បង្កងជាសត្វមានតម្លៃខ្ពស់ជាងវារីសត្វដទៃ ហើយវាក៏ជាសត្វកម្រនឹងចាប់បានពីធម្មជាតិដែរ។ ដើម្បីឲ្យបង្កងសម្បូរលក់នៅក្នុងទីផ្សារ ក្រសួងកសិកម្ម បានបណ្តុះបណ្តាលកសិករឲ្យចេះចិញ្ចឹមបង្កងក្នុងស្រះ ក្នុងត្រពាំង ក្នុងបឹងធម្មជាតិ ជាដើម។
លោក វ៉ាន់ ប៉ូរ រស់នៅភូមិអូរផុត ឃុំអង្គតាសោម ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ លោកបង្ហាញអំពីវិធីចិញ្ចឹមបង្កងនៅក្នុងស្រះ និងចិញ្ចឹមបង្កងជាអាជីវកម្ម។ លោកថា បង្កងចិញ្ចឹមក្នុងរយៈពេល ៦ ទៅ ៨ខែ គេនឹងអាចប្រមូលផលបង្កងលក់បានហើយ៖ «ដើម្បីចិញ្ចឹមបង្កងនេះឲ្យបានជោគជ័យ ចាំបាច់យកចិត្តទុកដាក់ទៅលើចំណុច ៣យ៉ាង...»។
លោកអះអាងថា ដោយសារតែបង្កងចាប់ពីធម្មជាតិកាន់តែខ្សត់ ទើបការចិញ្ចឹមបង្កងបានកើតឡើងច្រើន ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៧ មកនៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ៖ «ព្រោះបង្កងនេះនៅក្នុងស្រុកយើងវាកាន់តែអន់ថយទៅ កាន់តែបាត់ទៅពី ១ឆ្នាំទៅ ១ឆ្នាំ...»។
លោកឲ្យដឹងថា ដើម្បីចិញ្ចឹមបង្កងបានជោគជ័យ ត្រូវចិញ្ចឹមវានៅក្នុងស្រះគ្រួសារសិន ព្រោះការចិញ្ចឹមនោះមានទ្រង់ទ្រាយតូច មិនចំណាយដើមទុនច្រើន ហើយអាចទទួលទិន្នផលគួរសម គឺចាប់ពី ២០០គីឡូក្រាមឡើងទៅក្នុងដីទំហំ ១ហិកតារ។ លោកថា ការចិញ្ចឹមបង្កងក្នុងស្រះគ្រួសារ ត្រូវរៀបចំស្រះឲ្យត្រូវតាមបច្ចេកទេសសិន៖ «ស្រះត្រូវមានរាងចតុកោណ មានទំហំពី ១.០០០ម៉ែត្រការ៉េឡើងទៅ...»។
លោក វ៉ាន់ ប៉ូរ ឲ្យដឹងថា បង្កងចូលចិត្តរស់នៅក្នុងផ្ទៃទឹកធំទូលាយ ស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតអុកស៊ីហ្សែនលើសពី ៥មិល្លីក្រាមក្នុង១លីត្រទឹក ព្រោះបង្កងគេអាចចាប់វាបានច្រើននៅតំបន់ទឹកសាប និងនៅតំបន់ទឹកភ្លាវ ព្រោះវាចូលចិត្តរស់នៅក្នុងសីតុណ្ហភាពទឹកចន្លោះពី ២៦ ទៅ ៣០អង្សាសេ។
វិធីរៀបចំស្រះទឹកចិញ្ចឹមបង្កង
ជីកស្រះជារាងបួនជ្រុងស្មើ បាចកំបោរប្រមាណជា ១០គីឡូក្រាមទៅក្នុងស្រះ ឲ្យវាសម្លាប់មេរោគក្នុងដីជីកថ្មី រួចហាលដីឲ្យបានជិត ១អាទិត្យ ទើបបញ្ចូលទឹកទៅក្នុងស្រះ ដើម្បីឲ្យជាតិកំបោរកាត់ដីដែលកករល្អក់ ហើយវាប្រែពណ៌ទឹកល្អក់ទៅជាថ្លា។ វិធីមួយទៀត បើមានស្រះចាស់ ត្រូវចាប់យកចេញឲ្យអស់សត្វរស់នៅក្នុងទឹកស្រះពីមុន ដើម្បីសម្អាតស្រះ រួចចាំដាក់កូនបង្កងចិញ្ចឹម។ នៅបាតស្រះ ត្រូវយកមែកឈើដែលគ្មានបន្លា ឬមែកឫស្សីចងជាបាច់ ដើម្បីធ្វើជាជម្រកបង្កង និងសម្រាប់វាចូលសក។ ជុំវិញស្រះ ត្រូវរាំងស្បៃកុំឲ្យសត្វដទៃលោតចូលទៅក្នុងស្រះចិញ្ចឹមបង្កង ព្រោះវាអាចចូលស៊ីកូនបង្កងនៅក្នុងស្រះ៖ «ដំបូងយើងត្រូវបូមទឹកពង្រីង ចាប់ត្រីកាចចេញឲ្យអស់ ស្ដារភក់ចេញឲ្យអស់ ទុកល្បាប់ភក់ពី ១តឹក មួយតឹកទៅ ១,៥០តឹក ជាការល្អ រួចបាចកំបោរពី ៣,៥គីឡូក្រាមក្នុងផ្ទៃដី ១០០ម៉ែត្រការ៉េ ចំពោះស្រះចាស់។ ឯស្រះថ្មីយើងបាចកំបោរពី ៧ ទៅ ១០គីឡូក្រាម ក្នុងផ្ទៃ ១០០ម៉ែត្រការ៉េដូចគ្នា រួចទុកចោលរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ទើបបូមទឹកបញ្ចូលឲ្យមានជម្រៅពី ៣ ទៅ ៤សង់ទីម៉ែត្រ»។
វិធីបង្កើតប្លង់តុង
នៅពេលរៀបចំស្រះទឹកបានហើយ ចាប់ផ្ដើមបាចទឹកជីដែលបានត្រាំក្នុងរណ្ដៅ ឬពាង ទៅលើផ្ទៃទឹកស្រះនោះឲ្យសព្វនៅវេលាម៉ោង ៨ ទៅ ៩ព្រឹក ដើម្បីបង្កើតរុក្ខជាតិប្លង់តុង និងសត្វប្លង់តុងក្នុងទឹកសម្រាប់ជាចំណីបង្កង។ លោកបន្តថា ការចិញ្ចឹមបង្កងក្រៅពីឲ្យចំណីប្លង់តុង គឺមានការប្រែប្រួលរបស់វាពីតូចទៅឆាប់ធំ គឺការសក និងការរក្សាកម្រិតអុកស៊ីហ្សែនក្នុងទឹក៖ «យើងដឹងហើយថា បង្កងខុសពីត្រី ព្រោះបង្កងការលូតលាស់ធំទៅបានអាស្រ័យទៅលើការសករបស់វា។ កាលណាសីតុណ្ហភាពទឹកសមស្របទៅនឹងការសករបស់វា គឺវាសក។ អ៊ីចឹងយើងរក្សាបូមទឹកបញ្ចូលទៅ គឺវាសកហើយ សមស្របទៅនឹងចំណីរបស់វាផង សីតុណ្ហភាពទឹក គឺកម្រិតពី ២៨អស្សាឡើងទៅ គឺវាសក។ ហើយការសកនេះ គឺកាលណាសមស្រប គឺវាសក កាលណាវាសក គឺវាពួនជ្រកទៅក្នុងជម្រកដែលយើងចងបាច់ធ្វើជាឫស្សីដុំៗ ឲ្យវាស៊កចូលទៅក្នុងហ្នឹងសក ព្រោះកាលណាវាសក វាអត់ហែលទៅណារួចទេក្នុងរយៈពេលពី ៤ ទៅ ៦ម៉ោង បានខ្លួនវារឹងអាចហែលទៅទៀត»។
វិធីលែងកូនបង្កង និងការផ្តល់ចំណីបង្កងក្នុងស្រះគ្រួសារ
ក្រោយពេលដែលទឹកស្រះប្រែពីល្អក់ទៅថ្លាក្រមៅ ដោយសម្បូរប្លង់តុង ហើយគេអាចយកកូនបង្កងទៅលែងក្នុងនោះបាន។ ការលែងកូនបង្កងទៅក្នុងស្រះគ្រួសារ គឺត្រូវលែងក្នុង ១ម៉ែត្រការ៉េតែ ៣ ទៅ ៥ក្បាលជាមធ្យម ព្រោះការផ្តល់ចំណីទៅបង្កងចិញ្ចឹមក្នុងស្រះគ្រួសារនោះ មិនបង្ខំឲ្យវាស៊ីចំណីឲ្យឆាប់ធំធាត់លឿននោះទេ៖ «ការផ្តល់ចំណីមាន ២ប្រភេទ ចំណីធម្មជាតិ និងចំណីបន្ថែម។ ចំណីធម្មជាតិបានមកពីការដាក់ជីរុក្ខជាតិប្លង់តុង និងសត្វប្លង់តុង នោះបានកូនបង្កងវាស៊ី វាទម្លាប់ស៊ីតាំងពីយើងទើបភ្ញាស់វាមកម្ល៉េះ។ កាលណាទើបនឹងញាស់គេឲ្យស៊ីអាមួ័យណា និងអាតេម៉ីញ៉ា ជាកូនសត្វតូចៗល្អិតនៅក្នុងទឹកហ្នឹង ឯចំណីបន្ថែមមានចំណីកែច្នៃ និងចំណីស្រស់ ចំណីគ្រាន់មានលក់នៅទីផ្សារក៏ចំណីបង្កងសម្រាប់គេចិញ្ចឹមដែរ។ ចំណែកចំណីកែច្នៃ មានសណ្តែកសៀង កន្ទក់ម៉ត់ ម្សៅមី ម្សៅត្រី ម្សៅឆ្អឹង ម្សៅគ ម្សៅព្រីម៉ិច និងខ្លាញ់ដូង យើងដាក់កូរជាមួយគ្នាចម្អិនទៅ នេះជាចំណីបង្កង»។
លោកឲ្យដឹងថា បង្កងស៊ីចំណីច្រើនប្រភេទក្រៅពីចំណីកែច្នៃ ចំណីផ្សំលក់ទីផ្សារបង្កងក៏វាស៊ីចំណីស្រស់ដែរ។ ចំណីស្រស់ដូចជា កំពឹស ក្តាម ខ្យង ដែលឆ្កឹះយកតែសាច់វា ចិញ្ច្រាំដាក់ក្នុងកញ្ច្រែង ចងពន្លិចក្នុងទឹកឲ្យវាស៊ី៖ «ឯចំណីស្រស់ងាយធ្វើឲ្យគុណភាពទឹកស្រះល្អក់ដែរ អ៊ីចឹងកុំឲ្យស៊ីច្រើនហួសពេក។ របៀបដាក់ផ្តល់ចំណី យើងត្រូវធ្វើកន្ត្រងចំនួន៤ ដាក់នៅតាមជ្រុងស្រះ។ ឯកន្ត្រងនីមួយៗត្រូវមានទំហំ ១ម៉ែត្រការ៉េ ដោយយើងដាក់ឲ្យផុតពីបាតស្រះចំនួន ១តឹក យើងដាក់មានខ្សែវា ចងជាបង្គោលក៏បានដែរ តែឲ្យផុតពីបាតស្រះចំនួន ១តឹក នឹងអាស៊ុមចំណីហ្នឹង។ ហើយចំណីគ្រាប់ត្រូវបាចឲ្យសព្វពេញផ្ទៃស្រះ និងត្រូវដាក់ចំណីបន្ថែមនៅក្នុងកន្ត្រងចំណីប្រហែល ១% នៃបរិមាណចំណីសរុប»។
លោក វ៉ាន់ ប៉ូរ ឲ្យដឹងថា បង្កងចូលចិត្តស៊ីចំណីនៅពេលជិតភ្លឺ និងមេឃជិតងងឹត។ ក្នុង១ថ្ងៃ បង្កងត្រូវឲ្យចំណីវាស៊ី២ដង គឺត្រូវដាក់ចំណីនៅម៉ោង ៥ព្រឹកម្តង និងម៉ោង ៥ល្ងាចម្តង។ នៅពេលព្រឹក បង្កងមិនសូវស៊ីចំណីច្រើនដូចពេលល្ងាចទេ។ នៅពេលព្រឹកឲ្យចំណីបង្កងស៊ីតែ ៣០% ទុក ៧០% ឲ្យវាស៊ីនៅពេលយប់៖ «ដើម្បីបង្កើនសុខភាពរបស់បង្កងឲ្យចៀសផុតពីជំងឺ យើងអាចប្រើម្សៅវីតាមីនសេលាយជាមួយចំណីក៏បានដែរ។ ម្សៅវីតាមីនសេហ្នឹង គឺគេកិនលាយជាមួយចំណី ដូចជាចំណី១គីឡូ យើងកិន១គ្រាប់ ២គ្រាប់ ដាក់លាយទៅក្នុងចំណីហ្នឹងទៅ ដើម្បីការពារសុខភាពរបស់វា»។
វិធីការពារបង្កង
លក្ខណៈសម្គាល់បង្កងនៅពេលវាឈឺ ឬវាមានបញ្ហា ត្រូវឧស្សាហ៍មើលវានៅពេលព្រឹក បើសិនជាបង្កងងើបហែល ឬឡើងមកកកពេញផ្ទៃស្រះខុសពីធម្មតានៅពេលព្រឹក បញ្ជាក់ថាទឹកស្រះវាខ្វះអុកស៊ីហ្សែនខ្លាំង។ ទឹកស្រះខ្វះអុកស៊ីហ្សែន ភាគច្រើនចាប់ពីពាក់កណ្ដាលអាធ្រាត្រទៅជិតភ្លឺ គឺនៅពេលទឹកស្ងប់គ្មានចលនា។ វិធីដោះស្រាយឲ្យមានអុកស៊ីហ្សែនក្នុងទឹក ត្រូវបូមទឹកបញ្ចូលក្នុងស្រះថែមទៀត ឬបូមទឹកក្នុងស្រះនោះឲ្យវាធ្វើចលនា ដើម្បីឲ្យទឹកវាវិល ហើយការវិលនៃទឹកចុះឡើងនោះហើយ គឺវាបង្កើតខ្យល់អុកស៊ីហ្សែន។ វិធីមួយទៀត ពន្លឺព្រះអាទិត្យចាំងមកលើផ្ទៃទឹក ក៏វាបង្កើតជាអុកស៊ីហ្សែនក្នុងទឹកដែរ ពេលនោះបង្កងវាហែលចូលស្រះវិញ បញ្ជាក់ថាទឹកស្រះមានខ្យល់អុកស៊ីហ្សែនហើយ៖ «នៅរដូវដែលខ្វះអុកស៊ីហ្សែន គឺនៅរដូវត្រជាក់ ជាពិសេស គឺនៅរដូវភ្លៀងនៅរដូវវស្សាអុកស៊ីហ្សែនចុះ បើនៅរដូវក្តៅដូចនេះ អុកស៊ីហ្សែនមិនសូវខ្វះ ហើយជាពិសេស គឺទឹកស្អាត ទឹកល្អ ទឹកស្អាត គឺសម្បូរអុកស៊ីហ្សែន ហើយទឹកដែលស្ថិតនៅវាលស្រឡះ បើសិនណាមានព្រៃឈើជុំវិញច្រើន គឺទឹកនោះអត់សូវមានអុកស៊ីហ្សែនទេ កាលណាខ្វះពន្លឺថ្ងៃ វាម្លប់ច្រើនក៏ទឹកនោះក៏ខ្សោយអុកស៊ីហ្សែនដែរ»។
លោក វ៉ាន់ ប៉ូរ ឲ្យដឹងថា បង្កងគេចាប់ផ្ដើមចិញ្ចឹមនៅក្នុងខែកុម្ភៈ និងមីនា។ ការចិញ្ចឹមបង្កងចាប់ពីខែលំហើយនោះទៅ គឺអាចចាប់វាលក់បានទាន់រដូវបិទនេសាទ ព្រោះបង្កងចិញ្ចឹមតែក្នុងរយៈពេលជាង ៦ខែឡើងទៅ បើឲ្យចំណីវាស៊ីគ្រប់គ្រាន់ក្នុង១គីឡូក្រាម មានបង្កងតែ ៥ ទៅ ៨ក្បាល ហើយនេះគឺជាទម្ងន់នៃបង្កង ដែលចិញ្ចឹមតាមស្រះគ្រួសារ។ តែបើចិញ្ចឹមបង្កងជាអាជីវកម្ម គេឲ្យចំណីបំប៉នបន្ថែម បើចាប់គេចាប់បង្កងលក់ គឺមានបង្កងក្នុង១គីឡូក្រាម តែបង្កង ៤ ទៅ ៥ក្បាលទេ។ បច្ចុប្បន្ន បង្កងជួញដូរក្នុងទីផ្សារក្នុង១គីឡូក្រាម តម្លៃជាមធ្យមចាប់ពី ៣០ដុល្លារឡើងទៅ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។