អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា គ្រុនចាញ់បង្កឡើងដោយសារប៉ារ៉ាស៊ីត ដែលមានសត្វមូសជាភ្នាក់ងារចម្លង ហើយខាំស្បែកមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត។ នៅទូទាំងសកលលោក ជំងឺនេះបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណជាង ១លាននាក់ក្នុង១ឆ្នាំៗ។
អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងទៀតថា ថ្នាំមួយប្រភេទដែលសម្រាប់ប្រឆាំងគ្រុនចាញ់អាចចុះថយប្រសិទ្ធភាព។ ហើយគេបានឃើញមានសញ្ញាមួយចំនួនដែលបង្ហាញថា ប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់កំពុងតែកើនការស៊ាំថ្នាំកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា គេបានស្រាវជ្រាវឃើញភាពស៊ាំនោះនៅម្តុំព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ៖ «បើនៅប្រទេសគេនៅអាហ្រ្វិក មានភាពស៊ាំដែរ ប៉ុន្តែមិនលឿនដល់យើងទេ។ មានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងដែរ»។
ជាមួយនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ក៏បានឲ្យដឹងដែរអំពីថ្នាំគ្រុនចាញ់ដែលស៊ាំនោះ ៖ «ដោយសារឱសថ Arteminisinin ឱសថថ្មី ហើយចាប់ផ្តើមស៊ាំ»។
ចំណែកលោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ បានលើកឡើងអំពីករណីប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំនឹងថ្នាំនោះថា ៖ «ឥឡូវនេះឆ្លើយតបទៅនឹងការបង្ហាញដែលឃើញថាមានមេរោគគ្រុនចាញ់ខ្លះបានស៊ាំទៅនឹងថ្នាំ ជាពិសេសថ្នាំ Artesunate សម្រាប់យកមកធ្វើការព្យាបាលហ្នឹង គឺកម្មវិធីជាតិមានគម្រោងទប់ស្កាត់ជំហានដំបូងនៅលើបណ្តាខេត្តទាំង១០ ជាប់នឹងព្រំប្រទល់ដែនថៃ។ ពីព្រោះការបង្ហាញថាមានភាពស៊ាំហ្នឹង គឺយើងបានរកឃើញចេញពីខេត្តប៉ៃលិន ដែលជាប់នឹងទល់ដែនថៃ»។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ទៀតថា រដ្ឋាភិបាលមានការបារម្ភកាន់តែច្រើនឡើងចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាលគ្រុនចាញ់ដោយប្រើថ្នាំ នោះគឺកាលពីមុនរយៈពេលតែ ៤៨ម៉ោង គឺថ្នាំគ្រុនចាញ់អាចសម្លាប់ប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់បាន ក៏ប៉ុន្តែឥឡូវក្នុងករណីខ្លះត្រូវការដល់ ៨០ម៉ោង ទើបអាចកម្ចាត់ប៉ារ៉ាស៊ីតនេះបាន។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី មានប្រសាសន៍ដែរថា កត្តាមួយក្នុងចំណោមកត្តានានា ដែលអាចនាំមកនូវការស៊ាំថ្នាំនោះ គឺការប្រើថ្នាំមិនគ្រប់កម្រិតដូស ៖ «ឃើញថាលេបតែ ១លេប ២លេប តាមទឹកលុយគាត់អត់គាត់អីទៅ ហើយលេបទៅវាធូរស្រាល អត់ទាន់ដាច់ទេ គាត់ឈប់លេបបាត់ទៅ។អាហ្នឹងដែលធ្វើឲ្យការកើនឡើងនៃភាពស៊ាំជាមួយនឹងថ្នាំនៅប្រទេសកម្ពុជា»។
មន្ត្រីសុខាភិបាលមួយរូបនៅសំឡូត ខែត្របាត់ដំបង បានឲ្យដឹងថា កាលជំនាន់ខ្មែរក្រហម មានគ្រុនចាញ់ច្រើននៅសំឡូត ចំណែកបច្ចុប្បន្ននេះអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ខ្លះមិនបានលេបថ្នាំតាមកាលកំណត់របស់មន្ត្រីពេទ្យទេ គឺអាចដោយសារតែក្លិនថ្នាំគ្រុនចាញ់ ឬចំពោះអ្នកខ្លះទៀតអាចដោយសារបញ្ហាថ្នាំធ្វើទុក្ខពិបាកទ្រាំ ហើយអ្នកជំងឺនោះក៏ឈប់លេបថ្នាំនៅពាក់កណ្តាលទី គឺលេបមិនគ្រប់កំណត់។ ហើយចេញពីបញ្ហានោះ នាំឲ្យលេចចេញនូវបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ៖ «មានៗៗ អ្នកជំងឺខ្លះគាត់ហូបថ្នាំទៅខ្លាចថ្នាំធ្វើទុក្ខអីអ៊ីចឹងទៅ»។
មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា នៅស្រុកខ្មែរមានកន្លែងជាច្រើនមិនមែនជាឱសថស្ថានស្របច្បាប់នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែជារាន ជាគ្រែ ជាតូបតូចៗ ដែលមានដាក់លក់គ្រឿងទេសបន្តិចបន្តួច លក់ស្រា ស្រាបៀរ សាប៊ូ ម្សៅកក់សក់ជាដើម ។ល។ ហើយទីនោះក៏មានការផ្សំថ្នាំ លក់ថ្នាំឲ្យអ្នកជំងឺនៅជនបទផងដែរ ដូចជាករណីមួយនៅស្រុកសំឡូត គ្រួសារអ្នកជំងឺ ឬអ្នកជំងឺទិញថ្នាំគ្រុនចាញ់នៅតាមតូប តាមគ្រែ គ្មានអនាម័យ ថ្នាំត្រូវកម្ដៅថ្ងៃ ថ្នាំត្រូវសំណើមទឹកភ្លៀងជាដើម។
នៅក្បែរផ្លូវមួយដែលមានដីហុយ អ្នកលក់ម្នាក់នៅស្រុកសំឡូតមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ថ្នាំហ្នឹងវាអ៊ីចេះ បើអាថ្នាំខ្លះទៀត ដូចថាវាអត់សូវមានលក់តាមកន្លែងអ៊ីចឹង»។
គាត់បន្តថា គេអាចរកទិញថ្នាំគ្រុនចាញ់បានស្ទើរនៅគ្រប់កន្លែង។
បណ្ឌិតឱសថការី ច្រឹង សុខន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានឱសថ ចំណីអាហារ បរិក្ខារពេទ្យ និងគ្រឿងសំអាង នៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍អំពីវិធានការខ្លះៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទប់ការស៊ាំថ្នាំពេទ្យ។
ឱសថការី ច្រឹង សុខន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «ទាក់ទងបញ្ហាភាពស៊ាំនៃជំងឺគ្រុនចាញ់ហ្នឹង ថ្មីៗហ្នឹងក្រសួងបានចេញសារាចរលេខ១៤៥ ដើម្បីណែនាំឲ្យឈប់លក់ ឈប់ចែកចាយ ឈប់នាំចូលឱសថព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់តែមួយមុខ ជាពិសេសពួកឱសថដែលនៅក្នុងពពួក Hydro artemisinin ហើយថ្ងៃមុខនឹងប្តូរព្យាបាលតាមរូបមន្តថ្មី គឺឱសថArtemisinin បូកជាមួយនឹងអាស៊ីពីរ៉ាស៊ីន ដែលគេហៅឈ្មោះកាត់ថា Artequin នោះ»។
ចំពោះការឆ្លង បើគិតតែតួលេខដែលមានក្នុងបញ្ជីប៉ុណ្ណោះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា នៅស្រុកខ្មែរ តាមការចុះស្ថិតិ គឺក្នុង ៦ខែដើមឆ្នាំនេះមាន ៖ «ស្ថិតិអ្នកឈឺគ្រុនចាញ់នៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០០៩ មានចំនួន ៣៦,៩៥២នាក់។ បើប្រៀបធៀបទៅនឹង ៦ខែដើមឆ្នាំដូចគ្នា ២០០៨ គឺមានតែ ៣២,៥៦២នាក់ទេ។ ដូច្នេះឃើញថា ៦ខែដើមឆ្នាំ២០០៩ ជំងឺគ្រុនចាញ់មានការកើនឡើងជាង ៦ខែដើមឆ្នាំ ២០០៨។ ចំពោះអ្នកស្លាប់ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០០៩ នេះ គឺមានចំនួន ៩៨នាក់ ហើយយើងប្រៀបធៀបទៅ ៦ខែដើមឆ្នាំ២០០៨ អ្នកស្លាប់ដោយជំងឺគ្រុនចាញ់ ក៏មានការកើនឡើងដែរ ដោយនៅឆ្នាំ២០០៨ យើងឃើញមានតែ ៥៨នាក់ទេ»។
ហើយថាករណីគ្រុនចាញ់ ច្រើនមាននៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
ហើយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា កំណើនអ្នកកើតគ្រុនចាញ់ទំនងជាដោយសារភ្លៀងឆាប់ធ្លាក់ពេកនាឆ្នាំនេះ ហើយអាចដោយសារថាសកម្មភាពក្នុងការចែកមុងជ្រលក់ថ្នាំ ជូនប្រជាពលរដ្ឋមានការយឺតយ៉ាវ៕