ការជួញដូរឈើប្រណិតនៅបណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន មានការកើនឡើងខ្លាំងនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលភាគច្រើននៃអាជីវកម្មឈើទាំងនោះ ធ្វើឡើងដោយខុសច្បាប់។ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឈើប្រណិតនេះ រួមមានប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឥណ្ឌូនេស៊ី វៀតណាម ឡាវ និងប្រទេសភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា។
ការជួញដូរឈើខុសច្បាប់ គឺបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ និងជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។ តែការជួញដូរឈើខុសច្បាប់ ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាននីមួយៗ ហាក់មានឆន្ទៈតិចតួចក្នុងការទប់ស្កាត់។ បញ្ហានេះ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិនានា បានចំណាយពេលវេលាយ៉ាងច្រើនដើម្បីធ្វើការសិក្សាអំពីការបាត់បង់ព្រៃឈើនៅតាមបណ្ដាប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់និងលើពិភពលោក។
ការរកឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្នបង្ហាញថា ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ី ជាពិសេសបណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន គ្រោងនឹងបង្កើតតំបន់តែមួយនៅឆ្នាំ២០១៥ នោះ មានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើធ្ងន់ធ្ងរ សម្រាប់នាំចេញខុសច្បាប់។ មូលហេតុដែលធ្វើជំរុញឲ្យមានការបំផ្លាញព្រៃឈើដោយសារតែគោលនយោបាយដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច អភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មដែលប្រទេសនោះបានផ្ដល់ទៅក្រុមហ៊ុនឯកជនទាំងស្រុកនិងបរទេស។ ម៉្យាងវិញទៀត តម្លៃឈើប្រណិតបានកើនឡើងខ្ពស់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ហេតុផលទាំងនេះ បានជំរុញឲ្យធនធានព្រៃឈើបាត់បង់យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនពាក់កណ្ដាលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
ការស្រាវជ្រាវរបស់ទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតបរិស្ថានរកឃើញថា ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានណាមួយដែលចាប់យកគោលនយោបាយដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនោះ ប្រឈមនឹងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើធ្ងន់ធ្ងរនៅរយៈពេល ១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ការបាត់បង់ព្រៃឈើនោះ កើតមាននៅក្នុងប្រទេសសមាជិកអាស៊ានកំពុងអភិវឌ្ឍ ដូចជាកម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម និងប្រទេសភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា។
ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងនោះ មានតែប្រទេសភូមាមួយទេ ដែលរងការបំផ្លាញព្រៃឈើធ្ងន់ធ្ងរជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ តាមការប៉ាន់ស្មានប្រទេសនេះមានព្រៃឈើគ្របដណ្ដប់ប្រមាណ ៥០% នៃផ្ទៃដីសរុប តែបច្ចុប្បន្នប្រទេសនេះនៅសល់ព្រៃឈើគ្របដណ្ដប់ប្រមាណ ២៥% ប៉ុណ្ណោះ។
ដោយឡែកឥណ្ឌូនេស៊ីវិញ ដែលជាប្រទេសដែលសម្បូរធនធានព្រៃឈើជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខបីនៅលើពិភពលោក បានរាយការណ៍ថាមានការកាប់បំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរបំផុតរហូតដល់ ៨០% នៃផ្ទៃដីដែលគ្របដណ្ដប់ដោយព្រៃឈើរបស់ប្រទេសនេះ។
ម៉្យាងវិញទៀត ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានចំនួនបីផ្សេងទៀតរួមមានប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងប្រទេសវៀតណាម ត្រូវបានគេរកឃើញថា ឈើប្រណិតប្រមាណ ១០ម៉ឺនដើមបានកាប់ទុកចោលនៅក្នុងព្រៃ រួចជាស្រេចនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលឈើទាំងនោះឈ្មួញរង់ចាំឱកាសល្អ ដឹកជញ្ជូនយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ទៅលក់នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ដែលការចរាចរឈើប្រណិតទាំងនោះ គឺនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម។
បន្ថែមលើនេះរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់មនុស្សនិងព្រៃឈើដែលបានចំណាយពេល ១៨ខែ ធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវព្រៃឈើក្នុងប្រទេសចំនួន ១៤ នៅតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានរកឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជា បានបាត់បង់ព្រៃឈើចំនួនជាង ២លានហិកតារដោយគិតពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ២០១២។
ការកើនឡើងនៃកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាច្រើនបានចាត់វិធានការក្នុងការរក្សាព្រៃឈើ ប៉ុន្តែវិធានការហាក់មានប្រសិទ្ធភាពតិចតួច ក្នុងនោះរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផង។
ជាក់ស្ដែង ដើម្បីទប់ស្កាត់ពាណិជ្ជកម្មឈើប្រណិតដោយខុសច្បាប់នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានចេញសារាចរមួយដើម្បីបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ឈើក្នុងប្រទេស និងការនាំចេញឈើប្រណិត។ លោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ទៀតថា ដើម្បីអនុវត្តសារាចរនេះទៅបាន គឺត្រូវមានយន្តការព្រមព្រៀងគ្នារវាងអ្នកទិញ និងអ្នកលក់ឈើប្រណិត។
ទោះជាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អះអាងដូច្នេះ ប៉ុន្តែអាជីវកម្មឈើដោយខុសច្បាប់នេះ នឹងមិនថយចុះឡើយ ដោយសារតែមូលហេតុសំខាន់ពីរ។ ទីមួយ តម្រូវការឈើខ្ពស់របស់ចិន និងមានតម្លៃខ្ពស់ និងទីពីរការអនុវត្តច្បាប់នៅអន់ខ្សោយចំពោះអាជីវកម្មឈើប្រណិត។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសចិន និងប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន មួយចំនួនដូចជា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួចជាស្រេច លើពាណិជ្ជកម្មឈើប្រណិត។
របាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតបរិស្ថានបានបង្ហាញថា តម្លៃឈើប្រណិតរំពឹងនឹងកើនឡើងខ្ពស់នៅពេលអនាគត។ តាមការប៉ាន់ស្មានតម្លៃគ្រឿងសង្ហារិមដែលផលិតពីឈើប្រណិត បានកើនឡើងប្រមាណ ២៥% រៀងរាល់ឆ្នាំ។
អង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ជាច្រើនបានអះអាងថា ការជួញដូរឈើប្រណិតដោយខុសច្បាប់នេះដោយសារច្បាប់នៅអន់ខ្សោយ និងភាពមិនអើពើឆន្ទៈរបស់អ្នកអនុវត្តច្បាប់នៅប្រទេសនីមួយ។
ក្រៅពីបញ្ហានេះ ការអភិវឌ្ឍដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ក៏ជាបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យមានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើគាំទ្រដល់អាជីវកម្មឈើប្រណិតដោយខុសច្បាប់។ ជាក់ស្ដែងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្ដល់ដីសម្បទានដល់ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក និងបរទេសប្រមាណ ១២០ក្រុមហ៊ុន ដែលមានផ្ទៃដីសរុបជិត ២លានហិកតារចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៦ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។
ការផ្ដល់ដីសម្បទានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេស តែងកើតមាននៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍផ្សេងទៀតនៅបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដូចជា ឡាវ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងប្រទេសភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា ជាដើម។ ការផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចជាឫសគល់ឈានដល់ការជួញដូរឈើប្រណិតដោយខុសច្បាប់នៅលើទីផ្សារពិភពលោក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។