ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានប៉ះពាល់ដល់ការដាំដុះដំណាំកសិកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែមានកសិករមួយចំនួនដែលទទួលបានការបង្ហាត់បង្រៀនបច្ចេកទេសដាំដុះពីមន្ត្រីកសិកម្មខេត្តកំពង់ចាម គាត់ចេះកែច្នៃវិធីដាំដុះច្រើនយ៉ាង ដើម្បីឲ្យដំណាំទាំងអស់អាចទទួលផល បើទោះបីអាកាសធាតុប្រែប្រួលម្ដងខ្វះទឹក ឬម្ដងជំនន់ខ្លាំងក៏ដោយ។
កសិករដែលពិសោធន៍បានជោគជ័យក្នុងការដាំស្លឹកខ្ទឹមក្រោមអាកាសធាតុស្ងួតខ្វះទឹកនៅខេត្តកំពត បានបង្ហាញបច្ចេកទេសដាំនៅក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្ដីពី «ការចែករំលែកនិងការផ្សព្វផ្សាយការអនុវត្តល្អរបស់កសិករលើបច្ចេកទេសកសិកម្មដែលធន់ទ្រាំនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ» កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ កន្លងមកនេះ។
កសិករភូមិដំរីលេង ឃុំទទុង ស្រុកដងទង់ ខេត្តកំពត លោក ណុប សុវណ្ណី បង្ហាញបទពិសោធន៍ ៣បែប ដែលគាត់អនុវត្តបានជោគជ័យលើការដាំដំណាំខ្ទឹមស្លឹក ប្រើទឹកតិច ហើយបានផលច្រើន ប្រាប់ទៅកសិករ និងមន្ត្រីកសិកម្ម។
លោក ណុប សុវណ្ណី បន្តថា វិធីដាំទី១ លើកថ្នាលរងធម្មតា តែប្រើជីទ្រាប់បាតជាកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័នសុទ្ធ។ ឯរងទី២ ប្រើជីទ្រាប់បាត ផេះអង្កាមសុទ្ធ។ ចំណែករងទី៣ ប្រើជីទ្រាប់បាត លាយចូលគ្នារវាងកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័ន និងផេះអង្កាម៖ «អ៊ីចឹងខ្ញុំបានធ្វើការពិសោធន៍ទៅលើការដាំខ្ទឹមស្លឹក អ៊ីចឹងមាន ៣ប្រភេទ ក្នុង ១២ម៉ែត្រការ៉េ។ មុនដាំ ខ្ញុំអាចកាប់ដីយកស្មៅចេញ ហើយទុកពេលវារយៈពេល ១២ថ្ងៃ ទុកហាលដីឲ្យវាឆ្អិន កុំឲ្យមានពួកសត្វចង្រៃមកនៅកន្លែងហ្នឹង»។
លោក ណុប សុវណ្ណី ពន្យល់ថា ការជ្រើសរើសទីតាំងដាំខ្ទឹមស្លឹក ត្រូវដាំនៅកណ្ដាលវាលទើបល្អ ព្រោះខ្ទឹមយកស្លឹក ត្រូវការពន្លឺថ្ងៃគ្រប់គ្រាន់។
លោកបន្តថា បន្ទាប់ពីបំបែកដីម៉ត់ល្អហើយ ត្រូវរើសស្មៅយកចេញឲ្យអស់ពីដី ហើយលើកវាជារង។ រងនីមួយៗ ត្រូវលើកយកក្បាលរងទទឹង ១ម៉ែត្រ បណ្ដោយ ៤ម៉ែត្រ កម្ពស់រង ១តឹក ទៅ ១,៥តឹក ពីបាតដី ទុកគម្លាតពីរងមួយទៅមួយចម្ងាយ ៣តឹក សម្រាប់ធ្វើចង្អូរបង្ហូរទឹក៖ «គឺរងហ្នឹងវាមាន ៣រង អ៊ីចឹងរងទី១ ខ្ញុំប្រើប្រាស់ដាក់កាកសំណល់របស់ឡជីវឧស្ម័ន ដាក់ចំនួន ៤ធុងស្ពេត្រូ ខ្ញុំអត់បានថ្លឹងទេ ពេលដែលដាក់ហ្នឹងគឺរាវ អត់មានដាក់រឹងទេ។ រងទី២ ខ្ញុំប្រើធ្យូងអង្កាម ដុតហើយដាក់ទទេតែម្ដង។ នេះយើងពិសោធន៍លាយជាមួយដីរងតែម្ដង។ ធ្យូងអង្កាមហ្នឹងដាក់ ៤ប៉ោត។ រងទី៣ ខ្ញុំលាយធ្យូងអង្កាមនិងកាកឡជីវឧស្ម័ន លាយ ៥០ និង ៥០ ដើម្បីចង់ដឹងគុណភាពវាមើល»។
លោក ណុប សុវណ្ណី ពន្យល់បន្ថែមថា ការពិសោធន៍តាមវិធី ៣បែប ដោយប្រើជីដាក់ក្នុងរងនីមួយៗ មានចំណុះជីស្មើគ្នា គឺទំហំដី ១ម៉ែត្រការ៉េ ត្រូវដាក់ជី ១ប៉ោត ដូច្នេះរងបន្លែនោះ ទំហំ ៤ម៉ែត្រការ៉េ គាត់ប្រើជីអស់ ៤ប៉ោតនៃធុងស្ពេត្រូ។ បន្ទាប់មកគាត់យកមើមខ្ទឹមកន្លះគីឡូក្រាម ទៅកប់ដាំក្នុង ១រងមួយ។ គាត់ដាំខ្ទឹមទាំង ៣រងនោះ គឺប្រើមើមខ្ទឹមពូជអស់ ១គីឡូកន្លះ គាត់ដាំក្នុងថ្ងៃតែមួយ ដើម្បីពិសោធរកផលចំណេញខាត និងការថែទាំ។ ក្រោយការដាំមើមខ្ទឹមបាន ៥០ ទៅ ៦០ថ្ងៃ គាត់ចាប់ផ្ដើមប្រមូលផលខ្ទឹមបណ្តើរៗ។
លោកថា ការប្រមូលផលដំបូង តាមរងខ្ទឹមនីមួយៗ គឺរងដែលប្រើជីកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័ន និងរងដែលប្រើជីកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័ន លាយធ្យូងអង្កាម គឺស្លឹកខ្ទឹមមានទម្ងន់ ៨គីឡូក្រាមដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែរងដែលប្រើជីធ្យូងអង្កាមសុទ្ធ គឺបានទម្ងន់ស្លឹកខ្ទឹមតិចជាងគេ៖ «ជាមធ្យម ៤ម៉ែត្រការ៉េ យើងអាចទទួលផលបាន ៨គីឡូ។ ក្រោយពីយើងទទួលផលហើយ រយៈពេល ១ខែក្រោយយើងទទួលផលបាន ៩គីឡូ យើងទទួលផលបានរហូត។ គិតជាមធ្យម ខ្ញុំទទួលផលបានពីដំណាំខ្ទឹមក្នុង១ឆ្នាំ ៩៦គីឡូ។ ការពិសោធទៅលើជីកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័ន។ ប្រើទៅលើធ្យូងអង្កាម គឺបានដូចគ្នា បានតែ ៩០គីឡូ។ ដល់ពេលជីធ្យូងអង្កាម ហើយនិងកាកសំណល់ឡលាយគ្នា ក៏គុណភាពវាហ្នឹងប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងកាកសំណល់ឡទទេដែរ»។
លោកឲ្យដឹងថា ដំណាំខ្ទឹមស្លឹកប្រើធ្យូងអង្កាមសុទ្ធមិនសូវមានជីជាតិទេ កសិករគួរបន្ថែមជីលាមកសត្វទៅក្នុងរងនោះបន្ថែម។ លោក ណុប សុវណ្ណី អះអាងថា នៅពេលប្រើជីតាមបច្ចេកទេស ៣បែប រកឃើញថា នៅពេលអាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្វះទឹក ដំណាំខ្ទឹមនៅតែអាចដាំបានជោគជ័យ គឺការប្រើជីកាកសំណល់ឡជីវឧស្ម័ន ងាយថែទាំ មិនសូវត្រូវការទឹកស្រោចច្រើន ហើយដីនៅមានសំណើមបានយូរថ្ងៃ៖ «ខ្ទឹមខ្ញុំគិតថា ដូចជាអត់មានជំងឺទេ ដោយសារយើងទើបបានស្រោចទឹកវាដិតដល់ ហើយប្រើប្រាស់នូវជីបំប៉នរបស់វាឲ្យបាន់គ្រប់គ្រាន់ គឺមិនអាចមានស្វិតនៅចុងសន្លឹកទេ។ រដូវដែលដាំខ្ទឹមស្លឹកហុចផលល្អជាងគេ គឺចាប់ពីខែមករា ទៅខែមេសា ដោយសារវាអត់មានភ្លៀងធ្លាក់ ហើយយើងមិនសូវប្រើទឹកស្រោចគ្រប់គ្រាន់»។
លោក ណុប សុវណ្ណី ឲ្យដឹងថា ដំណាំខ្ទឹមក្នុង ១ឆ្នាំ គាត់លក់បានប្រាក់ជាង ៨០ម៉ឺនរៀល ដោយសារប្រមូលផលកន្លះខែម្ដង ក្រោយការដាំមើមខ្ទឹមចន្លោះពី ៥០ ទៅ ៦០ថ្ងៃ។
ចំណែកកសិករនៅខេត្តកណ្តាល លោកស្រី សុខ លាង នៅភូមិចុងកោះតូច ឃុំតាលន់ ស្រុកស្អាង ឲ្យដឹងថា គាត់ដាំខ្ទឹមយកស្លឹក គឺដាំទាល់តែប្រើជីគីមី ហើយស្រោចទឹកជោកជាំទើបបានផលច្រើន៖ «បើដាំទៅវាអត់ខូច អាហ្នឹងចំណេញច្រើន។ វាអត់ទៀង។ វាខូចមូលហេតុដូចថាដីធ្វើទៅអត់ឆ្អិន ហើយណាមួយវារុយកូត យើងបាញ់ថ្នាំអត់ត្រូវ។ រុយកូតហ្នឹង រុយវាអូសស្លឹកខ្ទឹម សៗ វែងៗ ឆ្នូតៗ សៗហ្នឹងគឺរុយអូស ដល់អ៊ីចឹងយកទៅលក់ដល់ផ្សារគេអត់ទិញមកពីវាខូច។ យើងដាំហើយទៅបាញ់ល្មម ដូចថា ២ថ្ងៃបាញ់ម្ដង ដល់យូរៗទៅ ១អាទិត្យគេបាញ់ម្ដង ក៏បាន ឲ្យតែវាដុះមកសិន។ ដល់ពេលវាដុះហើយ បានគេចាប់ផ្ដើមថែ បាញ់ថ្នាំ ដាក់ជី ធ្វើស្មៅ។ ថ្នាំយើងផ្សំពីកន្លែងគេលក់មក ដូចថារុយកូតអ៊ីចឹង ផ្សំថ្នាំរុយ ផ្សំថ្នាំដង្កូវ ផ្សំថ្នាំជំនួយ ឫសវា ឫសអត់ល្អ។ ស្លឹកខ្ទឹមទុំចុងៗសន្លឹក មកពីវាត្រូវសន្សើមធ្លាក់មកជោក យើងអត់បានលាង នាំឲ្យវារោលចុងទៅជាក្រហមចុង គឺវាខូច»។
ផ្ទុយពីការអះអាងរបស់កសិករខេត្តកណ្ដាល លោក រស់ សុភាព សាស្ត្រាចារ្យបណ្ដុះបណ្ដាលកសិកម្មចំការកៅស៊ូខេត្តកំពង់ចាម ឲ្យដឹងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កសិករត្រូវប្ដូរទម្លាប់ដាំតាមអ្វីដែលកសិករច្រើនខេត្តលើកយកមកបង្ហាញក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្ដីពី «ការចែករំលែក និងការផ្សព្វផ្សាយការអនុវត្តល្អរបស់កសិករលើបច្ចេកទេសកសិកម្ម ដែលធន់ទ្រាំនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ» នៅពេលនេះ ទើបធានាថា ដំណាំនឹងបានទិន្នផលថេរ ឬអាចបានផលខ្ពស់ជាងវិធីដាំតាមទម្លាប់។ លោកបន្ទោសថា ការមិនព្រមប្ដូរទម្លាប់ដាំដុះនោះហើយ ដែលនាំឲ្យកសិករភាគច្រើនបរាជ័យលើមុខរបរដាំដុះរបស់ខ្លួន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។