ស្ថានភាព​ដំណាំ​ដំឡូង​មី​នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន

តើ​ដំណាំ​ដំឡូង​មី​ធ្វើ​ឲ្យ​កសិករ​ជួប​ប្រទះ​នឹង​វិបត្តិ​រហូត​ដល់​អស់​ផ្ទះ​អស់​ដី​ធ្លី ដូច​មាន​រាយការណ៍​មែន​ឬ? តើ​ការ​ដាំ​ដំឡូង​មី​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ស្ថានការណ៍​យ៉ាង​ណា?

0:00 / 0:00

ដូច​ដំណាំ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែរ ដំឡូង​មី​បាន​ជួប​នឹង​បញ្ហា​រក​ទីផ្សារ​មិន​សូវ​បាន បើ​បាន​ក៏​មិន​សូវ​លក់​បាន​តម្លៃ​ដូច​មុន។ មាន​កសិករ​ខ្លះ​ជួប​ប្រទះ​នឹង​បញ្ហា​ជំពាក់​ជំពិន ព្រោះ​ទៅ​ខ្ចី​ប្រាក់​ពី​ធនាគារ ​យក​មក​ដាំ​ដំឡូង​តែ​មិន​បាន​ទទួល​ផល​ល្អ​ដូច​គិត​ទុក។ អ្នក​ខ្លះ​រហូត​ដល់​គេច​ខ្លួន​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ដើម្បី​រក​ប្រាក់​មក​សង​ធនាគារ។

ថ្មីៗ​នេះ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​បាន​រាយ​ការណ៍​ថា នៅ​ឃុំ​គោក​កថិន ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ ប្រជា​កសិករ​ច្រើន​គ្រួសារ​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ត្រូវ​ធនាគារ​រឹប​អូស​យក​ដី​ធ្លី ព្រោះ​ពុំ​អាច​រក​លុយ​សង​​ប្រាក់​កម្ចី​បាន។

សេចក្ដី​រាយការណ៍​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ដោយ​លោក សុផលមុន្នី ៖ «យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ ២៧​គ្រួសារ ក្នុង​ចំណោម ១៥៦​គ្រួសារ ក្នុង​ឃុំ​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​នេះ ដោយសារ​ពួក​គេ​ខ្ចី​លុយ​ពី​ធនាគារ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ដើម​ទុន​ដាំ​ដំឡូង​មី​តែ​មិន​បាន​ផល។ អ្នក​ភូមិ​បាន​យក​ប្លង់​ផ្ទះ ប្លង់​ដី​ដាក់​បញ្ចាំ​នៅ​ធនាគារ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៨ មក ដើម្បី​ខ្ចី​លុយ​យក​ធ្វើ​ដើម​ទុន ប៉ុន្តែ​ផល​ដំឡូង​ទាំង​នោះ ៥០% រង​ការ​ខូច​ខាត បាន​ផល​តែ ៥០% លក់​បាន​តម្លៃ​ថោក ទើប​មិន​អាច​រក​ទុន​បង្វិល​សង​វិញ​បាន»

បញ្ហា​អ្នក​ដាំ​ដំឡូង​មី​មិន​អាច​លក់​ដំឡូង​របស់​ខ្លួន​បាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​រហូត​ដល់​ត្រូវ​ធនាគារ​រឹប​អូស​ផ្ទះ​សំបែង​ដី​ធ្លី​នេះ គឺ​ជា​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សោក​ស្តាយ។ ព័ត៌មាន​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​កសិករ​ខ្លះ​រារែក​មិន​ហ៊ាន​ប្រថុយ​ប្រថាន​ដាំ​ដំឡូង​មី ក៏​ប៉ុន្តែ​នៅ​មាន​កសិករ​ខ្លះ​ទៀត ដែល​មាន​លទ្ធភាព​នៅ​តែ​បន្ត​ដាំ​ដំណាំ​ដែល​ងាយ​ស្រួល​ដាំ​នេះ​ត​ទៅ​ទៀត​ដោយ​ឥត​រួញរា។

លោក ឈឿន មុនី ទី​ប្រឹក្សា​ច្បាប់​នៃ​រោងចក្រ​ម្សៅ​មី​សំពៅ​លូន ខេត្ត​បាត់ដំបង មាន​ប្រសាសន៍​ អំពី​រឿង​នេះ​ថា ៖ «មាន​អ្នក​ខ្លះ​ប្រញាប់​លក់​ពេក​ក៏​ខាត​ទៅ ពីព្រោះ​អី​គាត់​ខ្លាច​ភ្លៀង​ដក​មិន​បាន​ទៅ​ក៏​គាត់​ប្រញាប់​លក់​ទៅ លក់​ទៅ​ក៏​ខាត​ទៅ។ អ្នក​ខ្លះ​ក៏​គេ​ទ្រាំ​បាន។ ឥឡូវ​នេះ​គេ​ចាប់​ផ្ដើម​ដក​បណ្ដើរ​ទៅ​ដូច​គ្រាន់​បើ​បន្តិច។ ប៉ុន្តែ​ថា​អ៊ីចឹង បើ​តាម​តួលេខ​នៅ​ខាង​ខេត្ត​បាត់ដំបង ក៏​ដូច​ជា​មួយ​ជួរ​ព្រំដែន​ខ្មែរ-​ថៃ នេះ គឺ​ថា​ការ​ដាំ​ដំឡូង​ទ្វេ​ដង ច្រើន​មែន​ទែន​តែម្ដង។ គាត់​និយាយ​ថា រាំង​ល្មមៗ​ក៏​មិន​ងាប់ ហើយ​ភ្លៀង​ពេក​រឹត​តែ​ល្អ​តែម្ដង ដូច្នេះ​ការ​ពិត​ទៅ​អ្នក​ថ្ងូរ​ក៏​ចេះ​តែ​ថ្ងូរ អ្នក​ដែល​ដាំ​ក៏​ចេះ​តែ​ដាំ​ទៅ ដូច​ពិបាក​ដែរ មិន​ដឹង​ថា​យ៉ាង​ម៉េច»

លោក សូ សយ អ្នក​ខេត្ត​ប៉ៃលិន ដែល​ដាំ​ដំឡូង​នៅ​សំពៅ​លូន ប្រមាណ ២០​ហិកតារ មាន​ប្រសាសន៍​ថា អ្នក​ដែល​មាន​ដី​ដាំ​តិច​តួច​មិន​សូវ​មាន​ទុន​នឹង​ជួប​ការ​ពិបាក ៖ «អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ពី​កើត ធ្វើ​អស់​ហើយ ធ្វើ​ដំឡូង​អស់ កាប់​ហាល​អស់ ក៏​អស់​លុយ​ដែរ អត់​បាន​សង​លុយ​ជំពាក់​គេ​ទេ។ បើ​ច្រើនៗ​ដូច​ខ្ញុំ​អី អត់​ទាន់​ជីក​ទេ ទុក​នៅ​នឹង​ដី​ហ្នឹង»

លោក សូ សយ មាន​ប្រសាសន៍​ថែម​ថា ការ​ទុក​ដំឡូង​ក្នុង​ដី​មិន​ខូច​ទេ ៖ «វា​ចំណេញ​បាន​ធំ ចំណេញ​គីឡូ ចំណេញ​មិន​ដាំ​ម្ដង​ទៀត ចំណេញ​ភ្ជួរ តែ​ក្រ​បាន​លុយ​ចាយ»

តែ​លោក ឈឿន មុនី នៃ​រោងចក្រ​ម្សៅ​មី ស្រុក​សំពៅ​លូន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ទុក​ក្នុង​ដី​យូរ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្លៃ​ថោក​បើ​លក់​ឲ្យ​រោងចក្រ​ធ្វើ​ម្សៅ ៖ «វា​មិន​ខូច​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ចុះ​គុណភាព បើ​យើង​ផលិត​ជា​ម្សៅ​មី​វិញ​វា​ថយ​ចុះ ហ្នឹង​អាច​តម្លៃ​ថោក​ជាង​រដូវ។ រដូវ​វា​មាន​រយៈ​ពេល​ប្រហែល​ជា ៧​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ​ឯង ៧​ខែ​ទៅ​ដល់ ១​ឆ្នាំ បើ​ទុក​រំលង ១​ឆ្នាំ​ទៀត ដំឡូង​ហ្នឹង​ទៅ​ជា​ឈើ​អី​ហើយ។ ភាគ​ច្រើន​ឈ្មួញ​គាត់​ទិញ​យក​ទៅ​កាប់​ហាល ហើយ​យក​ទៅ​ច្នៃ​ធ្វើ​ជា​ចំណី​សត្វ​អី​ទៅ​វិញ​ទេ ហើយ​កាល​ដាក់​ចូល​រោងចក្រ​កិន​ខាត​ច្រើន​ជាង​ធម្មតា ពីព្រោះ​វា​កាន់​តែ​ធំ ទុក​ដល់​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ទៀត​ទៅ​មើម​វា​ប្រហែល ៣​គីឡូក្រាម វា​អាច​ឡើង​ទៅ​ដល់ ១០​គីឡូក្រាម​អី​ឯ​ណោះ។ ដំឡូង​ល្អ​ណាស់​ខាង​សំពៅ​លូន»

តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ លោក សូ សយ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ដាំ​ដំឡូង​មី​នៅ​តែ​មាន​អ្នក​ដាំ​ច្រើន ៖ «បច្ចុប្បន្ន​អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ​ដែល​មិន​ដែល​ដាំ គេ​ដាំ​ច្រើន​ជាង​មុន​ទៀត អ្នក​ដែល​មិន​ដែល​ដាំ​ដោះស្រាយ​បណ្ដើរៗ​ទៅ អ្នក​ដែល​ដោះស្រាយ​មិន​រួច​ក៏​ជំពាក់​គេ​ទៅ ពិបាក​ដែរ។ អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ចម្ការ​អ៊ីចឹង​គឺ​ពិបាក​ហើយ បើ​អ្នក​មាន​ទុន​មិន​អី​ទេ»

អ្នក​ដែល​មាន​ទុន​ដូច​លោក សូ សយ អាច​ទុក​ដំឡូង​ក្នុង​ដី​ចាំ​ដល់​ឆ្នាំ​ក្រោយ​សឹម​គាស់ ព្រោះ​លោក​មាន​ដី​ដាំ​ដំណាំ​ដទៃ​ទៀត ជា​ពិសេស​ពោត ដែល​លោក​ដាំ​នៅ​ប៉ៃលិន ប្រមាណ ១០​ហិកតារ​លក់​ឲ្យ​ឈ្មួញ​ថៃ ៖ «មួយ​គីឡូក្រាម ៣​បាត ខែ ៧​នេះ ៣​បាត​មួយ​គីឡូក្រាម បើ​យើង​យក​មក​ដល់​ថ្នល់ ៣​បាត​កន្លះ បើ​គេ​ចូល​ចម្ការ​យើង​យក​ខ្លួន​គេ ៣​បាត»

ចំណែក​ដំឡូង​មី​ដែល​ខាង​រោងចក្រ​ម្សៅ​មី​សំពៅ​លូន នៅ​តែ​ទទួល​ទិញ​ជានិច្ច​នោះ តម្លៃ​បច្ចុប្បន្ន​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាង​គំហុក។

លោក ឈឿន មុនី មាន​ប្រសាសន៍​ថា ៖ «មិន​ដឹង​និយាយ​ធ្វើ​ម៉េច​បើ​ពិភព​លោក​អ៊ីចឹង​ទៅ​ហើយ ឥឡូវ​១​គីឡូ​ដឹក​ដល់​រោងចក្រ​នៅ​សល់​តែ ១០០​រៀល​ទេ ១០០​រៀល​លុយ​ខ្មែរ លុយ​បាត​ស្មើ​នឹង ៨០​សេន​លុយ​បាត។ ពី​ដើម​វា​ប្រហែល​ជា ២,២​បាត ២,៥​បាត​អី​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ»

ចំពោះ​ព័ត៌មាន​ដែល​ថា ដាំ​ដំឡូង​មី​នាំ​ឲ្យ​ខាត​បង់​រហូត​ដល់​រត់​ចោល​ស្រុក​នោះ លោក ឈឿន មុនី មាន​ប្រសាសន៍​ថា យោង​តាម​បទពិសោធន៍​ផ្ទាល់​និង​របស់​ក្រុម​កសិករ​នៅ​សំពៅ​លូន រឿង​នេះ​មិន​ពិត​ឡើយ។

លោក ឈឿន មុនី មាន​ប្រសាសន៍​ដូច្នេះ ៖ «អ្នក​ដាំ​ដំឡូង​ខាត​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ក៏​ស្វែង​រក​កម្រៃ​មក​វិញ​បាន​តិច​តួច​វិញ​ដែរ មិន​ជា​ខាត​អី​ដល់​អស់ ដល់​ទទេ​ទេ។ ខ្ញុំ​ដាំ​ខ្លួន​ឯង​ប្រហែល​ជា ៧០​ហិកតារ​ដែរ មិន​មែន​តែ​ទិញ​តែ​ពី​គេ​ទេ ហើយ​មួយ​ហិកតារ​ក៏​យើង​នៅ​សល់​ប្រហែល​ជា ៤០០​ដុល្លារ​(អាមេរិក)​ដែរ ពេល​ដែល​ទូទាត់​រួច​ហើយ ទាំង​កម្មករ​ទាំង​អី​ទាំង​អស់​ហ្នឹង ព្រោះ​អ្នក​ដាំ​យើង​អត់​បាន​ចុះ​ជាប់​ទេ ជួល​គេ​ទាំង​អស់។ អ៊ីចឹង​ដូច​មិន​ដែល​ឮ​ថា​អ្នក​ណា​ខាត​ទាំង​អស់​អី​ទេ មិន​មាន​ទេ ដូច​ជា​មិន​ពិត​សោះ ចំណុច​នេះ​ខ្ញុំ​ដូច​ជា​មិន​ជឿ​តែម្ដង។ ខ្ញុំ​ធ្វើ​ខ្លួន​ខ្ញុំៗ។ កាល​ពី​ថោក​មែន​ទែន​ខ្ញុំ​កាប់​ហាល កាល​ពី​ម្សៅ​ដែល​ថោក​ពេក ក៏​កាប់​ហាល​ទៅ ឲ្យ​ទៅ​ជា​ក្រៀម​ទៅ។ កាប់​ហាល​ទៅ​សំបូរ​ឈ្មួញ​គេ​ទិញ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ចំណី​សត្វ​ដែរ​តើ»