បន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈ វិស័យអចលនទ្រព្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ផ្ដើមមានសកម្មភាពល្អឡើងវិញ។ ស្ថានភាពប្រសើរឡើងនេះ ដោយសារតែកត្តាសំខាន់បី គឺស្ថិរភាពនយោបាយ ការកើនឡើងអ្នកវិនិយោគបរទេស និងការកើនឡើងកម្រិតប្រាក់ចំណូលប្រជាពលរដ្ឋ។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អ្នកវិភាគមួយចំនួនបានអះអាងថា វិបត្តិអចលនទ្រព្យនឹងកើតឡើងវិញ ដោយសារតែការរំពឹងទុកនៃតម្លៃទិញលក់។
អគារធំៗ និងសំណង់ផ្ទះល្វែង កំពុងសាងសង់យ៉ាងច្រើន ទាំងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងតំបន់ជាយក្រុង។ ប្រភេទសំណង់នោះ ភាគច្រើនជាសំណង់អគារទំនើប និងភូមិគ្រឹះដែលមានតម្លៃរាប់សិបម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ ការសាងសង់ទាំងនោះ គឺដោយសារតែតម្រូវការខ្ពស់ពីអ្នកវិនិយោគបរទេស និងតម្រូវការសម្រាប់ការធ្វើសមាហរណកម្មអាស៊ាន។ ប៉ុន្តែ កត្តាដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ដែលអាចធ្វើឲ្យមានវិបត្តិទីផ្សារអចលនទ្រព្យកើតឡើងម្ដងទៀតនោះ គឺមិនមែនពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការផ្នែកអចលនទ្រព្យឡើយ។
អ្នកជំនាញអចលនទ្រព្យកម្ពុជា បានអះអាងខុសៗគ្នាថា អ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិទិញដី ឬផ្ទះបង្កកទុកដើម្បីលក់ចំណេញនៅថ្ងៃក្រោយ គឺជាក្រុមអ្នកដែលធ្វើឲ្យទីផ្សារអចលនទ្រព្យជាប់គាំង ឬមានវិបត្តិ។ ប៉ុន្តែជំនាញផ្សេងទៀតយល់ថា វិស័យអចលនទ្រព្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ កើនឡើងដោយសារតែតម្រូវការពិតប្រាកដរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។
អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃអចលនទ្រព្យ ប៊ុណ្ណា រៀលធី គ្រុប លោក ស៊ឹង ប៊ុណ្ណា មានប្រសាសន៍ថា ការទិញលក់អចលនទ្រព្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ ហាក់មានសកម្មភាពកញ្ជ្រោលដោយកន្លែង ដោយផ្សារភ្ជាប់នឹងលំហូរវិនិយោគពីបរទេស ដែលជាការវិនិយោគយូរអង្វែងនាពេលអនាគត។ ទីកន្លែងដែលក្រុមអ្នកវិនិយោគទាំងនោះបានបោះទុន នឹងធ្វើឲ្យតម្លៃកើនឡើង។
លោក ស៊ឹង ប៊ុណ្ណា បានបញ្ជាក់ទៀតថា វិបត្តិអចលនទ្រព្យអាចកើនឡើងវិញ ដោយសារការសាងសង់ភាគច្រើន គឺសម្រាប់ការធ្វើសមាហរណកម្មអាស៊ាន ស្របពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋមិនមានលទ្ធភាពទិញប្រើប្រាស់ប្រភេទសំណង់ទំនើបទាំងនោះបាន៖ «សំឡេង»។
ការស្រាវជ្រាវដោយក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃអចលនទ្រព្យ ប៊ុណ្ណា រៀលធី បានបង្ហាញថា គម្រោងសាងសង់សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់នាពេលអនាគត បានកើនឡើងជាង ៤០% ដែលជាតួលេខមួយពាក់ព័ន្ធនឹងកត្តាខាងក្រៅ ជាជាងកត្តាក្នុងស្រុក។ របាយការណ៍នោះ បានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រៅពីគម្រោងសាងសង់ ប៉ុន្តែតម្លៃអចលនទ្រព្យដែលកើនឡើងគំហុកក្នុងមួយឆ្នាំ អាចធ្វើឲ្យទីផ្សារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា មានវិបត្តិ។ បច្ចុប្បន្ន តម្លៃអចលនទ្រព្យកម្ពុជា កើនដល់ ៨០% ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលកើនឡើងលើសពីតម្លៃដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន គឺត្រូវកើនឡើងស្ថិតនៅចន្លោះពី ៣០% ទៅ ៥០%។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុន សិនធ្យូរី ថ្វិនធីវ៉ន់ វីត្រាស (Century 21 Vtrust) លោក ច្រឹក សុខនីម មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមអ្នកទិញអចលនទ្រព្យដោយទុកលក់ ដើម្បីផលចំណេញនាពេលអនាគតមានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដោយក្រុមឈ្មួញទាំងនោះរង់ចាំមើលតំបន់ណាខ្លះដែលគេពង្រីកក្រុង។ មូលហេតុដែលក្រុមអ្នកមានលុយមិនអាចទិញបង្កកអចលនទ្រព្យតម្លៃក្រឡុកទីផ្សារបាននោះ ដោយសារតែតម្លៃអចលនទ្រព្យកើនឡើងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ តាមការស្រាវជ្រាវដោយក្រុមហ៊ុន វីត្រាស បានបង្ហាញថា តម្លៃដីនៅទីក្រុងភ្នំពេញបានកើនឡើងចន្លោះពី ១០% ទៅ ១៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ។
លោក សុខនីម មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ការកើនឡើងនៃអចលនទ្រព្យនេះ គឺសមាមាត្រនឹងតម្លៃការប្រាក់របស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដែលយកពីគម្រោងអ្នកវិនិយោគក្នុងមួយឆ្នាំ៖ «សំឡេង»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ច្រឹក សុខនីម បានបញ្ជាក់ទៀតថា ដើម្បីជៀសវាងវិបត្តិអចលនទ្រព្យដែលអាចកើតឡើងនៅពេលអនាគត ប្រតិបត្តិការទិញលក់អចលនទ្រព្យ ត្រូវឆ្លងកាត់ដោយក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃអចលនទ្រព្យ។ យន្តការទិញលក់បែបនេះ បានផ្ដល់ប្រយោជន៍សំខាន់ពីរ។ ទីមួយ គឺងាយនឹងគ្រប់គ្រងតម្លៃ និងទីពីរ គុណភាព និងប្រភេទអចលនទ្រព្យ ដែលគួរឲ្យទុកចិត្តបាន។
ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ អ្នកវិភាគអចលនទ្រព្យ លោក កឹក ណារិន បានឲ្យដឹងថា គុណភាពសំណង់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដោយសារតែកត្តាពីរ។ ទីមួយ ម្ចាស់សំណង់មួយចំនួនកេងយកប្រយោជន៍ខ្ពស់ពីគម្រោងរបស់ខ្លួន និងទីពីរ ការអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងគុណភាពសំណង់នៅមានកម្រិតទាប។
ម្យ៉ាងវិញទៀត លោកសង្កេតឃើញថា គម្រោងសាងសង់មួយចំនួនមានអតិថិជនច្រើន ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកស្នាក់នៅឡើយ ដោយសារតែក្រុមអតិថិជនដែលមានលុយស្ដុកស្ដម្ភទាំងនោះ ទិញបង្កកដើម្បីលក់រកផលចំណេញនាពេលអនាគត៖ «សំឡេង»។
របាយការណ៍របស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញថា ផ្ទៃក្រឡារាជធានីបានកើនឡើងពី ៣០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ទៅ ៧០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅ និងឆ្លងកាត់ប្រមាណ ៣លាន ៥សែននាក់។ បច្ចុប្បន្ន អគារនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានកម្ពស់ចាប់ពី ៥ជាន់ឡើងទៅ មានចំនួនជិត ៤០០អគារ និងមានបុរីចំនួន៧៤៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។