ក្រុមប្រឹក្សាសហភាពសហជីពអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ អាយ.ធី.យូ.ស៊ី-ស៊ី.ស៊ី (ITUC-CC) រៀបចំសិក្ខាសាលាស្ដីពី "សន្តិសុខការងារ និងទំនាក់ទំនងឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា" ដើម្បីជួយឲ្យកម្មករទទួលបានលក្ខខណ្ឌការងារគាប់ប្រសើរនាថ្ងៃអនាគត។ សិក្ខាសាលានេះ មានសហភាពធំៗចំនួន៣ចូលរួម និងមានសមាជិកសហជីពទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិជិត ១០០នាក់។
ភាគីសហជីពអះអាងថា មកដល់ពេលនេះ ការបញ្ជាទិញក្នុងវិស័យកាត់ដេរបានថយចុះ ដោយសារបញ្ហារំលោភសិទ្ធិកម្មករ និងការទាមទារប្រាក់ឈ្នួលគោលដែលមិនទាន់ដោះស្រាយបាន។ បញ្ហានេះ មន្ត្រីក្រសួងការងារ ចោទមេដឹកនាំសហជីព និងកម្មករ ថាបានធ្វើសកម្មភាពមិនគោរពច្បាប់ និងបង្កឲ្យមានវិវាទការងារនៅកម្ពុជា។
លោក រ៉ុង ឈុន លេខាធិការសហភាពសហជីពអន្តរជាតិ ប្រចាំកម្ពុជា ជាអ្នកផ្ដួចផ្ដើមឲ្យមានសិក្ខាសាលា ឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកបញ្ជាទិញនៅក្រៅប្រទេសមានការរារែក ក្នុងការបញ្ជាទិញទំនិញពីកម្ពុជា ដោយសារតែបញ្ហារំលោភសិទ្ធិកម្មករ និងការដំឡើងបៀវត្សជូនកម្មករមិនទាន់ដោះស្រាយចប់សព្វគ្រប់នៅឡើយ។
លោក រ៉ុង ឈុន សង្កត់ធ្ងន់ថា ដរាបណាប្រាក់បៀវត្សកម្មកររដ្ឋាភិបាល និងភាគីថៅកែរោងចក្រមិនដោះស្រាយឲ្យចប់នៅឆ្នាំ២០១៤ នេះទេ អ្នកបញ្ជាទិញទំនិញពីកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា នឹងកាត់បន្ថយកាន់តែច្រើនចាប់ពីចុងឆ្នាំនេះតទៅ៖ «វិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជា យើងមានការផុយស្រួយណាស់។ បើសិនជារដ្ឋាភិបាលមិនយកចិត្តទុកដាក់ ឬមិនដោះស្រាយ ទាក់ទងការរំលោភសិទ្ធិកម្មករ ទាក់ទងនឹងការទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល ១៦០ដុល្លារក្តី។ បើមិនដូច្នេះទេ អ្នកបញ្ជាទិញ គេនឹងឈប់កុម្ម៉ង់ទិញ ហើយនៅពេលគេឈប់កុម្ម៉ង់ទិញ នឹងប៉ះពាល់ដល់កម្មករខ្មែរ បាត់បង់ការងារ ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បាត់បង់ចំណូលតាមរយៈការឈប់បញ្ជាទិញហ្នឹងដែរ»។
ទាក់ទិនបញ្ហានេះ លោក សាត សមុទ្រ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការងារ ដែលចូលរួមក្នុងសិក្ខាសាលា បានចោទមេដឹកនាំសហជីព និងក្រុមកម្មករមួយចំនួន ថាជាអ្នកបង្កឲ្យមានបាតុកម្មខុសច្បាប់ ប៉ះពាល់ដល់ការផលិត និងនាំចេញផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ពីកម្ពុជា ទៅក្រៅប្រទេស។ លោកបន្តថា ការធ្វើបាតុកម្មរបស់មេដឹកនាំសហជីព និងកម្មករ កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៤ ជារឿងខុសច្បាប់ និងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់វិស័យកាត់ដេរកម្ពុជា។ លោកស្នើឲ្យមេដឹកនាំសហជីព ត្រូវធ្វើសកម្មភាពឲ្យស្របតាមច្បាប់ការងារកម្ពុជា៖ «កម្មករនិយោជិត និងសហជីពរបស់យើងដំណើរការដោយសន្តិភាព គឺយើងទាំងអស់គ្នា មានតែខ្នាតមួយដែលអាចវាស់វែងនៅក្នុងទំនាស់វិជ្ជាជីវៈបាន គឺមានតែច្បាប់ទេ។ ដូច្នេះ យើងមិនអាចដើរជៀសពីអ្វីដែលច្បាប់ចែង។ កាលណាយើងដែលជៀសពីច្បាប់ចែង គឺយើងមានន័យថា យើងអត់មានខ្នាតវាស់វែង ហើយពិបាកគ្រប់គ្រង។ ខ្ញុំបានសំណូមពរទៅបងប្អូន ត្រូវធ្វើអីធ្វើទៅតាមនីតិវិធី ទៅតាមច្បាប់ ទើបយើងមានសុវត្ថិភាព និងទំនាក់ទំនងល្អក្នុងវិជ្ជាជីវៈ»។
ជំនួយការលេខាធិការអង្គការ ជីឡាហ្វ (JILAF) នៃប្រទេសជប៉ុន លោក រីយ៉ូ សាយតូ (Ryo Saito) ថ្លែងឲ្យដឹងតាមអ្នកបកប្រែភាសាថា សហជីពនេះកំពុងតាមដានសកម្មភាពរំលោភសិទ្ធិកម្មករកម្ពុជា ដោយយកចិត្តទុកដាក់។ លោកបន្តថា វិវាទការងារក្នុងវិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជា គួរឲ្យផ្នែកពាក់ព័ន្ធរកដំណោះស្រាយឲ្យបានឆាប់ ប្រសើរជាងគេចចេញពីបញ្ហា។
បញ្ហានេះ លោក កេន លូ អគ្គលេខាធិការសមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា ឬហៅកាត់ថា ជីម៉ាក់ (GMAC) បានឲ្យដឹងថា ការចរចាដំឡើងប្រាក់ខែកម្មករ នឹងមិនមានទៀតទេនៅឆ្នាំ២០១៤ នេះ ប៉ុន្តែអាចនឹងពិចារណានៅឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ។ លោកចោទថា ការធ្វើបាតុកម្មរបស់កម្មកររោងចក្រ តាមការញុះញង់ដោយសហជីពមួយចំនួនជារឿងខុសច្បាប់ និងជាដើមហេតុនាំឲ្យអ្នកបញ្ជាទិញទំនិញធ្លាក់ចុះ ហើយរោងចក្រខ្លះប្រឈមបិទទ្វារ។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ ក្រុមកម្មករ និងមេដឹកនាំសហជីពមួយចំនួន បានធ្វើបាតុកម្មទាមទារដំឡើងបៀវត្សអប្បបរមាចំនួន ១៦០ដុល្លារក្នុង១ខែ។ ប៉ុន្តែការតវ៉ានេះ ត្រូវកម្លាំងសមត្ថកិច្ចចម្រុះប្រដាប់អាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលបាញ់បង្ក្រាបដោយហិង្សា បណ្ដាលឲ្យស្លាប់កម្មករ ៥នាក់ រងរបួសរាប់សិបនាក់ និងចាប់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ២៣នាក់ យកទៅផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ។
ទោះយ៉ាងណា ការទាមទាររបស់ក្រុមកម្មករមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលគាប់ប្រសើរនៅឡើយទេ គឺរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចដំឡើងប្រាក់ខែគោលជូនកម្មករត្រឹមចំនួន ១០០ដុល្លារក្នុង១ខែ ហើយចាប់អនុវត្តពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤ មក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
