រដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយនាំអង្ករចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ នៅឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ យ៉ាងតិចឲ្យបាន ១លានតោន ដើម្បីជួយលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាកសិករ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា គោលនយោបាយ ១លានតោននេះ នឹងមិនបានសម្រេចនោះឡើយ ដោយសារថា រដ្ឋាភិបាលមិនមានគោលនយោបាយជួយដល់កសិករដូចនៅប្រទេសជិតខាងនោះឡើយ។
តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលថា កម្ពុជា មិនអាចសម្រេចគោលនយោបាយនាំអង្ករចេញឲ្យបាន ១លានតោននៅឆ្នាំ២០១៥ នោះ?
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សង្ឃឹមថា កសិករខ្មែរនឹងមានជីវភាពធូរធារនៅពេលគោលនយោបាយនាំអង្ករចេញឲ្យបានយ៉ាងតិច ១លានតោន នៅឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ ទទួលបានជោគជ័យ។ ក៏ប៉ុន្តែ គោលនយោបាយនេះស្ថិតនៅក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់នៅឡើយ។
អ្នកជំនាញខាងកសិកម្មលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវធ្វើការកែប្រែវិស័យកសិកម្មឲ្យបានទូលំទូលាយជាងនេះ ទើបអាចសម្រេចនូវគោលនយោបាយនេះបាន ពីព្រោះថា ការចំណាយលើថ្លៃដើមខ្ពស់ ខ្វះប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ រដ្ឋមិនបានឧបត្ថម្ភទុនដល់កសិករ និងកត្តាមួយចំនួនទៀត។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មកម្ពុជា ហៅកាត់ថា សេដាក (CEDAC) លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ មានប្រសាសន៍ថា គោលនយោបាយនាំអង្ករចេញឲ្យបាន ១លានតោននៅឆ្នាំ២០១៥ នោះ គឺពិបាកនឹងទទួលបានជោគជ័យ ពីព្រោះថា កម្ពុជា នៅខ្វះខាតជាច្រើន ដូចជា ការខ្វះទុនរបស់ក្រុមឈ្មួញ ការចំណាយលើថ្លៃដើមនៅខ្ពស់ ការផលិតស្រូវមិនទាន់មានពូជល្អ ជាដើម៖ «អ្នករកស៊ីខាងស្រូវអង្ករហ្នឹង អាចទទួលបានប្រាក់កម្ចី និងការប្រាក់សមរម្យ ទាក់ទងនឹងកសិករ ធ្វើម៉េចឲ្យកសិករមានសមត្ថភាពផលិតបានច្រើនឆ្លើយតបនឹងទីផ្សារ និងឲ្យកសិករហ្នឹងចងក្រងជាសហគមន៍អីទៅ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផ្ដុំ»។
វិស័យស្រូវអង្ករកម្ពុជា បានចាត់ទុកថា ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងចូលរួមដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ប៉ុន្តែវិស័យនេះ កំពុងប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើន រួមមាន ខ្វះធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ខ្វះម៉ាស៊ីនកែច្នៃ និងការមិនទុកចិត្តគ្នារវាងអ្នកប្រមូលទិញស្រូវ និងអ្នកផលិតដើម្បីនាំចេញ។
អ្នកឃ្លាំមើលផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោក កែម ឡី មានប្រសាសន៍ថា ការដាក់ចេញនូវផែនការនាំអង្ករចេញឲ្យបានកាន់តែច្រើននោះជារឿងល្អ លុះត្រាណារដ្ឋាភិបាលមានផែនការលើកស្ទួយកសិករច្បាស់លាស់ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើពិនិត្យស្ថានការណ៍ដែលកសិករកំពុងប្រឈមបច្ចុប្បន្ននេះ គោលនយោបាយនាំអង្ករចេញ ១លានតោនរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ២០១៥ នេះ នឹងមិនទទួលបានជោគជ័យទេ។
លោក កែម ឡី បានហៅគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនេះថា ជាផែនការមហិច្ឆតាទៅវិញទេ មិនអាចសម្រេចបានទេចំពោះគោលនយោបាយនេះ។ លោក កែម ឡី លើកឡើងដូច្នេះ ដោយសារផ្ទៃដីរបស់កសិកម្មនៅមានកម្រិត កសិករមានចំនួនតិច គឺប្រមាណ ២០ម៉ឺនគ្រួសារ ដែលមានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជួយគាំទ្រលើបច្ចេកទេសធ្វើស្រូវ។ល។ លោកបន្ថែមថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាលចង់ឲ្យគោលនយោបាយនេះជោគជ័យ លុះត្រាណារដ្ឋាភិបាលគិតគូរពីប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ដូចនៅប្រទេសជិតខាង៖ «៨១ % នៃប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ជនបទ ហើយក្នុងចំណោម ៨១នោះ គឺមាន ៦២% ជាកសិករ អ៊ីចឹងបើយើងមាន ៣លានជាង យើងមានតែ ១លាន ៥សែនទេ ធ្វើវិស័យកសិកម្ម ហើយខាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ជួយបានតែ ២០ម៉ឺនគ្រួសារទេ» ។
គោលនយោបាយនាំអង្ករចេញឲ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ឲ្យបាន ១លានតោន នៅឆ្នាំ២០១៥ នេះ ដើម្បីជំរុញក្នុងការបង្កើនផលិតកម្មស្រូវ ការប្រមូលទិញ និងការកែច្នៃស្រូវ ការសម្របសម្រួលក្នុងការនាំចេញ និងការបង្កើនចំណូលរបស់កសិករ។
ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សហការជាមួយសហគមន៍អ្នកនាំចេញអង្ករកម្ពុជា បានផ្សព្វផ្សាយការបង្កើត និងទទួលស្គាល់ក្រមសីលធម៌ សម្រាប់ការពារសុចរិតភាពប្រភពដើមស្រូវ និងអង្ករកម្ពុជា។ ក្រមសីលធម៌នេះ មានគោលបំណងធានាដល់ការប្រតិបត្តិប្រកបខ្ជាប់ខ្លួនរបស់អ្នកនាំចេញអង្ករកម្ពុជា ទាំងអស់ទាក់ទងនឹងប្រភពដើមអង្ករនាំចេញកម្ពុជា។
អ្នកជំនាញខាងកសិកម្មលើកឡើងថា ក្រុមហ៊ុននាំអង្ករចេញមិនទាន់បានរកទីផ្សារនាំអង្ករចេញទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ឲ្យបានទូលំទូលាយនៅឡើយ។ ទីផ្សារអង្ករកម្ពុជា កន្លងមកបានត្រឹមនាំទៅកាន់ប្រទេសថៃ និងវៀតណាម តែប៉ុណ្ណោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រទេសជិតខាងវៀតណាម និងថៃ មានសក្ដានុពលខ្លាំងជាងកម្ពុជា មានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រគ្រប់គ្រាន់ តម្លៃជី អគ្គិសនីថោក រដ្ឋាភិបាលបានឧបត្ថម្ភទុន ឬធានាតម្លៃស្រូវមិនឲ្យធ្លាក់ចុះ រដ្ឋាភិបាលផ្ដល់បច្ចេកទេសធ្វើស្រែដល់កសិករច្បាស់លាស់។
អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន វណ្ណហន និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋានច្រកចេញចូលតែមួយ សម្រាប់ការបំពេញបែបបទនាំចេញអង្ករ មានប្រសាសន៍ថា គោលនយោបាយនាំអង្ករចេញនេះ ស្ថាប័នជាច្រើនពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជួយជំរុញឲ្យបានសម្រេចគោលដៅនេះ។ លោកបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០១៤ នេះ ទិន្នផលស្រូវសល់ប្រមាណ ៤លានតោន។ តែយ៉ាងនេះក្ដី លោកក៏ព្រួយបារម្ភអំពីផែនការនាំអង្ករចេញឲ្យបាន ១លានតោននៅឆ្នាំ២០១៥ នេះដែរ៖ «ដោយសារផែនការសកម្មភាពរបស់គោលនយោបាយនេះពាក់ព័ន្ធច្រើន ខ្ញុំផ្ទាល់ខ្លួនក៏មើលឃើញថា ប្រឈមនឹងហានិភ័យច្រើនចំពោះការដែលយើងដើរដល់គោលដៅនេះ ជាក់ស្ដែងតួលេខ ៤ខែដើមឆ្នាំនេះ ឃើញថា ការនាំចេញអង្ករមានការថយចុះ បើយើងមើល១ខែកើន ១ខែថយ»។
លោក ហ៊ាន វណ្ណហន ទទួលស្គាល់កម្ពុជា នៅខ្វះខាតប្រព័ន្ធស្រោចស្រពទឹកនៅឡើយ ដែលលោកបញ្ជាក់ថា បញ្ហានេះ ក្រសួងធនធានទឹកកំពុងគិតគូរជាបណ្ដើរៗហើយ។ លោកពន្យល់ថា ដើម្បីឲ្យគោលនយោបាយនាំអង្ករចេញធានាថានឹងបានសម្រេចនោះ លោកអំពាវនាវឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ជួយគ្នា ដើម្បីផ្ដល់សេវាផ្សេងៗដល់កសិករ។ លោកអះអាងថា កន្លងមកក្រសួងកសិកម្ម បានជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋបានភាគច្រើនហើយ ហើយមកទល់ពេលនេះ ក្រសួងបានចុះចងក្រងសហគមន៍កសិករបានជាង ៤០០សហគមន៍៖ «វាមានសកម្មភាពច្រើន ដើម្បីឲ្យផលិតបាននេះ តាំងពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវពូជថ្មី តាំងពីបច្ចេកទេសការដាំដុះ បច្ចេកទេសការប្រើប្រាស់ជី បច្ចេកទេសការដាក់ទឹក ពេលណាដាក់ទឹក ពេលណាមិនដាក់ទឹក»។
របាយការណ៍ច្រកចេញចូលតែមួយនៃការនាំចេញអង្ករកម្ពុជា បានបង្ហាញថា កម្ពុជា មានក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្ករចំនួន៦៣ បាននាំចេញបរិមាណ ១២ម៉ឺនតោននៅរយៈពេល ៤ខែដើមឆ្នាំ២០១៤ ទៅកាន់ទីផ្សារចំនួន ៤៦ប្រទេស នៅលើពិភពលោក។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោក កែម ឡី សង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីឲ្យគោលនយោបាយនេះបានសម្រេច រដ្ឋាភិបាលមិនត្រូវជួយក្រុមហ៊ុននាំអង្ករចេញទេ សំខាន់រដ្ឋាភិបាលត្រូវជួយដល់កសិករ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលបានជួយដល់បច្ចេកទេសដល់កសិករបានច្រើន៖ «ដើម្បីឲ្យគោលនយោបាយនោះបានសម្រេច រដ្ឋាភិបាលមិនត្រូវព្រួយបារម្ភលើក្រុមហ៊ុននាំអង្ករចេញទេ ត្រូវព្រួយបារម្ភលើអ្នកផលិតទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលជួយក្រុមហ៊ុនហ្នឹងមកជួយលើអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលជួយកសិករ ដែលធ្វើស្រែប្រពលវប្បកម្មហ្នឹង»។
របាយការណ៍របស់អង្គការសេដាក ឲ្យដឹងថា ផ្ទៃដីកសិកម្មដំណាំស្រូវនៅកម្ពុជា មានចន្លោះពី ២លានកន្លះ ដល់ ៣លានហិកតារ អាស្រ័យលើរដូវកាល។ លោក កែម ឡី អះអាងថា កសិករដែលមានជំនាញបច្ចេកទេសធ្វើស្រែមានប្រមាណ ២០ម៉ឺនគ្រួសារ ឬ ២០ម៉ឺនហិកតារទេដែលអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានជួយគាំទ្រលើបច្ចេកទេសធ្វើស្រូវនេះ។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបង្កើតឯកសារគោលនយោបាយនាំចេញអង្ករ កាលពីឆ្នាំ២០១០។ ឯកសារនោះមានគោលបំណងសំខាន់បី។ ទីមួយ ត្រូវនាំចេញអង្ករឲ្យបានមួយលានតោន។ ទីពីរ ត្រូវសល់ស្រូវយ៉ាងហោចណាស់ ៤លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ និងទីបី ត្រូវធ្វើអង្ករឲ្យល្បីលើទីផ្សារអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០១៥៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។