សត្វទាជាទូទៅគេចិញ្ចឹមច្រើនឲ្យវាហែលទឹកលេង ដើម្បីឲ្យវាឆាប់ផ្ដល់ស៊ុត។ ប៉ុន្តែការចិញ្ចឹមទារបស់កសិករនៅស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត គឺចិញ្ចឹមទាដាក់ទ្រុងនៅលើគោក ក្នុងដីខ្ពស់ មិនឲ្យហែលទឹក។ ការចិញ្ចឹមបែបនោះ គាត់អះអាងថា គឺមិនបំផ្លាញស្រូវអ្នកជិតខាង មិនឆ្លងជំងឺ ងាយប្រមូលផល ងាយគ្រប់គងចំនួនទា និងទទួលបានប្រាក់ចំណេញច្រើន។
ក្នុងភូមិឫស្សី និងភូមិតាកុក នៅឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត មានរោងចិញ្ចឹមទាជាច្រើនដែលនៅមិនឆ្ងាយពីគ្នាប៉ុន្មាន សង់នៅចន្លោះស្រែមានសំណាប និងស្រែមានសន្ទូង។ ក្នុងរោងដែលមានប្រក់ដំបូលស័ង្កសី មានទា ១ហ្វូងកំពុងរត់ប្រសាចក្នុងបរិវេណដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយរបងថ្ម។
លោក គង់ ផេង ម្ចាស់ហ្វូងទា ៤.០០០ក្បាល នៅភូមិឫស្សី ឲ្យដឹងថា ទានេះជាពូជនាំចូលពីប្រទេសថៃ ជាពូជទាចិញ្ចឹមលើគោក ធ្វើឲ្យឈ្នះជំងឺ ផ្ដល់ស៊ុតធំជាង ស៊ុតទាសំពៅ ជាពូជក្នុងស្រុកទៅទៀត។
លោក គង់ ផេង បន្តថា ដើម្បីឲ្យការចិញ្ចឹមទាហ្វូងទទួលបានជោគជ័យ មុនដំបូងគាត់រើសដីទួលសម្រាប់ចិញ្ចឹម។ គាត់បំបែកទាជា ២ហ្វូងដាច់ពីគ្នា។ ដីទួលមួយកន្លែងទំហំ ២០អារ គាត់សង់រោងមួយដាក់ទា ២.០០០ក្បាលចិញ្ចឹម។ ដីមួយកន្លែងទៀតដាក់ទា ២.០០០ក្បាលដែរ។
លោកបន្តថា ក្នុងទា ៤.០០០ក្បាល គាត់មានទាឈ្មោលតែជាង ១០០ក្បាលទេ៖ «អាហ្នឹងដល់បច្ចេកទេសគ្រប់មុខ ដល់យើងចេះផ្សំគ្រប់មុខ។ យើងបានស្រួលរើសពងរើសអី ហើយយើងរកស៊ីមុខរបរអីផ្សេងទៀតបាន។ បើទឹកៗ បើគោកៗ។ ទី១ ស្អាត ទី២ ទ្រុងទូលាយ ហើយចំណីទឹកអីឲ្យគ្រប់គ្រាន់ អត់ឆ្លងជំងឺទេ ព្រោះនៅប្រចាំក្នុងទ្រុងអ៊ីចឹងអត់ឆ្លងទេ»។
លោកបន្តថា ក្រោយពីរើសទីតាំងបាន គាត់សង់រោងឲ្យខ្ពស់ពីដីដើម្បីកុំឲ្យថ្ងៃក្ដៅឆួលដល់ទា។ គាត់យកស្បៃមុង ឬឈឹបបាំងជុំវិញទ្រុង កុំឲ្យទាដើរចេញទៅស៊ីស្រូវ ឬទៅហួរសំណាបអ្នកស្រុក។ ការបិទបាំងបែបបេះ គឺហ្វូងទាគាត់មានអនាម័យ មិនឆ្លងជំងឺ ងាយប្រមូលស៊ុតនិងលាមក៖ «រោងធ្វើម៉េចឲ្យស្អាត ទទឹងប្រហែលជា ៣០ម៉ែត្រ បណ្ដោយប្រហែលជា ៤០អីសម្រាប់ចំនួនទា ២.០០០ហ្នឹង កម្ពស់ខាង ២ម៉ែត្រ កណ្ដាល ៤ ប្រក់ស្បង្ក័ជ វាអត់ក្ដៅទេ មានខ្យល់ចូលប្រហោងលើ។ ហ្នឹងសាច់ឈឹប ព័ទ្ធវាកុំឲ្យវាចេញ។ ធ្វើរោងអ៊ីចឹងទៅ វាស្រួលប្រមូលផល វាអត់នឿយយើងដើររកស៊ីអី ក្រៅពីហ្នឹងបានតាមចិត្ត»។
លោក គង់ ផេង បន្តថា ការចិញ្ចឹមទាគោកនេះ ឲ្យចំណីស៊ីក្នុងទា ២.០០០ក្បាល ១០បាវក្នុង១ថ្ងៃ។ តម្លៃចំណីក្នុង ១បាវជាង ៥ម៉ឺនរៀល។ គាត់ឲ្យចំណីទា ៤.០០០ក្បាល គាត់ចំណាយថ្លៃទិញចំណីក្នុង១ថ្ងៃអស់ជាង ១លានរៀល។ លោកថា ទាគោកត្រូវឲ្យចំណីវាស៊ីឲ្យដល់ ទើបវាឆាប់ពង។ ការចិញ្ចឹមត្រូវបច្ចេកទេសទើបផ្ដល់ស៊ុត ត្រូវនឹងទម្ងន់ដែលគេកំណត់៖ «ពងរបស់វាធំជាងទាយើង ទម្ងន់ ២៣គីឡូ ទើបគ្រប់គីឡូ ៣០០គ្រាប់។ គឺ ៣០០ពងទម្ងន់ ២៣គីឡូ។ គេសុទ្ធតែថ្លឹងឥឡូវពងទា។ ពងល្អជាងលេងទឹកផង។ ឲ្យស៊ីចំណីទាតែម្ដង ឲ្យស៊ីយូហប ថ្លៃ ៥ម៉ឺន ៦ពាន់។ មួយថ្ងៃ ១០បាវ ឲ្យទា ២.០០០ក្បាលស៊ី។ មួយថ្ងៃអស់ ២០ (បាវ) ទា ៤.០០០ក្បាលស៊ី ២០បាវ»។
លោកបន្តថា ទាត្រូវឲ្យវាស៊ីរហូត។ ដើម្បីឲ្យទាស៊ីឆ្អែត ៣ម៉ោងម្ដង គាត់ចាក់ចំណីបន្ថែមលើបាវស្ងួតទុកក្នុងរោងមិនឲ្យត្រូវថ្ងៃក្ដៅ ទុកឲ្យវាស៊ីទើបគុណភាពចំណីនៅល្អ។ លោកថា ទាគាត់ទើបដាក់ចូលចិញ្ចឹមជាង ២០ថ្ងៃ។ គាត់ទូទាត់តម្លៃលក់ស៊ុតក្នុង ១គ្រាប់ ៥០០រៀល ធៀបនឹងថ្លៃចំណីគាត់ទើបតែរកឃើញប្រាក់ចំណេញជាង ១០ម៉ឺនរៀលទេក្នុង១ថ្ងៃ។ លោកថាប្រាក់ចំណេញ១០ម៉ឺនរៀល នៅតិច ព្រោះទា មិនទាន់ផ្ដល់ស៊ុតគ្រប់ចំនួនជាង ៣.០០០ក្បាល (មេទា) ដែលត្រូវពងក្នុង១ថ្ងៃ។
លោកថា ការលក់ស៊ុតថ្មីៗ មិនសូវចំណេញទេ ព្រោះទាស៊ីចំណីផ្សំសាច់ស៊ុតខាងក្នុងរាងពណ៌លឿងស្លេក អ្នកទិញយកទៅទទួលទានគេមិនសូវនិយមទេ ហើយលក់ក៏មិនសូវចំណេញដែរ។ ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលពីការលក់ស៊ុត គាត់កំពុងទិញម៉ាស៊ីនភ្ញាស់ ដើម្បីភ្ញាស់ស៊ុតទាក្លាយជាពងទាកូន ទើបគាត់លក់បានតម្លៃថ្លៃ ក្នុង១គ្រាប់ ១.០០០រៀលវិញ។
លោកថា តម្លៃលក់ស៊ុតភ្ញាស់ទើបអាចទូទាត់នឹងថ្លៃចំណីបានចំណេញគ្រាន់បើ៖ «ឥឡូវតែខែក្រោយហ្នឹងគេភ្ញាស់កូនហើយ ឥឡូវនេះនៅកូនក្រក ឡើងនៅពេញ ២០ថ្ងៃ គេភ្ញាស់ក្រក»។
ចំពោះការថែទាំលោកថា ទាពូជនាំចូលពីថៃនេះ មិនសូវឈឺទេ បើវាឈឺភាគច្រើនគ្រាន់តែផ្ដាសាយ។ គាត់ទិញថ្នាំពីផ្សារយកមកចក្រវាគឺវាជាហើយ។ តែបើមើលថា វាសំកុក មិនស៊ីចំណី គាត់រហ័ស ចាប់វាចេញពីហ្វូង បំបែកវានៅកន្លែងមួយដាច់ពីគេ។ ចាប់វាច្រកថ្នាំទាល់តែវាជា រហូតវាដើរលេងដូចទាដទៃ ទើបឲ្យវាចូលក្នុងហ្វូងវិញ។
លោកថា ការធ្វើបែបនេះខ្លាចវាឆ្លងជំងឺនាំឲ្យខូចទាទាំងហ្វូងខាតដើមខាតចុង៖ «វាកុក វារួញក ជួនអាខ្លះវាប៉ាប វាដើរអត់រួច អាហ្នឹងវាមានមូលហេតុហើយ គឺវាផ្ដាសាយ។ យើងទៅទិញថ្នាំដាក់ទៅបាត់ហើយ។ អានេះវាស្រួលជាង ស្រួលប្រមូលផលជាងវាអត់នឿយ តែចំណាយដើមច្រើន»។
លោក គង់ ផេង ឲ្យដឹងថា ដើម្បីឲ្យមេទាផ្ដល់ស៊ុតបានធំល្អ និងផ្ដល់ស៊ុតបានទៀងទាត់រាល់ថ្ងៃ អ្នកចិញ្ចឹមទាហ្វូង ត្រូវរហ័សលក់ចេញនូវមេទាណាដែលផ្ដល់ស៊ុតបាន ១៥ខែ គឺជាង ១ឆ្នាំ ព្រោះទាផ្ដល់ស៊ុតច្រើនដង វាក្លាយជាមេទាចាស់ វាអន់កម្លាំងក្នុងការផ្ដល់ស៊ុតមិនទៀងទាត់ ទើបគាត់រហ័សលក់មេទាមិនឲ្យនៅពងបន្តទៀត។ ទី១ ចំនួនទានៅដដែលមែន ការស៊ីចំណីក៏នៅដដែល ប៉ុន្តែចំនួនស៊ុតត្រូវថយ ធ្វើឲ្យអ្នកចិញ្ចឹមខាតប្រាក់ទិញចំណីផ្ដល់ឲ្យវាស៊ី។
លោក គង់ ផេង៖ «តាំងពីចំណីទាំងអីអស់ ៥ម៉ឺនដុល្លារជាង ចុះមួយ ២ម៉ឺនជាង។ ១ពាន់ទា ៥ពាន់ដុល្លារទិញអត់បានទេ។ ១៥ខែ ពងវាស្ដើង អស់ហើយ ត្រូវលក់ចេញបាន ១១.០០០ ១០.០០០អីហ្នឹង។ ទិញ ២ម៉ឺនជាង ទៅទិញនៅព្រៃវែង នៅស្វាយរៀង»។
លោកបន្តថា ទាហ្វូងចិញ្ចឹមលើគោកនេះ ផ្ដល់ចំណូលទាំងស៊ុត ទាំងលាមក។ ប្រាក់ចំណូលពីស៊ុត បើមេទាពេញកម្លាំង ពងរាល់ថ្ងៃ គាត់រើសបានក្នុង១ថ្ងៃ គិតជាមធ្យម ៣.៥០០គ្រាប់ បើគាត់លក់គ្រាប់ភ្ញាស់វិញបានជាង ៣លានរៀល។ តែបើលក់គ្រាប់សាប មិនភ្ញាស់ បានតែជាង ១លាន ៧សែនរៀលទេ។ លោកបន្តថា ក្រៅពីលក់គ្រាប់ស៊ុត គាត់ក៏លក់លាមកទាដែរ។ ក្នុង១ឆ្នាំ លុយបានពីលក់លាមកទាគឺជាង ១.០០០ដុល្លារដែរ។
លោកលក់លាមកទាក្នុង ១បាវទម្ងន់ ១០ ទៅ ២០គីឡូក្រាម តម្លៃ ១ដុល្លារ ទៅ ១,៥០ដុល្លារ តាមលាមកស្រស់ និងលាមកក្រៀម។ ចំណែកមេទាវិញ ក្រោយពីផ្ដល់ស៊ុតបានជាង ១ឆ្នាំ គាត់លក់ក្នុង ១ក្បាល តម្លៃ ២,៥០ដុល្លារ ប៉ុន្តែគាត់ទៅទិញមេទាយកមកចិញ្ចឹមវិញ ១ក្បាលតម្លៃ ៦ដុល្លារ។
លោកថាការចិញ្ចឹមទាគោកយកស៊ុតនេះ ចំណាយដើមទុនច្រើនម៉ឺនដុល្លារ បើអ្នកចិញ្ចឹមមិនចេះថែទាំទានោះឲ្យល្អទេ គឺចិញ្ចឹមឲ្យវាចុះទឹក នាំឲ្យទាឧស្សាហ៍ឈឺ ផ្ដល់ស៊ុតមិនទៀងទាត់ មិនអាចគ្រប់គ្រងចំនួនស៊ុតនិងចំនួនទា ហើយវាទៅបំផ្លាញដំណាំអ្នកជិតខាងថែមទៀត។ លោក គង់ ផេង ក៏បានសំណូមពរឲ្យក្រុមហ៊ុនចំណីសត្វបន្ថោកតម្លៃជាងបច្ចុប្បន្នបន្តិចផង។
អាជ្ញាធរឃុំតានី លោក ពេជ្រ ទឹក ឲ្យដឹងថា អ្នកចិញ្ចឹមទាគោក គឺនៅក្នុងភូមិឬស្សី និងភូមិតាកុក មាន ៦ហ្វូង ចំនួនសរុបទា គឺមានជាង ២ម៉ឺនក្បាល៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។