ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះម្នាក់ ដែលធំដឹងក្តីឡើងនៅក្នុងមណ្ឌលកុមារកំព្រា ហើយក្រោយមកបានទៅរស់នៅរកការងារធ្វើនៅប្រទេសថៃ បានមួយរយៈ គឺមិនមានផ្ទះសម្បែង មិនដឹងស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន។ ក្រោយពេលថៃ បញ្ជូនពលករខុសច្បាប់មកស្រុកខ្មែរវិញនោះ គាត់ត្រូវសុំផ្ទះពលករនៅស្រុកត្បូងឃ្មុំ ដែលស្គាល់គ្នានៅប្រទេសថៃ ដើម្បីស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ទម្រាំកូនរបស់គាត់សម្រាលរួច។
តើខ្សែជីវិតរបស់ស្ត្រីកំព្រាវិលមកពីប្រទេសថៃ មានស្ថានភាពលំបាកបែបណា?
បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរថៃ ចាប់បញ្ជូនពលករខ្មែរជាច្រើនម៉ឺននាក់មកកម្ពុជា កាលពីខែមិថុនា ធ្វើឱ្យពលករមួយចំនួនត្រូវស្លាប់ និងរបួស ដោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅពេលធ្វើដំណើរមក។ ហើយក៏មានពលករខ្លះទៀត ត្រូវបាត់ដំណឹងប្តីសីរបស់ខ្លួន នៅគ្រាដែលបញ្ជូនមកនោះដែរ។
តួយ៉ាងដូចជាស្ត្រីម្នាក់ បច្ចុប្បន្នរស់នៅបណ្ដោះអាសន្ននៅឃុំថ្មពេជ្រ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ អ្នកស្រី មិន ចន្ធូ មិនដឹងថា ប្ដីរបស់ខ្លួនដែលទើបនឹងរស់នៅជាមួយគ្នានៅប្រទេសថៃ បានប្រមាណជិត ១ឆ្នាំនោះទៅនៅឯណាទេ ពីព្រោះអ្នកស្រីមិនបានស្គាល់ស្រុកកំណើតរបស់ប្ដីខ្លួន ហើយម្យ៉ាងអ្នកស្រីក៏មិនមានសាច់ញាតិនោះឡើយ។
សម្បុរសណ្តែកបាយ អង្គុយលើកៅអីជ័រប្រកបដោយទឹកមុខស្រពាប់ស្រពោន អាវរលុងៗ សមជាមនុស្សមានផ្ទៃពោះ រួមជាមួយនិងសម្ដីនិយាយច្បាស់ៗនោះ អ្នកស្រី មិន ចន្ធូ បានរៀបរាប់ប្រាប់ពីខ្សែជីវិតរបស់ខ្លួនថា ឈ្មោះ ចន្ធូ និងអាយុដែលអ្នកស្រីអះអាងថាមានអាយុ ២៤ឆ្នាំនោះ គឺឈ្មោះ និងអាយុដែលមណ្ឌលកុមារកំព្រា ហាហ្គា (HAGAR) បានដាក់ឱ្យកាលពីជិត ២០ឆ្នាំមុន។ ចន្ធូ រំឭកថា មុនពេលគាត់បានមករស់នៅក្នុងមណ្ឌលកុមារកំព្រា ហាហ្គា នោះដែរ បច្ចុប្បន្នមណ្ឌលកុមារកំព្រាមួយនេះមិនដំណើរការទៀតឡើយ។ ចន្ធូ គឺជាកុមារីម្នាក់រស់នៅឯជាយដែនថៃ ធ្វើអ្នកសុំទានដោយមិនដឹងឪពុកម្តាយ សាច់សាលោហិតរបស់ខ្លួននៅឯណាឡើយ។ ក្រោយមក មណ្ឌលកុមារកំព្រានេះ បានប្រមូលក្មេងៗដែលមិនមានទីពឹងមកចិញ្ចឹម និងផ្តល់ការសិក្សាខ្លះនៅក្នុងមណ្ឌល គឺ ចន្ធូ មិនបានទៅរៀនសូត្រនៅសាលាដូចគេឯងឡើយ។
អ្នកស្រី មិន ចន្ធូ៖ «មុនអង្គការយកខ្ញុំមក គ្រាន់តែខ្ញុំដឹងក្តីមក ខ្ញុំសុំទានគេនៅជាយដែនថៃ ហើយពេលហ្នឹង អង្គការគេហ្នឹងបានទៅប្រមូលក្មេងៗយកមកចិញ្ចឹម។ អ៊ីចឹងទៅ ខ្ញុំបានមកនៅក្នុងអង្គការ។ ហើយក្រោយមក គេជួយត្រឹមតែពេលយើងមានការងារធ្វើទេ យើងអាចធ្វើការបាន។ ដល់ពេលអ៊ីចឹង គេឈប់ជួយយើងហើយ»។
រស់នៅក្នុងមណ្ឌលបានប្រហែល ២០ឆ្នាំ ចន្ធូ ត្រូវចាកចេញពីមណ្ឌលបន្ទាប់ពីមណ្ឌលមួយនេះអស់ជំនួយ ហើយត្រូវស្វែងរកការងារធ្វើនៅខាងក្រៅ។ ចេញពីមណ្ឌលមកធ្វើការជាអ្នករត់តុនៅភោជនីយដ្ឋានបានមួយរយៈ ក៏ទទួលដំណឹងតាមរយៈមិត្តភក្ដិថា នៅស្រុកថៃ គេមានបងប្អូនគេធ្វើការនៅទីនោះ មានការងារធ្វើច្រើន និងប្រាក់ខែច្រើនផង ក៏នាងសុំគេទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ដែរ។ ទៅរស់នៅប្រទេសថៃ បានមួយរយៈ ដោយធ្វើជាកម្មករចៀរថង់ស្អុយៗ ក៏ស្គាល់ជាមួយមនុស្សប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ វ៉ា ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនបានដឹងអំពីស្រុកកំណើតរបស់មនុស្សប្រុសនោះទេ។ ក្រោយពីស្គាល់គ្នាមក អ្នកទាំងពីរក៏បានសែនព្រាននៅប្រទេសថៃ ដើម្បីរស់នៅជាប្ដីប្រពន្ធជាមួយគ្នា។
អ្នកស្រីរៀបរាប់ពីទុក្ខលំបាកជុំវិញការរស់នៅប្រទេសថៃ ថា មួយថ្ងៃៗអ្នកស្រីនៅតែជាមួយសំរាមស្អុយរលួយ គ្មានសិទ្ធិសេរីភាពដើរហើរសោះឡើយ ពីព្រោះខ្លួនមិនមានលិខិតឆ្លងដែនទេ៖ «ពេលទៅនៅថៃ កាត់អាថង់ស្អុយហ្នឹង ថង់ហ្នឹងសុទ្ធតែដង្កូវ ហើយគេឱ្យយើងធ្វើការ បើអត់ធ្វើគេអត់ឱ្យលុយអ៊ីចឹងហ្អា។ វាមានផលលំបាក ដោយសារយើងអត់មានសេរីភាព យើងដើរទៅណាមកណាអ៊ីចឹងទៅ អាចតម្រួតគេចាប់អ៊ីចឹង។ ហើយបើអ្នកអត់មានកម្លាំងវិញ គឺការងារហ្នឹងត្រូវការអ្នកមានកម្លាំងខ្លាំងណាស់»។
អ្នកទាំងពីររស់នៅជាមួយគ្នាបានប្រហែល ១ឆ្នាំ រហូតដល់មានការបណ្ដេញពលករខ្មែរខុសច្បាប់មកកម្ពុជា នៅខែមិថុនា យ៉ាងគំហុក អ្នកស្រី និងប្ដី ក៏ត្រូវបញ្ជូនមកដែរ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែប្ដីរបស់អ្នកស្រីមកមុន ហើយអ្នកស្រីមកជាមួយពលករផ្សេងទៀតតាមក្រោយ។ អ្នកស្រីឱ្យដឹងទៀតថា មកដល់ព្រំដែនខ្មែរថៃ បាត់ដំណឹងប្ដីតែម្តង ដោយមិនដឹងថាប្ដីនោះបោកនាង ឬមួយស្លាប់យ៉ាងណានោះទេ។ ចំណែកអ្នកស្រីវិញ ដោយមិនមានទីពឹងនៅទីណាសោះ ហើយម្យ៉ាងខ្លួនមានផ្ទៃពោះទៀត ក៏សុំពលករដែលមកជាមួយ ដើម្បីមកស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ទម្រាំខ្លួនសម្រាកកូនរួច។
មកដល់ស្រុកគេ ចន្ធូ ខិតខំរកការងារដែលខ្លួនអាចធ្វើបានគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីរកលុយចិញ្ចឹមជីវិត ប៉ុន្តែឥឡូវ អ្នកស្រីមិនអាចធ្វើបានទៀតនោះទេ ពីព្រោះកូនក្នុងផ្ទៃជាង ៨ខែទៅហើយ ហើយម្យ៉ាង ម្ចាស់ចម្ការខ្លះគេមិនហ៊ានទទួលយកអ្នកស្រីឱ្យទៅធ្វើការទៀតនោះទេ៖ «ខ្ញុំមកជាមួយអ៊ំគាត់ ធ្វើការជាមួយខ្ញុំដែរ គាត់ឃើញខ្ញុំកំព្រាអ៊ីចឹង មិនដឹងទៅនៅកន្លែងណា គាត់ឱ្យមកនៅផ្ទះគាត់បណ្ដោះអាសន្ន។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំមកតាមគាត់ទៅ! មកនៅបានប្រហែលជាម៉ាខែពីរខែ។ ប្រកបមុខរបរអីទៅមកដល់នេះ? ពេលមកដល់នេះ ខ្ញុំទៅស៊ីឈ្នួលជម្រះស្មៅឱ្យគេ ដាំដើមដំឡូងដាំអីឱ្យតែការងារ ខ្ញុំអាចធ្វើបាន ខ្ញុំព្យាយាមធ្វើ។ តែឥឡូវ ខ្ញុំធ្វើលែងបានហើយ ព្រោះអីពោះខ្ញុំវាជិតគ្រប់ខែហើយ»។
អ្នកស្រីនិយាយស្ទើរតែអស់សង្ឃឹមទៀតថា បញ្ហាចំពោះមុខមិនដឹងយ៉ាងណានោះទេ លុយកាក់ក៏គ្មាន ឪពុករបស់កូនក្នុងផ្ទៃមិនដឹងនៅឯណា សម្រាលកូនមិនដឹងថាបាននរណាជួយ ឪពុកម្ដាយសាច់ញាតិមិនមានដូចគេឯង ហើយក្មេងដែលនឹងឃើញពន្លឺថ្ងៃនៅពេលឆាប់ៗនោះ មិនដឹងជាមានវាសនាយ៉ាងណានោះឡើយ។
ម្ចាស់ផ្ទះដែល អ្នកស្រី មិន ចន្ធូ សុំស្នាក់អាស្រ័យ គឺនៅភូមិពើកចាស់ ឃុំថ្មពេជ្រ អ្នកស្រី អោ ឡាត់ មានប្រសាសន៍ថា ការបន្ថែមបន្ទុកម្នាក់ទៀត ក៏ជាការលំបាករបស់គ្រួសារអ្នកស្រីដែរ ពីព្រោះគ្រួសារអ្នកស្រី គឺជាគ្រួសារក្រីក្រ ពេលខ្លះស៊ីឈ្នួលជួលព័ទ្ធគេ ដើម្បីបានកម្រៃខ្លះមកចិញ្ចឹមគ្រួសារ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនដាច់ចិត្តឱ្យមនុស្សដែលគ្មានទីពឹងសោះ ចាកចេញដោយគ្មានគោលដៅនោះទេ៖ «វាទីទាល់លុយដែរហ្នឹងខ្ញុំហ្នឹង ស៊ីឈ្នួលគេដែរ។ ទៅថាថ្ងៃណាទំនេរទៅ ស៊ីឈ្នួលគេទៅ ថ្ងៃណារវល់ធ្វើការខ្លួនឯងទៅ។ តែឥឡូវទឹកលិចអស់ហើយស្រែអី គ្មានធ្វើអីទេទាល់តែទឹកស្រកវិញ។ គិតថាឱ្យគាត់ស្នាក់នៅជាមួយបងឯងទៅមុខបន្តទៀត ឬយ៉ាងម៉េច? ឱ្យខ្ញុំឱ្យនៅរហូតទៅ។ អើមិនដឹងគ្នាទៅណា បើអង្គការជួយយកទៅចិញ្ចឹម ក៏យកទៅ បើគ្មាននរណាទីពឹង ខ្ញុំចិញ្ចឹមទៀតទៅមុខទៀត ចា៎»។
ទាក់ទងបញ្ហានេះ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការខារ៉ាមកម្ពុជា លោក យ៉ា ណាវុធ មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាប្រឈមនានា ឬការខ្វះខាតរបស់ពលករកម្ពុជា ដែលបានវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ នោះ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើបញ្ហាមួយនេះ។ ចំណែកសង្គមស៊ីវិល គ្រាន់តែជាអ្នកជួយបំពេញនូវកង្វះខាត និងពាំនាំនូវព័ត៌មានមួយចំនួនដែលរដ្ឋាភិបាលមិនដឹង ឱ្យឮដល់រដ្ឋាភិបាលតែប៉ុណ្ណោះ៖ «ជាទូទៅ អាហ្នឹង គឺជា Obligation គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋ។ អ៊ីចឹង បើប្រជាពលរដ្ឋជួបបញ្ហាអី ត្រូវតែជម្រាបជូនទៅស្ថាប័នរដ្ឋ ទៅខាងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស្នើសុំការជួយអន្តរាគមន៍ ពីព្រោះបើគ្នាអស់លទ្ធភាពហើយ ឱ្យគ្នាទៅពឹងអ្នកណា? ហើយបើពឹងរដ្ឋមិនបានទៀត តើឱ្យគ្នាទៅពឹងអ្នកណា? ព្រោះអាហ្នឹងរដ្ឋមួយៗត្រូវជួយការពារជួយទំនុកបម្រុង ហើយនឹងចាត់វិធានការ ដើម្បីការពារបញ្ហាផ្សេងៗ ធ្វើម៉េចធានានូវសុខមាលភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋយើង ដើម្បីឱ្យគាត់រស់នៅដោយសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត ផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តហ្នឹង»។
ចាប់ពីខែមិថុនា មកដល់បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរថៃ បានចាប់បញ្ជូនពលករខ្មែរចំណាកស្រុកខុសច្បាប់មកកម្ពុជា វិញ គឺមានចំនួនប្រមាណ ៣០ម៉ឺននាក់ ហើយក្នុងនោះក៏មានពលករជាច្រើនម៉ឺននាក់បានវិលត្រឡប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ វិញហើយដែរ គឺតាមរយៈការសម្រួលរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យមានប័ណ្ណឆ្លងដែនរយៈពេលខ្លី ដើម្បីឱ្យពលករខ្មែរអាចទៅបំពេញការងារដោយស្របច្បាប់នៅទីនោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។