មន្ត្រីកសិកម្មបានណែនាំកសិករកុំឲ្យសម្លាប់កង្កែបនៅដើមរដូវវស្សា ពីព្រោះកង្កែបជាភ្នាក់ងារដ៏សកម្មក្នុងការជួយសម្លាប់សត្វចង្រៃដែលបំផ្លាញដំណាំស្រូវ។
កង្កែបជាអាហារសាច់ដែលសំបូរវីតាមីនចិញ្ចឹមរាងកាយ។ កង្កែបមានប្រយោជន៍នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម ព្រោះវាជួយសំអាតដើមស្រូវ ដោយវាចាប់ស៊ីសត្វដែលរោមដើមស្រូវ រួមមានមមាច និងសត្វក្រាជាដើម។
ដោយសារតែកង្កែបមានប្រយោជន៍ លោក សោម ហាក់ អ្នកជំនាញជលផល បង្រៀនពីវិធីចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងអាង ក្នុងស្រះ ក្នុងស្រែ ក្នុងស្បៃមុង។
លោក សោម ហាក់ រស់នៅភូមិត្រពាំងកប្បាស ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ លោកថា វិធីចិញ្ចឹមកង្កែបមានច្រើនយ៉ាងដែលអ្នកចិញ្ចឹមត្រូវអនុវត្តឲ្យបាន ទើបការចិញ្ចឹមបានជោគជ័យ៖ «ចំណុចទី១ គឺយើងមានការជ្រើសរើសទីតាំង គឺទីតាំងស្រឡះ មិនចិញ្ចឹមក្នុងព្រៃពេក ឬក៏យើងចិញ្ចឹមនៅក្នុងទឹកជ្រៅពេកដែរ»។
លោកបន្តថា រើសទីតាំងចិញ្ចឹមកង្កែបបានហើយ ត្រូវគិតថា គួរចិញ្ចឹមវាក្នុងស្បៃមុង ឬហៅថា ហាប់ប៉ា ចិញ្ចឹមក្នុងអាងស៊ីម៉ងត៍ ចិញ្ចឹមក្នុងស្រះ ឬក្នុងស្រែ ឬក៏ចិញ្ចឹមក្នុងដីគោក។
វិធីចិញ្ចឹមក្នុងស្បែមុង
លោកប្រាប់ពីវិធីចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងស្បៃមុងថា ត្រូវយកស្បៃមុងដែលដេរជារាងបួនជ្រុង យកជម្រៅស្បៃ១ម៉ែត្រ ចងជើងមុងចងផ្ងារឡើងលើ ដូចថង់ច្រកអីវ៉ាន់ដែរ។ នៅខាងបាតស្បៃមុង ឬបាតថង់ ត្រូវយកស្នោដាក់ពីខាងក្រោមស្បៃមុង ទើបបញ្ចូលទឹកក្នុងស្បៃមុងឲ្យជម្រៅ ២តឹក នៃទឹកស្រះ។
ការចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងស្បៃមុងពីលើទឹកស្រះនេះ គឺការពារការបាត់បង់ និងការលោតចេញរបស់សត្វកង្កែប។ ចំពោះការដាក់កូនកង្កែបចិញ្ចឹមក្នុងស្បៃមុង ត្រូវដាក់កូនតូចៗ ក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ ៥០ក្បាល ទីចិញ្ចឹមវាស្រឡះ ទើបកូនកង្កែបឆាប់ធំលឿន៖ «ដាក់ចិញ្ចឹមក្នុងមុង គឺយើងចង់ដាក់ដូចថា មុងយើងវាមានត្រចៀកវា ៤ គឺយើងចងផ្ងារជើងឡើងលើអ៊ីចឹងទៅ ខាងខ្នងវាពីក្រោមក៏មានត្រចៀកដែរ បើអ៊ីចឹងត្រចៀក៤ហ្នឹង យើងចងដោតបង្គោល ហើយយើងចាប់នៅជ្រុងម្ខាងៗ ចងទៅក្នុងទឹក ហើយយើងដាក់ជម្រៅវា ២ ទៅ ៣តឹក យើងដាក់ស្នោ២ ពីក្រោមបាតស្បៃមុងយើងហៅថា ហាប់ប៉ា ហ្នឹង។ មូលហេតុដែលចាំបាច់ត្រូវការដាក់ស្នោដើម្បីឲ្យវាឡើងហាលស្បែក ដូចយើងចិញ្ចឹមក្នុងអាងដែរ ព្រោះវាឡើងហាលស្បែក ពេលណាត្រជាក់ វាឡើងហាលស្បែក ពេលណាក្ដៅវាចុះត្រាំទឹក»។
លោកប្រាប់ថា ការចិញ្ចឹមកង្កែបមានវិធីចិញ្ចឹមក្នុងស្បៃមុង តែដាក់ក្នុងស្រះ ការចិញ្ចឹមលើគោកតែត្រូវជីករណ្ដៅពីក្រោមស្បៃមុង ២ ទៅ ៣តឹក ដូចចិញ្ចឹមក្នុងស្រះដែរ តែជាស្រះរាក់។ ការចិញ្ចឹមក្នុងស្រែ តែព័ទ្ធស្បៃមុង ការចិញ្ចឹមក្នុងអាងស៊ីម៉ងត៍ ជាដើម៖ «ហើយប្រភេទទី១ទៀត គឺយើងរបៀបចិញ្ចឹមក្នុងអាងស៊ីម៉ងត៍ ហើយអាងស៊ីម៉ងត៍ ក៏យើងធ្វើកន្លែងវា ហាលស្បែកដែរ។ ក្នុងនោះយើងធ្វើកម្ពស់វា ៣តឹក ហើយជម្រៅទឹកនោះ ក៏ ៣តឹកដែរ ងាយស្រួលកាលណាវាក្តៅទៅវាចុះត្រាំទឹក កាលណាត្រជាក់វាឡើងហាលស្បែករបស់វា នោះផ្នែកលើអាងស៊ីម៉ងត៍ ហើយជម្រៅអាងក៏ ១ម៉ែត្រដែរ កុំឲ្យវាលោតរួច»។
វិធីថែទាំកង្កែបនិងការផ្ដល់ចំណី
លោក សោម ហាក់ ឲ្យដឹងថា កង្កែបចូលចិត្តស៊ីចំណីដែលមានចលនានៅក្នុងទឹក។ កសិករក៏អាចផលិតចំណីដោយខ្លួនឯង ដូចជាយកសាច់ខ្យង កូនក្ដាម កន្ទក់ ចុងអង្ករ ម្សៅត្រី យកទៅបបរកូរចូលគ្នាឲ្យស្អិតល្មួត យកទៅហាលខ្យល់ឲ្យវាត្រជាក់ រួចពូតជាដុំតូចៗ ចាំបោះឲ្យវាស៊ី៖ «កាលណាយើងបោះទៅអាដុំនោះវាប្រមៀល បើយើងចាប់យកទៅដល់ដាក់ស្ងៀម ដាក់នឹងតែម្ដង វាអត់ស៊ីទេ ព្រោះវាអត់ក្លិន។ បើអ៊ីចឹង វាអត់ក្លិនយើងបោះវាប្រមៀលទៅតាមក្បែរជញ្ជាំងអាងយើងហ្នឹង គឺវាឆក់ចាប់។ បើចំណីណាដែលវាមិនបានចាប់ហ្នឹង គ្នាច្រើនគឺវាវារទៅ ឬក៏វាធាក់ទៅ បម្រះទៅ វាពៀរអាចំណីអត់ឃើញនៅហ្នឹងកាលមុននោះ ចំណីហ្នឹងវាចលនាដែរ វារត់ដែរ ចាប់ដែរ អ៊ីចឹងវាត្រូវស៊ីចំណីហ្នឹង»។
លោកបន្តថា ក្រៅពីចំណីកែច្នៃ គឺមានចំណីផ្សំរួចលក់នៅទីផ្សារដែលបាចទៅលើទឹកវាអណ្ដែត កង្កែបវាចាប់ស៊ីងាយ។ ប៉ុន្តែបើប្រៀបធៀបការឲ្យចំណីផ្សារផ្សំរួច កង្កែបស៊ីឆាប់ធំ តែរស់ជាតិនៃសាច់កង្កែបអត់ឆ្ងាញ់ដូចកង្កែបដែលស៊ីចំណីកែច្នៃពីសាច់ក្ដាម ខ្យងកូនត្រី កន្ទក់ នោះទេ៖ «ប្រសិនជាយើងមានភ្លើង ចាប់បំភ្លឺឲ្យវាស៊ីមមាច មេមមាច មេភ្លៀង ពេលដែលវាហើរ ធ្លាក់មកគឺវាស៊ី ហើយបើមានជន្លេនឲ្យវាស៊ី ឬក៏មានត្រីងាប់ ត្រីតូចតាច ត្រីស្អុយអីនោះ វាស៊ីរឹតតែលឿនទៀត ព្រោះវាចូលចិត្តគឺវាស៊ីធំលឿន»។
ប៉ុន្តែបើការចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងទីធ្លាធំ ស្ទើរតែមិនអាចឲ្យចំណីវាស៊ីក៏បានដែរ ព្រោះវាចេះចាប់សត្វដទៃទៀតស៊ីជាអាហារ ប៉ុន្តែអត្រាលូតលាស់វាយឺតជាងការចិញ្ចឹមដែលឲ្យចំណីទៀងទាត់។ ដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យកង្កែបលូតលាស់លឿន បើសិនអាចចាប់អំពូលភ្លើងពីលើស្បៃមុង ដើម្បីឲ្យសត្វល្អិតរោមភ្លើង វាជ្រុះចូលទឹកបានច្រើន នោះជាចំណីកង្កែបដែលអ្នកចិញ្ចឹមមិនចាំបាច់ទិញចំណីផ្សំឲ្យវាស៊ីក៏បានដែរ។
លោក សោម ហាក់៖ «ចាប់ភ្លើងអ៊ីចឹងវាមានមេមមាច មេភ្លៀង កណ្ដូប ឬសត្វអ្វីនានា មក វាស៊ីអាហ្នឹង វាធ្វើឲ្យកង្កែបនោះលូតលាស់លឿន ហើយធ្វើឲ្យការលូតលាស់ដំណាំនៅជិតខាង ក៏ដូចជាស្រូវ ឬដំណាំផ្សេងៗ វាអត់មានសត្វល្អិតបំផ្លាញ វាជួយបានត្រង់ហ្នឹង ដែលខ្ញុំថា វាជាកម្មករដែលជួយធ្វើការយើងអត់ទារកម្រៃ គឺមានផលប្រយោជន៍អ៊ីចឹង។ កង្កែបក៏ធំ ផលដំណាំយើងក៏បាន»។
លោក សោម ហាក់ ឲ្យដឹងថា ចំណីដែលឲ្យកង្កែបស៊ី គឺ១ថ្ងៃ ២ដង គ្រប់គ្រាន់ គឺឲ្យវាស៊ីចំណីនៅពេលព្រលប់ និងពេលព្រលឹម ប៉ុន្តែពេលថ្ងៃកង្កែបមិនសូវស៊ីចំណីទេ។ ព្រោះការចាប់ចំណីនៅពេលព្រលប់ និងពេលព្រលឹម កង្កែបវាចាប់ស៊ីចំណីលឿនជាងពេលថ្ងៃ នេះបើតាមលក្ខណៈធម្មជាតិរបស់វា។ បើឲ្យចំណីវាស៊ីនៅពេលថ្ងៃ កង្កែបច្រើនផ្អើល ទើបអ្នកចិញ្ចឹមត្រូវពិនិត្យពេលវេលានៃការស៊ីចំណីដល់កង្កែបដែរ គឺឲ្យវាស៊ីចំណីឲ្យស្របការរស់នៅតាមធម្មជាតិរបស់វា។
ការថែទាំ
លោកប្រាប់ថា កង្កែបច្រើនមានកើតជំងឺស្បែកនៅពេលដែលទឹកចិញ្ចឹមវានោះកខ្វក់។ ទឹកកខ្វក់បណ្ដាលមកពីសំណល់នៃចំណីដែលកង្កែបស៊ីសល់វាស្អុយរលួយក្នុងទឹក។ ម្យ៉ាងទៀត ការចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងអាងស៊ីម៉ងត៍ ក៏នាំឲ្យស្បែកកង្កែបមានបញ្ហាដែរ ដើម្បីថែទាំវាត្រូវឧស្សាហ៍ប្ដូរទឹកចេញ៖ «គឺថាយើងមើលទឹក តាមជាក់ស្ដែង បើទឹកនោះវាមានពណ៌បៃតងចាស់ពេក ទឹកខាប់ពេក យើងត្រូវបង្ហូរទឹកនោះចេញ ត្រូវដាក់ទឹកថ្មី។ ទឹកនេះគឺយើងមិនអាចទុកដល់ ១ខែ ឬក៏កន្លះខែទេ ជាទូទៅខ្ញុំចិញ្ចឹមតែ ១អាទិត្យ គឺខ្ញុំប្ដូរទឹកម្ដង។ ការប្ដូរទឹកនេះ គឺវាមានប្រយោជន៍ត្រង់ថា ធ្វើឲ្យកង្កែបយើងលូតសាល់លឿន កាលណាមានទឹកថ្មី គឺសត្វវារស់នៅក្នុងទឹកវាសប្បាយ វាអត់មានមេរោគ វាអត់មានជំងឺ អ៊ីចឹងការលូតលាស់វាលឿន។ ឧទាហរណ៍ថា យើងឲ្យកង្កែបស៊ីក្នុងរយៈពេល ៤ខែហ្នឹង កង្កែបយើងបាន ៣ខាំជាមធ្យម តែបើសិនយើងដូរទឹកបានជាប្រចាំដោយទៀងទាត់ មិនឲ្យទឹកនោះស្អុយ ទឹកនោះកខ្វក់ កង្កែបនោះអាចឡើងដល់ ៤ខាំ ឬក៏ ៥ខាំទៅទៀត»។
ការប្រមូលផលកង្កែប
លោក សោម ហាក់ ឲ្យដឹងថា គេចាប់ផ្ដើមចិញ្ចឹមកង្កែបពេលធ្លាក់ភ្លៀងដំបូង។ ការចិញ្ចឹម ៤ខែក្រោយមក កង្កែបអាចចាប់លក់បានទាន់រដូវបិទនេសាទ ដែលការលក់ដូរត្រីវាខ្សត់។ ការចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងរយៈពេល ៤ខែ ទៅ ៥ខែ កង្កែបមួយក្បាលមានទម្ងន់ ៤ខាំ ទៅកន្លះគីឡូ។ បច្ចុប្បន្នការជួញដូរកង្កែបអាចមានតម្លៃ ១៦.០០០រៀល ប្រហែល ៤ដុល្លារក្នុង១គីឡូក្រាម៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។