កាលពីសប្តាហ៍កន្លងទៅនាទីកសិកម្មបានលើកយកវិធីដាំស្វាយកែវល្មៀតមកជម្រាប យោងតាមបទពិសោធន៍របស់លោក ម៉ឺត ម៉ិល កសិករម្ចាស់ចម្ការស្វាយនៅភូមិព្រែកប៉ាង ឃុំកោះខែល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំកោះខែល ។
មានមិត្តអ្នកស្តាប់ខ្លះចង់ជ្រាបពីការស្រោចទឹកកូនស្វាយ ថាតើត្រូវស្រោចច្រើនឬតិច មួយថ្ងៃប៉ុន្មានដង ? ៖ «មួយថ្ងៃស្រោចតែម្ដងបានហើយ ឲ្យតែស្រោចវាជោកតែម្ដងហើយ ២-៣ថ្ងៃទៀតចាំស្រោចទៀត» ។
បាទលោក ម៉ឹត ម៉ិល បញ្ជាក់ថាបើស្រោចជោកជាំហើយ ២-៣ថ្ងៃស្រោចម្តងក៏បាន ។
សូមជម្រាបថាតាមក្បួនដាំស្វាយខ្លះ គេឲ្យស្រោចទឹកឲ្យមានត្រឹមសំណើមល្មមសម្រាប់កូនស្វាយដែលបណ្តុះក្នុងស្បោងឬថង់ប៉្លាស្ទិក ដើម្បីឲ្យទឹកក្នុងស្បោងឆាប់ហួតដែលនឹងធ្វើឲ្យដើមកូនស្វាយរឹងលឿនជាងការស្រោចទាល់តែជោកជាំ ។ បើបណ្តុះផ្ទាល់ក្នុងរងបណ្តុះអស់លោកអ្នកចាំបាច់ត្រូវត្រួតពិនិត្យមើលជានិច្ចកុំទុកឲ្យដីស្ងួតហែង ។ កូនស្វាយដែលដាក់ដាំក្នុងចម្ការហើយត្រូវមានការស្រោចទឹកជាប្រចាំ ព្រោះស្វាយដែលទើបដាំថ្មីៗ ឫសរបស់វានៅមិនទាន់រឹងមាំតែគួរប្រយ័ត្នកុំស្រោចឲ្យជោកពេក ព្រោះការនេះនឹងធ្វើឲ្យកូនស្វាយចាក់ឫសយឺត ។ ចាំដល់ស្វាយចាប់ផ្តើមចេញស្លឹកថ្មីមានទាំងស្លឹកខ្ចី-ស្លឹកចាស់ទើបវាត្រូវការទឹកច្រើន ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយតាមការសង្កេតរបស់លោក ម៉ឺត ម៉ឹល នៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំកោះខែល ស្វាយកែវល្មៀត ជាពូជស្វាយដែលមិនរលាំទឹក អាចដាំបានតាមទីទំនាប ៖ «ស្វាយហ្នឹងអត់ចេះរលាំ ខ្ញុំដាំនៅលើដីទួលទេ ដីលើក ប៉ុន្តែមានពេលខ្លះគេដាំដីលិចទឹក លិចត្រឹមជង្គង់អី ដល់ពេលអ៊ីចឹងកុំដើរកាត់វា បើបង្គោលបោះឲ្យត្រឹមត្រូវអត់អីទេ លិចត្រឹមជង្គង់ មិនអីទេ អត់រលាំទេ» ។
កាលពីសប្តាហ៍កន្លងទៅលោក ម៉ឺត ម៉ឹល បានជម្រាបថាស្វាយកែវល្មៀតល្អ អាចផ្តល់ផលមួយឆ្នាំបាន២ដង ៖ «ឥឡូវគេកំពុងពេញនិយមកែវល្មៀត ព្រោះអាហ្នឹងមួយរដូវបានពីរដង តែថ្លៃមិនប្រហែលកែវចិនទេ ប៉ុន្តែលទ្ធផលរបស់វាបានទទួលផលពីរដង ក្នុងមួយឆ្នាំវាផ្លែជាង» ។
ក៏ប៉ុន្តែការចេញផ្លែបាន២ដងក្នុង១ឆ្នាំនេះពុំមែនជាធម្មជាតិឬលក្ខណៈពិសេសអ្វីរបស់ស្វាយល្មៀតនេះឡើយ ។
លោក ម៉ឹក ម៉ឺត ប្រាប់ថាផ្លែ២ដងព្រោះប្រើថ្នាំ ៖ «ស្វាយដាំទៅដែលវាផ្លែពីរដងទៅ មិនមែនថាកំណើតវាផ្លែអ៊ីចឹងទេ អានេះបាញ់ថ្នាំវិទ្យាសាស្រ្តគេ គេធ្វើវាឲ្យផ្លែបានពីរដងក៏ប៉ុន្តែ ការផ្លែច្រើនហ្នឹងឆាប់ងាប់ ម៉េចក៏អត់ទាន់មានដឹងព្រោះអត់ទាន់មានឃើញងាប់» ។
ស្តីពីការដាំស្វាយហើយចេញផ្លែច្រើនដងក្នុងមួយឆ្នាំ មានពូជស្វាយមួយប្រភេទដែលបង្កាត់ដោយអ្នកជំនាញខាងកសិកម្មថៃ ឈ្មោះថា ណាមដកម៉ាយថៈវ៉ាយលេខ៤ ដែលហៅកាត់ខ្លីៗថាស្វាយណាមដកម៉ាយ ។ ស្វាយនេះអាចចេញផ្កាហើយជាប់ផ្លែបាន៣ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ។
ក្នុងរយៈពេលដែលដើមវាលូតលាស់ពេញទីហើយនោះ ស្វាយណាមដកម៉ាយ មានការលូតលាស់ខុសប្លែកពីការលូតលាស់របស់ស្វាយទូទៅ គឺផ្កាលើកទី១នៅដើមរដូវភ្លៀង គឺផ្កាខុសរដូវ ផ្កាលើកទី២ នៅចុងរដូវភ្លៀង ហើយលើកទី៣នៅក្នុងរដូវរងាដែលជាពេលចេញផ្កាធម្មតារបស់ស្វាយទូទៅដែលចេញផ្កាតែម្តងគត់ក្នុងអំឡុងពេលមួយឆ្នាំ គឺនៅក្នុងរដូវរងានេះដោយនៅរដូវភ្លៀងស្វាយទូទៅតែងតែលូតលាស់ផ្នែកមែកធាងត្រួយស្លឹក ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់ស្វាយណាមដកម៉ាយ ទន្ទឹមនឹងបែកមែកធាងត្រួយស្លឹក វាក៏បែកទងផ្កាផងដែរ ។
សម្រាប់ពូជស្វាយណាមដកម៉ាយថៈវ៉ាយនេះ រយៈកាលផ្តល់ផលដូចតទៅលើកទី១ ៖ ស្វាយនេះចេញផ្កាក្នុងរដូវរងា គឺប្រមាណខែធ្នូ លុះដល់ខែមករាស្វាយណាមដកម៉ាយនេះនឹងជាប់ផ្លែបានល្អបំផុត ។ លើកទី២ ៖ ជាការចេញផ្កាខុសរដូវកាលដែលថៃហៅថាថៈវ៉ាយ នៅខែកញ្ញាដល់តុលាលើកទី៣ ជាការចេញផ្កាខុសរដូវម្តងទៀត នៅដើមខែឧសភាដល់ខែមិថុនា ។ក្នុងអំឡុងពេលចុងក្រោយនេះ ស្វាយណាមដកម៉ាយ ផ្តល់ផលតិចបំផុត ។
ខ្ញុំគិតថាពូជស្វាយនេះប្រហែលជាអាចរកទិញបានពីកសិករខ្មែរនៅបាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យតែសូមអភ័យទោសដែលខ្ញុំមិនស្គាល់អាសយដ្ឋានចម្ការដែលមានលក់កូនពូជស្វាយណាមដកម៉ាយ ថៈវ៉ាយលេខ៤នេះ ៕