បច្ចុប្បន្នអ្នកមានកាន់តែមានខ្លាំង ចំណែកអ្នកក្រវិញកាន់តែក្រីក្រដុនដាប រហូតដល់គ្មានផ្ទះសម្បែងនិងចំណីអាហារសម្រាប់បរិភោគ។ គម្លាតវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រកាន់តែធំនេះ ជាបញ្ហាសង្គមធ្ងន់ធ្ងរដែលនាំឲ្យមានការរំលោភបំពានដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អសមត្ថភាពលើការបែកចែកផលពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឲ្យបានស្មើភាពគ្នា។
ទិដ្ឋភាពរាជធានីភ្នំពេញ មានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើនកំពុងសាងសង់ មានឡានទំនើបជាច្រើនបើកឆ្លងកាត់ទៅមក ជាពិសេសទៅរកភោជនីយដ្ឋានទំនើបៗ ដើម្បីបរិភោគអាហារបរទេស។ ប៉ុន្តែ បើងាកមកមើលនៅតាមបង្គោលភ្លើងចរាចរណ៍ (ភ្លើងស្តុប) វិញ មានកុមារជាច្រើន ខ្លះគ្មានអាវពាក់ស្រួលបួលផង លើកដៃសំពះសុំទានអ្នកដំណើរ អ្នកខ្លះទៀតលក់ផ្កា និងមួយចំនួនទៀត ដៃកាន់អំបោសស្លាបមាន់ បោសធូលីចេញពីឡានរបស់អ្នកដំណើរ ដែលរង់ចាំភ្លើងសញ្ញាខៀវ ដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខទៀត។
បើពិនិត្យមើលក្នុងរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលវិញ ប្រទេសកម្ពុជា សម្រេចបាននូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ប្រមាណ ៧% ក្នុងមួយឆ្នាំ តាមរយៈការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគបរទេស ការបង្កើតការងារសម្រាប់យុវជន ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការលើកសុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ តួលេខរបស់រដ្ឋាភិបាលបានបង្ហាញថា ប្រាក់ចំណូលពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ៗប្រចាំឆ្នាំនឹងកើនឡើងពី ១.០៤៣ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដល់ ១.១៣០ដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១៤។ ចំណាត់ថ្នាក់នេះ បង្ហាញថា កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ ក្នុងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលនឹងសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សមុនឆ្នាំ២០១៥ លើការកែលម្អសូចនាករផ្នែកសង្គមសេដ្ឋកិច្ច។
អ្នកវិភាគបញ្ហាសង្គម លោក កែម ឡី បានលើកឡើងថា អសន្តិសុខសង្គមអាចកើតមាននៅស្ថានភាពប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ដោយសារតែភាពខុសគ្នារវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រកាន់តែធំ។ ភាពខុសគ្នានោះ កើតឡើងដោយសារគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្ម។ គោលនយោបាយនេះ មិនអាចលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋឲ្យរួចចាកផុតពីភាពក្រីក្របាននោះទេ។ បន្ថែមលើនេះ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា អ្វីដែលជាបន្ទុករបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ផ្សេងទៀត គឺការជំពាក់បំណុលគេ។
លោក កែម ឡី៖ «ចំពោះអ្នករងគ្រោះ ដូចជាអ្នកដែលត្រូវគេបណ្ដេញចេញ ឬក៏អ្នកចំណាកស្រុក កសិករដែលចំណាកស្រុក អាហ្នឹង ឪពុកម្ដាយគេខ្ចីលុយគេចេញឲ្យ គឺប្រហែលជា ៦០ ទៅ ៧០% នៃប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹងជំពាក់លុយគេ ហើយជំពាក់ហ្នឹងទៀតសោត ប្រហែលជា ៤០០ ទៅ ៥០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយគ្រួសារ ហើយគាត់មិនមានលទ្ធភាព សងទៅទៀត ដោយសារតែគាត់អត់មានដីធ្លី ហើយដីធ្លី ត្រូវលក់ដើម្បីសង។ ខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភ អំពីចំណុចនេះ ដែលប្រជាជនកាន់តែអត់ច្រើនទៅ ហើយដល់ដំណាក់កាលមួយវ៉ៃគ្នា ដើម្បីហូប លួចក៏ច្រើន ប្លន់ក៏ច្រើន»។
របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៣ របស់ធនាគារពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ប្រមាណ ៣.៥លាននាក់ធ្វើចំណាកស្រុក ដើម្បីរកចំណូលពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ។ ចំណូលប្រជាថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ បានកើនឡើងតែប្រមាណ ២ពាន់រៀលប៉ុណ្ណោះ បើធៀបនឹងការស្រាវជ្រាវលើកទីមួយដែលធ្វើឡើងកាលពីឆ្នាំ២០០៧។ ប៉ុន្តែការចំណាយជាមធ្យមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅជនបទវិញបានកើនឡើងដល់ ៨.២០០ក្នុងមួយថ្ងៃ។
ការរកឃើញរបស់ធនាគារពិភពលោកដដែលបានអះអាងទៀតថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ប្រមាណ ៨លាននាក់ អាចរកចំណូលបានតិចជាង ៩ពាន់រៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែតួលេខពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្នក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ១០នាក់ មានពីរនាក់ជាអ្នកក្រ ដោយផ្អែកលើនិយមន័យភាពក្រីក្រ ១,១៥ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានអះអាងនៅក្នុងពិធីសម្ពោធយុត្តិសាស្ត្រជាតិស្ដីពីសន្តិសុខស្បៀងនិងអាហារូបត្ថម្ភ កាលពីថ្ងៃទី១៨ សីហា ឆ្នាំ២០១៤ ថា មានប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាច្រើននាក់អាចធ្លាក់ចូលនៅក្នុងភាពក្រីក្រវិញ បើសិនស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមិនយកចិត្តទុកដាក់៖ «១៨% ឬថា ២០% នៃភាពក្រីក្រនេះ អាហ្នឹងក្រោមបន្ទាត់ អានៅលើបន្ទាត់នោះ ក៏មានចំនួនមិនតិចទេ។ អ៊ីចឹងងាយហានិភ័យ ដែលធ្លាក់ចុះនៅក្រោមបន្ទាត់នេះភាពក្រីក្រដែលយើងត្រូវប្រឹងទាំងអស់គ្នា»។
ទោះបីជាមានការអះអាងបែបនេះ ប្រជាពលរដ្ឋនៅតែប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើនដែលបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់សន្តិសុខស្បៀងដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ដោយសារផលិតភាពទាប ការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិនៅមានកម្រិត កង្វះការងារ និងឱកាសទទួលប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ម៉្យាងវិញទៀត ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតបានបាត់បង់ដីធ្លី ផ្ទះសម្បែង ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អះអាងថា មានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួន។
របាយការណ៍របស់សមាគមអាដហុក (Adhoc) ស្ដីពីស្ថានភាពដីធ្លីប្រចាំឆ្នាំ២០១៤ បានបង្ហាញថា គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១២ រដ្ឋាភិបាលបានផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចជាង ២.៦លានហិកតារ (២.៦៥៧.៤៧០) ដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ប៉ុន្តែការផ្ដល់សម្បទានសេដ្ឋកិច្ចបង្កឲ្យជម្លោះដីធ្លី និងចាប់ចងប្រជាពលរដ្ឋដាក់នៅក្នុងពន្ធនាគារជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មកដល់ឆ្នាំ២០១៣ មានប្រជាពលរដ្ឋជិត ៨សែននាក់ ឬស្មើនឹង ៦% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបត្រូវរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារការទន្ទ្រានដីធ្លីពីឈ្មួញ និងមន្ត្រីមានអំណាច។
ធនាគារពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា ធ្លាប់បានបង្ហាញថា អ្នកមានអំណាចដោយរាប់តាំងពីអ្នកមានងារជាឧត្ដមសេនីយ៍ សមាជិកសភា ព្រឹទ្ធសភា និងងារជាឯកឧត្ដមគ្រប់គ្រងដីបង្កបង្កើនផលប្រមាណ ៨០% នៃផ្ទៃសរុបនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមអ្នកដែលមានងារទាំងអស់នេះ មានដីយ៉ាងហោចណាស់ ៥០០ហិកតារ។
បញ្ហាទាំងអស់ជាកត្តាចម្បងជំរុញឲ្យមានគម្លាតអ្នកមាននិងអ្នកក្រកាន់តែធំនៅប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកឯកទេសកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ធនាគារពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោក នាក់ សមសែន បានអះអាងថា ការគណនាសន្ទស្សន៍គម្លាតអ្នកមាននិងអ្នកក្រីក្រមានភាពប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែការគណនានោះ បានមកពីក្រុមប្រជាពលរដ្ឋដែលមានចំណូលត្រង់ថ្នាក់កណ្ដាលតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក នាក់ សមសែន៖ «គម្លាតរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ នៅក្នុងការអង្កេតគឺវាមិនអាចធ្វើទៅបានដោយឥតខ្ជោះនោះទេ ដោយសារតែជាទូទៅ កាលណាយើងចុះអង្កេត យើងចុះសួរ គឺយើងអត់អាចមានសមត្ថភាពទៅសួរក្រុមគ្រួសារពលរដ្ឋដែលក្រីក្រខ្លាំងនោះទេ ព្រោះគាត់ឥតមានទីលំនៅច្បាស់ យើងអត់មានលទ្ធភាពទៅតាមសួរគាតនោះ អាហ្នឹងទីមួយ។ ទីពីរ សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារអ្នកមាន ជាទូទៅ អ្នកដែលចុះទៅសួរហ្នឹង ក៏អត់មានលទ្ធភាពចូលទៅសាកសួរអ្នកមានដែរ អ៊ីចឹងការវិភាគរបស់យើងគឺបានតែព័ត៌មានពីក្រុមគ្រួសារដែលនៅកណ្ដាល ហើយលទ្ធផលដែលយើងរកឃើញ គឺថា គម្លាតនៃការចំណាយរវាងពលរដ្ឋនៅកណ្ដាលហ្នឹង មានគម្លាតតូចទៅៗ»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្ដុកស្ដម្ភនៅកម្ពុជា ឬហៅថា ឧកញ៉ាបានកើនឡើងជាលំដាប់។ ការរាយការណ៍សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកបានបង្ហាញថា នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៤ គោរមងារជាឧកញ៉ា ដែលឡាយព្រះហស្តលេខាដោយព្រះមហាក្សត្រ តាមសំណើនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានកើនឡើងចាប់ពី ២០នាក់កាលពីឆ្នាំ២០០៤ ដល់ចំនួន ៧០០នាក់ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។
ក្រុមអ្នកមានទាំងនោះ ចំណាយលុយខ្ជះខ្ជាយដើម្បីបំពេញការសប្បាយ ស្របពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននាក់ប្រឈមនឹងអសន្តិសុខស្បៀង។
កាសែត The Cambodia Herald ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៤ សីហា ២០១៤ បានរាយការណ៍ថា អ្នកដែលមានលុយស្ថិតនៅវណ្ណៈមធ្យមនិងខ្ពស់បំផុតនៅកម្ពុជា មានប្រមាណ ៥០% ដែលក្រុមអ្នកមានទាំងនោះ ហ៊ានចំណាយប្រាក់ចាប់ពី ៥០០ ទៅ ៦០០ដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់អាហារពេលល្ងាចក្នុងមួយពេលនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានថ្លៃទំនើបក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ គ្រួសារមួយចំនួនទៀត ហ៊ានចំណាយរហូតដល់មួយពាន់ (១.០០០) ទៅ ៥ពាន់ (៥.០០០) ដុល្លារ ក្នុងមួយពេល អាស្រ័យលើគុណភាពស្រាដែលពួកគេចូលចិត្ត។
បន្ថែមលើនេះ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តទំនើបជាច្រើនបានបណ្ដាក់ទុនវិនិយោគនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញតម្រូវការដល់អ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភទាំងនោះ។ រថយន្តទំនើប មានតម្លៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ក្នុងមួយគ្រឿង ក្នុងនោះមានប្រភេទរថយន្តម៉ាក Rolls Royce និង BMW ជាដើម។
ភាពខុសគ្នាខ្លាំងទាំងអស់នេះ ប្រធាននិងជាស្ថាបនិកនៃមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា បានលើកជាសំណួរនៅក្នុងបណ្ដាញហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់លោកថា ហេតុអ្វីបានជាប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាខ្លះ មានខ្លាំងម្ល៉េះ រហូតដល់ទិញរថយន្ត Rolls Royce និង BMW នៅ ពេលដែលរូបលោកជារៀងរាល់ថ្ងៃត្រូវការប្រាក់ ១២ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក (១២០.០០០) ដើម្បីសង្គ្រោះកុមារឈឺធ្ងន់ និងស្ត្រីប្រមាណ ៥០០នាក់ ក្នុងមួយថ្ងៃ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។