្រីជំនាញជាប្រចាំ។
លោកបញ្ជាក់ថា សមត្ថកិច្ចនៅតាមមូលដ្ឋានមិនបានពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងយកលុយយកកាក់ជនខិលខូចទាំងនោះទេ ហើយប្រសិនបើមានមន្ត្រីជំនាញនៅឃ្លាំមើលតំបន់នោះជាប្រចាំ លោកយល់ថា បទល្មើសនេសាទនៅបឹងធំនឹងអាចបំបាត់បានមិនខាន។
ដោយឡែកប្រធានសហគមន៍នេសាទបឹងធំ លោក ម៉ុន ឆៃលាង មានប្រសាសន៍ថា បទល្មើសស្បៃមុងនៅក្នុងបឹង ពិតជាមានការកើនឡើងមែន ប៉ុន្តែករណីប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឆក់មានការធ្លាក់ចុះ។ លោកបន្តថា អ្នកប្រព្រឹត្តិទាំងនោះមានទាំងអ្នកមានលុយ និងអ្នកក្រីក្រ ហើយកន្លងមកអាជ្ញាធរនៅតាមមូលដ្ឋានធ្លាប់បានធ្វើការណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរកស៊ីនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនោះ ប៉ុន្តែហាក់មិនមានប្រសិទ្ធភាពនោះឡើយ៖ «និយាយឱ្យដល់ទៅ អាហ្នឹងវាអ្នកមានក៏រកអ្នកក្រក៏រកអារបរខុសច្បាប់ហ្នឹង អាស្បៃមុង និងឆក់ហ្នឹង។ អ្នកក្រជួនកាលគ្នាអត់បានទិញដាក់ អ្នកមានទិញដាក់ទៅ»។
លោកបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើបទល្មើសនេសាទអាចបាត់បង់នោះ ទិន្នផលត្រីប្រាកដជាកើនឡើងមិនខាន ដែលអាចធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនជៀសផុតពីការចំណាកស្រុក។ លោកសំណូមពរឱ្យមន្ត្រីដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យបទល្មើសនេសាទឱ្យបានរឹងមាំ ពិសេសនៅពេលបិទរដូវនេសាទនៅខែខាងមុខ ដែលជារដូវត្រីពង ទើបអាចធានាបានថាទិន្នផលត្រីនៅក្នុងបឹងធំនោះកាន់តែសម្បូរឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។