មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល និងតំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា បានសម្ដែងការព្រួយបារម្ភចំពោះគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលកើតមានជាច្រើននៅប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីការពារកុំឲ្យកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ ស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន ទទូចសុំឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា ដូចជា កាសែត ទស្សនាវដី្ត វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ ចូលរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានច្រើន និងស៊ីជម្រៅ ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹង និងបង្ការគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ។
មូលហេតុសំខាន់ៗដែលបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅកម្ពុជា នោះ ត្រូវបានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីអង្គការសុខភាពពិភពលោក លើកឡើងថា មាន ៩៥% កើតឡើងដោយសារមនុស្សជាអ្នកបង្ក។ នៅក្នុងនោះ បញ្ហាទី១ គឺអ្នកបើកបរស្រវឹង ទី២ អ្នកបើកបរបើកក្នុងល្បឿនលឿនហួសច្បាប់កំណត់ និងមិនបានប្រុងប្រយ័ត្ន ទី៣ អ្នកបើកបរម៉ូតូ មិនបានពាក់មួកសុវត្ថិភាព អ្នកបើកបរមិនអនុវត្តន៍តាមច្បាប់ចរាចរណ៍ និងបញ្ហាកំណើនរថយន្ត ម៉ូតូ ច្រើនពេក។
កិច្ចប្រជុំស្ដីពីស្ថានការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ គឺបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសកាលពីសប្ដាហ៍មុននេះអំពីពាក្យស្លោកមួយឃ្លា អប់រំថា "ថ្ងៃនេះ និងថ្ងៃស្អែក គ្មានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍"។
របាយការណ៍របស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានឲ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅនេះ មនុស្សដែលរងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍សរុបចំនួនជាង ១៦.៦០០នាក់ ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់ចំនួនជាង ១.៩០០នាក់ និងអ្នករងរបួសចំនួនជាង ៥.៨០០នាក់ គិតជាមធ្យមមានមនុស្សស្លាប់រវាង ៥នាក់ ទៅ ៦នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។
ជនរងគ្រោះមានអាយុរវាង ១៥ឆ្នាំ ទៅជាង ៣០ឆ្នាំ។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ បានធ្វើឲ្យកម្ពុជា ខាតបង់ថវិកាសរុបចំនួន ៣១០លានដុល្លារអាមេរិក នៅឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅនេះ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល បានវាយតម្លៃថា ចំនួនគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើនឡើងនៅឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំ២០១៣។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានមានប្រសាសន៍ថា ចំនួនគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅកម្ពុជា ច្រើនជាងប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់ ដូចជា វៀតណាម និងថៃ ជាដើម៖ «សូមអំពាវនាវ ជាពិសេសដល់អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ សូមមេត្តាបង្កើនការសរសេរអត្ថបទប្រកបដោយគុណភាព និងមានការវិភាគស៊ីជម្រៅអំពីសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ រួមមានប្រភពព័ត៌មានដ៏ច្បាស់លាស់ ទំហំនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចសង្គម សុខភាពសាធារណៈ ក៏ដូចគ្នាបច្ចុប្បន្នភាពនៃការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកថ្មី»។
ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល បានមានប្រសាសន៍ថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ភាគច្រើន កើតឡើងដោយសារការមិនយោគយល់គ្នា និងគ្មានសុជីវធម៌ក្នុងការបើកបរ៖ «កន្លងមកនេះ យើងបានចេញច្បាប់ហាមមិនឲ្យជក់បារី មិនឲ្យផ្សាយអំពីបារី ប៉ុន្តែសូមជម្រាបថា នៅក្នុងទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុរបស់រដ្ឋ យើងអត់ដែលផ្សាយអំពីគ្រឿងស្រវឹងទេ ប៉ុន្តែយើងមិនអាចឃាត់មិនឲ្យខាងឯកជនធ្វើបានទេ ទាល់តែយើងមានច្បាប់មួយស្ដីពីបញ្ហានេះ»។
ប្រធានវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់ការសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា លោក មឿន ឈានណារិទ្ធ បានមានប្រសាសន៍ថា អ្នកកាសែតគប្បីរាយការណ៍ឲ្យបានច្រើនអំពីច្បាប់ស្ដីពីចរាចរណ៍ និងការវិភាគអំពីមូលហេតុនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ច្រើនជាងរាយការណ៍តែព័ត៌មានផ្ដោតលើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងភាពសាហាវ៖ «បង្កគ្រោះថ្នាក់ណាមួយ គឺយើងត្រូវនិយាយយោងទៅលើច្បាប់ចរាចរណ៍ តើនៅក្នុងច្បាប់ចរាចរណ៍ បើសិនជាបើកបរលើសល្បឿនកំណត់ហ្នឹង តើមានការផាកពិន័យ ការដាក់ទោសទណ្ឌអ្វីខ្លះ? បើសិនជាបើកបរប្រើគ្រឿងស្រវឹង តើយើងមានការដាក់ទោសយ៉ាងម៉េចខ្លះ?»។
មួយវិញទៀត មន្ត្រីតំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក នៅកម្ពុជា លោក ស្ទីវីន អ៊ីឌីង (Steven Iddings) បានមានប្រសាសន៍ថា ជាការចាំបាច់ណាស់ ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលគប្បីមានឆន្ទៈនយោបាយ ដើម្បីកាត់បន្ថយ ឬបញ្ចប់សោកនាដកម្មគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ។
របាយការណ៍របស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានឲ្យដឹងថា គិតដល់ឆ្នាំ២០១២ កន្លងមកនេះ ប្រទេសកម្ពុជា មានម៉ូតូចំនួន ១លាន ៨សែនគ្រឿង និងរថយន្តចំនួន ៣៥០ពាន់គ្រឿង។
ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន សហការជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ កំពុងតែធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយស្ដីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាអ្នកច្បាប់ពិនិត្យ មុនពេលដាក់ជូនកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឆ្លង និងអនុម័តនៅថ្ងៃអនាគត។
ជាមួយគ្នានេះ គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានឆ្លងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរួចហើយនូវគោលការណ៍ចំនួន ៨ចំណុច ស្ដីពីបញ្ហាផ្លូវថ្នល់ បញ្ហាយានយន្ត បញ្ហាមនុស្ស និងការគ្រប់គ្រងរថយន្តធុនធំ ដើម្បីឈានទៅរកការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងរក្សាសុវត្ថិភាពប្រជាពលរដ្ឋ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។