លោក សឿន ប៊ុនសម នៃក្រុមអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំឈ្មោះ Bees Unlimited ខេត្តសៀមរាប ធ្លាប់បានប្រាប់ឲ្យដឹងហើយថា ការចិញ្ចឹមឃ្មុំក្នុងហឹប ឬ ឡាំងឈើ ដែលលោកអនុវត្ត គឺជាការចិញ្ចឹមសត្វប្រួតដែលជាឃ្មុំមួយប្រភេទច្រើននៅតាមព្រង់ឈើ រន្ធប្រាសាទ ឬ រូងថ្ម។ ឃ្មុំប្រភេទនេះមានទឹកតិចជាងឃ្មុំធំ ព្រោះផ្លិតវាតូច តែក្នុងមួយសម្បុកប្រួតមានផ្លិតច្រើនបន្ទះ។
ក្នុងការចិញ្ចឹមប្រួត ឬ ឃ្មុំហឹបនេះ គេអាចយកឈើ ឬ ក្តារមកវាយជាឡាំងបួនជ្រុងទ្រវែង ចំហពីខាងលើ ឬ ប្រើពាងស៊ីម៉ង់ត៍ក៏បាន។
លោក សឿន ប៊ុនសម អធិប្បាយដូច្នេះ ៖ «ដើម្បីចិញ្ចឹមវា យើងត្រូវមានហឹបវាធ្វើពីឈើ ដូចជាឈើក្ដារ យើងវ៉ៃធ្វើដាក់ ឬក៏ដើមត្នោត យើងអាចកាត់យកប្រហែលជាកន្លះម៉ែត្រដាក់បានហើយ ប៉ុន្តែយើងមានបង្គងនៅពីលើទៀត ឬក៏យើងដាក់ក្នុងពាង ឬស្អីឲ្យតែមូលៗយើងអាចដាក់កើត។ ប៉ុនឡាំង ឡាំងស្ពិចត្រូ ទ្រង់ទ្រាយវាប៉ុណ្ណឹងក៏បាន។ ឡាំងស្ពិចត្រូអាចចិញ្ចឹមបានដែរតើ! អាចយកដាក់កើតតើ! ផ្កាប់ទៅដីទៅ ឬក៏ដាក់បញ្ឈរទៅ យើងដាក់បង្គងពីលើ...»។
ចំពោះការធើ្វហឹបដែលមានបណ្តោយកន្លះម៉ែត្រ ទទឹង ២៥សង់ទីម៉ែត្រ កម្ពស់ពី ២០ ទៅ ៣០ សង់ទីម៉ែត្រ លោក ប៊ុនសម មានប្រសាសន៍រៀបរាប់ដូច្នេះ ៖ «ហឹបខ្ញុំធ្វើបណ្ដោយកន្លះម៉ែត្រ ដល់ទទឹងតែ ២៥(សង់ទីម៉ែត្រ)ទេ»។
ពីខាងលើហឹបត្រូវយកក្តារបន្ទះកម្រាស់១ហ៊ុនកន្លះ ទទឹង ៣០សង់ទីម៉ែត្រ បណ្តោយកន្លះម៉ែត្រ មកច្រៀកជាបន្ទះរនាប ទទឹង ៣ហ៊ុន ឬ ៣សង់ទីម៉ែត្រ ដាក់តម្រៀបជាប់គ្នា បិទពីលើហឹបសម្រាប់ជាបង្គងឲ្យប្រួតធ្វើផ្លិត។
លោក សឿន ប៊ុនសម ឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ «យើងមានបន្ទះដូចបន្ទះក្ដារអ៊ីចឹងទៅ យើងច្រៀកវាជា ៣ហ៊ុនៗ មួយបន្ទះៗ ព្រោះ ៣ហ៊ុនធ្វើទៅ វាត្រូវស្តង់ដារ ធ្វើធំពេកវាដាក់ពីរ ដល់ពេលយើងធ្វើ ៣ហ៊ុនហ្នឹង វាដាក់មួយពេញខ្លួនវា។ យើងដាក់ ៥-៦ហ៊ុន វាធ្វើជាពីរ ដល់អ៊ីចឹងវាជាប់បង្គងគ្នាទៅ យើងបើកអត់បាន បើកមកវាជាប់គ្នាទៅដាច់ខូច។ បើមួយហឹបខ្ញុំដាក់បាន ១២-១៣បង្គងឯណោះ វ៉ៃហឹបដាក់ក្នុងធុង ដាក់បានតែ ៩ ឬក៏ ១០ តែប៉ុណ្ណឹងឯង ដល់វាធ្វើបាន បានតែ ៥ទៅ៦ទេ»។
នៅពីលើហឹបគេត្រូវយកបន្ទះក្តារ ឬ សំពត់ប្លាស្ទិកមកក្រាលគ្រប ការពារទឹកភ្លៀងដោយមានដុំថ្មដាក់សង្កត់ពីលើកុំឲ្យប៉ើង។ គេត្រូវធ្វើជើងទម្រទ្រហឹបឲ្យខ្ពស់ពីដី ៖ «ខ្ពស់ពីដីជាងកន្លះម៉ែត្រ ពីដីមកដូចយើងធ្វើតុដាក់អ៊ីចឹង នៅគំនរឈើ យើងដាក់មកលើផុត កុំដាក់នៅនឹងដី ដាក់នៅដីខ្លាចស្រមោចវាស៊ី»។
តើគួរតម្កល់ហឹបប្រួតនៅកន្លែងណាទើបល្អ? លោក សឿន ប៊ុនសម ណែនាំថា ៖ «ហ្នឹងយើងអាចជ្រើសរើសយកកន្លែងណាកុំឲ្យមានស្រមោចមានអី យើងអាចដាក់ដូចជានៅក្រោមដើមឈើ ប៉ុន្តែហាមកុំឲ្យមានអង្ក្រងមានអីមកខាំវា។ នៅផ្ទះខ្ញុំដាក់នៅផ្ទះបណ្ដោយ នៅចំហៀងផ្ទះហ្នឹង ផ្ទះខ្ញុំអត់សូវមានក្មេងដែរ តែបើផ្ទះណាមានក្មេងពិបាកដែរ ខ្លាចវាទិចក្មេង»។
គេអាចធ្វើហឹបច្រើនហឹប សម្រាប់ចិញ្ចឹមប្រួត ឬឃ្មុំហឹប បើតំបន់នោះមានផ្កាឈើច្រើន ប្រួត ឬ ឃ្មុំហឹបអាចហើរចូលមកធ្វើសម្បុកដោយខ្លួនឯង ឬ អ្នកចិញ្ចឹមចាំបាច់ត្រូវចាប់មេឃ្មុំ មេប្រួត ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ស្តេចរបស់វាយកមកដាក់ក្នុងហឹប ឲ្យកូនចៅវាតាមមកនៅ។
លោក សឿន ប៊ុនសម មានប្រសាសន៍ថា ៖ «យើងមើលដែរ ដូចថាកន្លែងណារាងម្លប់ៗវាអាចមកទំខ្លួនវា ខ្លះយើងចាប់យកមកដែរ មិនពឹងតែវាហើរមកទំខ្លួនវាទេ យើងត្រូវចាប់វាយកមកដែរ។ យើងទៅចាប់ហ្នឹង ដូចខ្លះ ដូចប្អូនខ្ញុំទៅឃ្វាលគោអី ឃើញនៅក្នុងរន្ធដំបូក យើងកាប់យកពីរន្ធដំបូកមក។ ចាប់យកមក យើងចងផ្លិតវាដាក់នឹងបង្គងយើងទៅ ប៉ុន្តែយើងអត់យកច្រើនទេ ផ្លិតវាហ្នឹងយើងយកតែ១ទេ យកមកដាក់ក្នុងហឹបទៅចាប់ស្ដេចវាបាន ឲ្យចូលនៅក្នុងហឹបទៅ វានៅហើយ»។
តើគេអាចរកប្រួតបានច្រើននៅរដូវណា? លោក ប៊ុនសម ប្រាប់ថា នៅសៀមរាប សំបូរសត្វប្រួត ៖ «វាមានខែរដូវវាទេតើប្រួតហ្នឹង ដូចជាខែ ៤អីហ្នឹង តាំងពីខែបីមកសំបូរ។ បើនៅខាងខ្ញុំឯណេះ សំបូរប្រួតហ្នឹងតាមប្រាសាទ នៅតាមរន្ធប្រាសាទអត់មាននរណាធ្វើអីវា ដល់ពេលហ្នឹងវាបំបែកហ្វូងមក វាអាចមករកទំ។ ពេលណាប្អូនខ្ញុំទៅឃ្វាលគោអីទៅ ឃើញទៅ ប្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំទៅចាប់យកមក»។
ដូច្នេះ វិធីចិញ្ចឹមប្រួតក៏ដូចជាឃ្មុំដែរ គឺត្រូវចាប់់យករាជិនី ឬស្តេចរបស់វាយកមកដាក់ក្នុងហឹប ៖ «មុនដំបូងយើងត្រូវចាប់ទាំងអស់ រួចយើងស្វែងរកស្ដេចវា។ ក្នុងមួយដុំមានស្ដេចតែមួយទេ យើងចាប់បានស្ដេចមួយហើយ យើងយកស្ដេចវាហ្នឹងមកដាក់ក្នុងហឹប វាចូលទាំងអស់ចូលនៅ ហើយយើងបិទការពារអត់ឲ្យចេញទៅវិញ បើយើងមិនបានបិទកុំឲ្យស្ដេចចេញទេ ស្ដេចនាំកូនចៅរត់ចេញវិញអស់»។
ទាំងនេះបានសេចក្តីថា ហឹបចិញ្ចឹមប្រួតត្រូវមានរន្ធសម្រាប់ឲ្យប្រួតហើរចេញចូលបាន តែត្រូវបិទកុំឲ្យរន្ធនោះធំជាង ៤ លី ឬ ៤មីលីម៉ែត្រ ការពារកុំឲ្យមេ ឬ ស្តេចប្រួតហើរចេញបាន ៖ «៤លីចេញអត់រួចទេ ទំហំ ៤លីកូនចេញរួច ប៉ុន្តែមេចេញអត់រួចទេ»។
សួរថាសម្បុកប្រួតធំទេ? លោក ប៊ុនសម មានប្រសាសន៍ថា ៖ «បើនៅខាងភូមិខ្ញុំ វាតូចទេ អត់សូវធំទេ បើទៅខាងកោះកេរអីហ្នឹង វានៅក្នុងរន្ធឈើធំៗមែនទែន គ្រាន់តែបើយើងដាក់របស់ខ្ញុំនៅឯណេះចិញ្ចឹម ទម្រាំកន្លះខែទំបានតែ ២ផ្លិតអីទេ បើថានៅកោះកេរឯណោះ កន្លះខែបាន ៥-៦-៧-៨ផ្លិត»។
ចំពោះការប្រមូលផលគេផ្លុំបង្ហុយផ្សែងស្តើងៗ ចូលទៅក្នុងហឹបធ្វើឲ្យប្រួតស្រវឹងមិនសូវទិចទេ។ គេលើកយកផ្លិតពីផ្នែកខាងលើម្តង១ផ្លិតៗ កៀរសត្វប្រួតចេញ គេយកក្រមួន និងទឹករបស់វា។ ក្នុងមួយសម្បុកលោក ប៊ុនសម ប្រាប់ថា អាចបានទឹកដល់ ៥-៦លីត្រ ៖ «ប្រួតហ្នឹងវាស៊ីសងនឹងផ្កាដែរ នៅខាងខ្ញុំហ្នឹងអត់សូវមានផ្កាដែរ ដល់អត់សូវសំបូរផ្កា អត់សូវមានទឹក។ កន្លងមកយើងធ្លាប់យកក្នុងមួយសម្បុកខ្ញុំអាចយកបាន ៥-៦លីត្រដែរក្នុងមួយសម្បុក ទាល់តែខែសំបូរផ្កាអាហ្នឹង»។
ការចិញ្ចឹមប្រួតអាចនឹងមិនសូវបានផលជាទឹកច្រើនដូចឃ្មុំព្រៃ តែក៏អាចជាចំណូលបានខ្លះបើសិនជាកសិករចេះច្នៃប្រឌិត ហើយតំបន់ដែលចិញ្ចឹមមានផ្កាឈើច្រើនជាប្រចាំ៕