ប្រធានគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភាកំពុងតាមដាន និងរង់ចាំស្ដាប់លទ្ធផលដោះស្រាយរបស់មន្ត្រីគណៈសង្ឃនាយក អំពីបទចោទទៅលើព្រះចៅអធិការវត្តជោតញាណ ហៅវត្តលើ ព្រះនាម គៀត ច័ន្ទធុច ប្រព្រឹត្តខុសធម៌វិន័យសង្ឃដោយយកចិត្តទុកដាក់។
ស្របពេលគ្នានេះ ប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីរាជការខេត្តព្រះសីហនុ ក៏កំពុងរង់ចាំលទ្ធដោះស្រាយពីសភាសង្ឃទៅលើករណីព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច ដោយអន្ទះសា ប៉ុន្តែហាក់គ្មានជំនឿថា គ្មានស្ថាប័នណាមួយមានជំហរឯករាជ្យទេ ហើយក៏មិនហ៊ានចាត់ការទៅលើព្រះចៅអធិការដែលសម្បូរទៅដោយរឿងអាស្រូវរ៉ាំរ៉ៃនេះដែរ។
លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ប្រធានគណៈកម្មការអប់រំ យុវជន កីឡា ធម្មការ កិច្ចការសាសនា វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ ឬគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភា មានប្រសាសន៍ថា លោកនឹងត្រៀមកោះអញ្ជើញ លោក មិន ឃិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ឲ្យទៅបំភ្លឺនៅរដ្ឋសភាជុំវិញបញ្ហារបស់ព្រះចៅអធិការវត្តលើ ព្រះនាម គៀត ច័ន្ទធុច ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។
លោកបន្តថា បទចោទព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច ដែលជាព្រះមេគណខេត្តព្រះសីហនុ ប្រព្រឹត្តខុសវិន័យសង្ឃ និងព្រះពុទ្ធសាសនា មន្ត្រីជំនាញស្ថាប័ននេះកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំលទ្ធផលអង្កេត ឬដោះស្រាយ របស់មន្ត្រីគណៈសង្ឃនាយក៖ «ខ្ញុំនឹងពិនិត្យមើលលើករណីព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច និងត្រៀមជួបលោក មិន ឃិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ដើម្បីសួរនាំទៅលើបទចោទរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទៅលើចៅអធិការវត្តជោតញាណ ហៅវត្តលើ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ»។
ទន្ទឹមគ្នានេះ ប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួននាខេត្តព្រះសីហនុ ក៏ទន្ទឹងរង់ចាំលទ្ធផលដោះស្រាយលើករណីបទចោទព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច ដោយអន្ទះសាដែរ។
បញ្ហានេះ លោក ឃុន សាវឿន មន្ត្រីអង្កេតអង្គការលីកាដូ ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ ថ្លែងថា បទចោទទៅលើព្រះចៅអធិការវត្តលើ ព្រះនាម គៀត ច័ន្ទធុច ឆាន់ស្រាខុសធម៌វិន័យ និងបញ្ហាផ្សេងៗនៅពេលកន្លងមក គឺគ្មានស្ថាប័នណាមួយនាខេត្តព្រះសីហនុ ឬថ្នាក់ជាតិជាដើម ហ៊ានចេញមុខដោះស្រាយកង្វល់ពលរដ្ឋទេ។
មន្ត្រីអង្កេតអង្គការលីកាដូ លោក ឃុន សាវឿន ដែលធ្លាប់បួសជាសង្ឃជិត ១០ឆ្នាំ បានស្នើឲ្យមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ មន្ត្រីជំនាញរដ្ឋសភា ពិសេសមន្ត្រីគណៈសង្ឃនាយកជាដើម ត្រូវមានដំណោះស្រាយឲ្យបានសមស្របទៅលើបទចោទព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច ព្រោះទង្វើ ឬសកម្មភាពរបស់ព្រះសង្ឃអង្គនេះ ពលរដ្ឋខេត្តព្រះសីហនុ បានដឹងឮស្ទើរគ្រប់ៗគ្នា៖ «ពីអតីតកាល ព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច មិនមែនជាព្រះមេគណខេត្តនេះទេ គឺជាព្រះចៅអធិការវត្តធម្មតា និងមានព័ត៌មានល្បីតៗគ្នាអំពីសកម្មភាពរបស់ព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច ប្រព្រឹត្តិខុសឆ្គងធម៌វិន័យដែរ។ ប៉ុន្តែគ្មានស្ថាប័នណាមួយចេញមុខដោះស្រាយទេ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាពុករលួយ ឬភាពមិនប្រក្រតីនៃព្រះចៅអធិការវត្តលើ គៀត ច័ន្ទធុច»។
បន្ថែមលើនេះ ប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីរាជការខេត្តព្រះសីហនុ ក៏ទន្ទឹងរង់ចាំស្លាប់លទ្ធផលអង្កេតទៅលើបញ្ហារបស់ព្រះមេគណ គៀត ច័ន្ទធុច ដូចគ្នាដែរ។ ប៉ុន្តែពួកគេហាក់គ្មានជំនឿទៅលើដំណោះស្រាយរបស់សភាសង្ឃ ឬមន្ត្រីគណៈសង្ឃនាយកនោះទេ ដោយសារតែកំហុសឆ្គងរបស់ព្រះចៅអធិការអង្គនេះ ធ្លាប់ប្រព្រឹត្តកន្លងមក គ្មានស្ថាប័នណាមួយហ៊ានចេញមុខបញ្ឈប់សកម្មភាពព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច នេះទេ។ បន្ថែមលើនេះ ព្រះសង្ឃអង្គនេះក៏បន្តឡើងបុណ្យស័ក្ដិពីចៅអធិការវត្ត ទៅជាព្រះមេគណ ខេត្តព្រះសីហនុ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ទាក់ទិនបញ្ហានេះ ព្រះចៅអធិការវត្តជោតញាណ ហៅវត្តលើ ព្រះនាម គៀត ច័ន្ទធុច ធ្លាប់មានថេរដីកាបដិសេធថា ព្រះអង្គមិនបានប្រព្រឹត្តិខុសធម៌វិន័យព្រះពុទ្ធសាសនា ឬមានឆាន់ស្រាជាប្រចាំ ដូចការចោទទេ។ ព្រះចៅអធិការអង្គនេះ បានចាត់ទុកបទចោទមកលើព្រះអង្គ គ្រាន់តែជាពាក្យចចាមអារ៉ាម និងមានបំណងបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គ។
ទោះយ៉ាងណា លោក លី ឌី សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខេត្តព្រះសីហនុ ឲ្យដឹងថា សកម្មភាពប្រព្រឹត្តិខុសធម៌វិន័យព្រះពុទ្ធសាសនា ឬវិន័យព្រះសង្ឃរបស់ព្រះចៅអធិការ គៀត ច័ន្ទធុច គឺបានកើតមានជាយូរឆ្នាំមកហើយ។ លោកបន្តថា ករណីព្រះមេគណ គៀត ច័ន្ទធុច ឆាន់ស្រាជាប្រចាំមិនមែនទើបកើតឡើងថ្មីៗនេះទេ គឺបានកើតមានជាយូរឆ្នាំមកហើយ ហើយគ្មានមន្ត្រីស្ថាប័នណាមួយចេញមុខបញ្ឈប់សកម្មភាពប្រព្រឹត្តខុសវិន័យសង្ឃរបស់ព្រះចៅអធិការអង្គនេះទេកន្លងមក៖ «ប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងក្មេង ទាំងចាស់ ភាគច្រើនគេបានដឹងពីពុតត្បុតរបស់ព្រះសង្ឃ គៀត ច័ន្ទធុច នេះដែរ។ ឥឡូវនេះពួកគេក៏កំពុងរង់ចាំស្ដាប់លទ្ធផលសម្រេចរបស់សភាសង្ឃ ឬគណៈសង្ឃនាយកលើបញ្ហាប្រព្រឹត្តខុសធម៌វិន័យសង្ឃរបស់ព្រះសង្ឃ អង្គនេះដោយអន្ទះសា ព្រោះកន្លងមកគ្មានស្ថាប័នណាមួយហ៊ានចេញមុខដោះស្រាយទង្វើ ឬសកម្មភាពរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តលើ គៀត ច័ន្ទធុច នោះទេ»។
បញ្ហានេះដែរ ព្រះភិក្ខុ ជួន វិទ្ធី ដែលត្រូវចោទអធិការវត្តលើ ព្រះនាម គៀត ច័ន្ទធុច បណ្ដេញចេញពីវត្តនៅមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីឆ្នាំនេះ ក៏កំពុងរង់ចាំលទ្ធផលដោះស្រាយពីសភាសង្ឃទៅលើបញ្ហាប្រព្រឹត្តខុសធម៌វិន័យសង្ឃ និងព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រយោជន៍ដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា និងអាចឲ្យព្រះអង្គមានសិទ្ធិនិមន្តមកគង់ក្នុងវត្តនេះឡើងវិញ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។