សុន្ទរកថារយៈពេលប្រាំម៉ោងរបស់ប៉ុល ពត ដែលមិនបាននិយាយអំពីប្រទេសវៀតណាម ឬក៏ចិន ទាល់តែសោះនោះ បានទម្លាយការសម្ងាត់ជុំវិញពាក្យ អង្គការបដិវត្ដន៍ ។
សុន្ទរកថានោះ ក៏បានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិតអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើរយៈកាលក្រោយឆ្នាំ១៩៦០ គឺពេលដែលបក្សកុម្មុយនីស្ត ត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញ ។
នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នោះ ក៏មានលើកឡើងថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ប្រវត្តិសាស្ត្រសោកសៅដ៏យូរអង្វែងរបស់ប្រទេសជាតិ ត្រូវបានបញ្ចប់ លែងឱ្យមានទៀត ហើយចាប់ពីខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ នោះមក ។
សុន្ទរកថានោះក៏បានលើកសរសើរដល់សមត្ថភាពបដិវត្ដន៍របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដោយបានលើកឡើងថា ប្រជាជនកម្ពុជាមានសមត្ថភាពពីកំណើតជាងប្រជាជនរបស់ប្រទេសដទៃ ។
ទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់ ប៉ុល ពត ទៅកាន់ប្រទេសចិនចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៧ គឺជាឱកាសតែម្តងគត់ ដែល ប៉ុល ពត បានសារភាពថា បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងសម័យកាលខ្មែរក្រហម ។ ទស្សនកិច្ចរបស់ប៉ុលពត កាលពីលើកមុនទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមនិងចិនមិនត្រូវបានគេផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈឡើយ ។
មេដឹកនាំថ្មីរបស់ចិន គឺលោក Hua Guofeng បានស្វាគមន៍គណៈប្រតិភូខ្មែរក្រហមយ៉ាងរាក់ទាក់ ដូចដែលលោកធ្លាប់បានធ្វើអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់ខ្មែរក្រហម កាលពីមួយឆ្នាំមុនដែរ ។ ប្រជាជនចិនជាច្រើនកុះករ ក៏បានមកទទួលស្វាគមន៍ចំពោះទស្សនកិច្ចនាពេលនោះ ដោយនាំគ្នាឈរតម្រៀបគ្នាជាជួរតាំងពីព្រលានយន្តហោះរហូតដល់ទីក្រុង ។
នៅក្នុងពិធីជប់លៀងឤហារពេលល្ងាច មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ បានអបអរដល់មិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយប៉ុល ពត បានសរសើរដល់គំនិតរបស់លោក ម៉ៅ សេទុង ថែមទៀតផង ។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប៉ុលពតទៅកាន់ប្រទេសចិនមិនអាចកំបាំងភ្នែកពីប្រទេសវៀតណាមឡើយ ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីប៉ុលពតមកដល់ទីក្រុងប៉េកាំង គណៈប្រតិភូវៀតណាមមួយក្រុម ក៏បានមកដល់យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ផងដែរ ។
បើតាមកំណត់ត្រារបស់លោកសាស្ត្រាចារ្យ ដេវីដ ឆេនល័រ ប្រវត្តិវិទូនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា គណៈប្រតិភូវៀតណាមនៅពេលនោះ បានស្នើឲ្យចិនជួយសម្រួលឲ្យមានការពិភាក្សាមួយ រវាងប៉ុលពត និងគណៈប្រតិភូវៀតណាមដើម្បីដោះស្រាយលើបញ្ហាក្ដៅគគុកទាំងឡាយនៃប្រទេសទាំងពីរ ។ គណៈប្រតិភូវៀតណាម បានចោទខ្មែរក្រហមថា បានធ្វើការវាយឆ្មក់ឆ្លងកាត់ព្រំដែនថែមទៀតផង ។
ក្នុងពេលនោះ ខ្មែរក្រហមបានច្រានចោលសំណើនិងការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយរបស់គណៈប្រតិភូវៀតណាម ។
នៅពេលនោះដែរ ប៉ុល ពត បានប្រាប់មេដឹកនាំចិនមុនរួចជាស្រេចថា គណៈប្រតិភូវៀតណាម ជាអ្នកពូកែបង្កបញ្ហា ។ ប៉ុល ពត បានបន្ថែមទៀតថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានត្រៀមរៀបចំខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការច្បាំងជាមួយវៀតណាម ។
កាលពីនៅមានជីវិតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ប៉ុល ពត ធ្លាប់បាននិយាយថា កងទ័ពវៀណាមជាអ្នកបង្កជម្លោះតាមព្រំដែន ៖ «វៀតណាមភាគច្រើនវាល្អ ប៉ុន្តែអ្នកដឹកនាំយួន វាអាក្រក់ណាស់ វាមានយុទ្ធសាស្ត្រយកកម្ពុជា ហើយវាស្អប់ខ្ញុំណាស់ ពីព្រោះខ្ញុំទប់ទល់នឹងវា ។ ... ទៅប្រជុំខាងវាក៏មាន ខាងយើងខ្ញុំក៏មាន វាថាយល់ស្របៗ ប៉ុន្តែការពិតវាវ៉ៃតែយើង» ។
បន្ទាប់ពីទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិន ប៉ុល ពត ក៏បានបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយនៅទីនោះ ប៉ុល ពត បានទទួលមេដាយសរសើរពីមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គឺលោក គីម អ៊ីលស៊ុង ថែមទៀតផង ។ នាពេលនោះ មេដឹកនាំកូរ៉េ ក៏បានប្រកាសពីជីវប្រវត្តិរបស់ ប៉ុល ពត ផងដែរ ។
នោះគឺជាលើកទីមួយហើយ ដែលជីវប្រវត្តិរបស់ក្រុមមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាអន្តរជាតិ ។
សេចក្តីប្រកាសពីជីវប្រវត្តិរបស់គាត់ បានបង្ហាញពីកាលបរិច្ឆេទត្រឹមត្រូវស្តីពីដំណើរជីវិត របស់ ប៉ុល ពត នៅក្នុងអតីតកាល ប៉ុន្តែ ក៏មិនបាននិយាយអ្វីទាល់តែសោះ ពីកាលដែលគាត់ ស្ថិតនៅក្នុងអំឡុងពេលសិក្សានៅក្នុងប្រទេសបារាំង និងពីទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ជាមួយក្រុមគ្រួសាររាជវង្ស ។
ប៉ុល ពត បានបញ្ចប់ការធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់គាត់ ហើយវិលមកកាន់មាតុប្រទេសវិញ ដោយមានសេចក្តីរីករាយនឹងការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រទេសទាំងពីរ ហើយក៏បានរៀបចំខ្លួនជាស្រេច ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងប្រទេសវៀតណាម ។
នៅក្នុងឃ្លាឃ្លោងដ៏គួរឱ្យចាប់ឤរម្មណ៍មួយ នៅក្នុងសុន្ទកថារបស់ ប៉ុល ពត ដែលមានរយៈពេលប្រាំម៉ោង កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៧ ដែលបានត្រូវការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពីបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា FBIS ដកស្រង់មកនោះ ប៉ុល ពត បានលើកឡើងពីសមិទ្ធផលប្រាង្គប្រាសាទអង្គរវត្ត ដូច្នេះថា ៖ «យើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែស្គាល់ប្រាសាទអង្គរវត្ត ។ ប្រាសាទអង្គរបានត្រូវសាងសង់ឡើងក្នុងយុគសម័យទាសភាពនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ គឺយើងទាំងអស់គ្នា ជាទាសករហ្នឹងហើយ ដែលបានស្ថាបនាប្រសាទអង្គរឡើង ដើម្បីបំពេញព្រះហឫទ័យ របស់ព្រះមហាក្សត្រ ។ បើសិនជាប្រជាជនយើងឤចកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តបានហើយ ដូច្នេះយើង ក៏ឤចធ្វើអ្វីៗទៀតបានដែរ» ។
ប្រយោគឃ្លាឃ្លោងប្រកបដោយមោទនភាពនេះ ប្រហែលជាសំដៅទៅដល់អភូតហេតុសេដ្ឋកិច្ចនិងសក្ដានុពលអំណាចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែល ប៉ុល ពត គិតថា ប្រជាជនកម្ពុជាក៏អាចធ្វើឲ្យមានភាពរុងរឿងឡើងវិញបានដែរ ដូចជាពាក្យស្លោកនិយាយតៗគ្នានៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមថា យើងអាចកសាងអង្គរវត្តបាន យើងក៏អាចទប់ទឹកទន្លេបានដែរ ។ ប៉ុន្តែ កាលណោះ អ្វីៗបានប្រែក្លាយទៅភាពមហន្តរាយទៅវិញ ។ ម៉្យាងវិញទៀត ឃ្លាប្រយោគនេះទំនងជាមានបំណងផ្តល់សញ្ញាបង្ហាញពីចម្បាំងទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយប្រទេសវៀតណាមផងដែរ ហើយមួយឆ្នាំក្រោយមក ចម្បាំងជាមួយប្រទេសវៀតណាម ពិតជាកើតមានមែន ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងត្រីមាសទី៤ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ការជឿជាក់របស់ ប៉ុល ពត ថា ចិននឹងផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងផ្តល់ជំនួយផ្នែកយោធាដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ដល់ខ្មែរក្រហម ហើយថា កូរ៉េខាងជើង មានការគាំទ្រផ្នែកស្មារតីនោះ បានជំរុញឱ្យ ប៉ុល ពត ធ្វើការបោសសម្អាតខ្មាំង ឫធ្វើវិសុទ្ធកម្មទូទាំងប្រទេស ក៏ដូចជា បង្កសង្គ្រាមជាមួយវៀតណាមផងដែរ ។
លោក ណេត សេយ័រ អតីតអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានឲ្យទស្សនាវដ្តីសេដ្ឋកិច្ចចុងបូព៌ា បានឲ្យដឹងថា ការបោសសម្អាតផ្ទៃក្នុងនោះ ហើយបានធ្វើឲ្យកម្លាំងទ័ពខ្មែរក្រហមខ្លួនឯងចុះទន់ខ្សោយ និងនាំទៅដល់ទីអវសាននៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬរបបខ្មែរក្រហម ៖ «តាមការពិតទៅការផ្ដោតអារម្មណ៍របស់គាត់ទាំងស្រុងទៅលើក្ដីព្រួយបារម្ភថា វៀតណាមនឹងលេបត្របាក់យកកម្ពុជា បានញាំងឲ្យគាត់ចេញគោលនយោបាយមួយ ដែលបង្កឲ្យមានទុក្ខសោកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ កត្តានេះបានធ្វើឲ្យប្រទេសទន់ខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ហើយក៏បានធ្វើឲ្យសុបិនអាក្រក់របស់គាត់ ប្រែរក្លាយទៅជាការពិត គឺថា គាត់ជាអ្នកបង្កលក្ខណៈឲ្យកម្ពុជាចុះខ្សោយ ដែលហុចឱកាសល្អឲ្យកងទ័ពវៀតណាម ចូលឈ្លានពានបាន ។ ដោយសារតែមកពីគោលនយោបាយបំភិតបំភ័យរបស់គាត់នោះហើយ ដែលធ្វើឲ្យអ្វីដែលគាត់ខ្លាចបំផុតនោះ ប្រែក្លាយទៅជាការពិត ។ គេអាចនិយាយបានថា គឺប៉ុលពតនេះឯង ដែលបានធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ក្លាយទៅជាប្រទេសរណបរបស់ប្រទេសមួយ ដែលជាសត្រូវប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន ។ ខ្ញុំគិតថា វាជាការឈឺចាប់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប៉ុលពតខ្លួនឯង ដើម្បីទទួលស្គាល់ថា វាជាគោលនយោបាយរបស់គាត់តែម្ដង ដែលបង្កលក្ខណៈឲ្យកម្ពុជារលាយសូន្យ ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ គាត់បានទាញយកគុណសម្បត្តិថា គាត់ជាអ្នកជួយសង្រ្គោះកម្ពុជា មិនឲ្យរលាយរូបចេញពីផែនទីពិភពលោកនេះទៅវិញ» ។
លោក ប៊ុយ ទីន បានឲ្យដឹងថា នៅអំឡុងពេលធ្វើផែនការសម្រាប់វាយប្រហារលុកលុយចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មេដឹកនាំវៀតណាមបានព្យាករណ៍ថា យ៉ាងណាស់ក៏នឹងចំណាយពេលយ៉ាងតិចរយៈពេល ២ឆ្នាំដែរ ដើម្បីដណ្តើមកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីរដ្ឋាពិបាលខ្មែរក្រហម ។
លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា មេដឹកនាំវៀតណាមតែងវាយតម្លៃខ្ពស់ដល់សមត្ថភាពធ្វើសង្គ្រាមរបស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម ។ ប៉ុន្តែ លោក ប៊ុយ ទីន ដដែល ដែលបានអមដំណើរកងទ័ពវៀតណាមវាយលុកលុយចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនាមជាអ្នកកាសែតកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាមនោះ បានឲ្យដឹងថា ក្រោយពីបានវាយបំបែកខ្សែត្រៀមរបស់ខ្មែរក្រហម ដែលមានភាពរឹងមាំនៅតាមច្រកព្រំដែន រូចហើយ កងទ័ពវៀតណាមបានធ្វើដំណើរចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគ្រប់មុខព្រួញយ៉ាងងាយស្រួលនិងមានល្បឿនលឿនទៀតផង ដែលប្រការនេះបានធ្វើពីគេមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ។
គម្រោងផែនការធ្វើសង្រ្គាមដើម្បីផ្ដួលរំលំរបបខ្មែរក្រហមរបស់ភាគីវៀតណាម ដែលថានឹងចំណាយពេលយ៉ាងតិច ២ឆ្នាំនោះ បានថយចុះមកនៅត្រឹមតែពីរសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការដណ្តើមបានទីក្រុងភ្នំពេញ ៕
|
|
ស្តាប់សំឡេង |
|
|
ថតសំឡេង |
|
|
អ៊ីម៉េល |
|
|
ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មាន |
|
|
បោះពុម្ព |
ការប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងសេសសល់របស់ខ្មែរក្រហមនៅតាមជាយដែនខ្មែរ-ថៃ (ភាគ៩៧)
ការកាត់ទោស ប៉ុល ពត និង អៀង សារី កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ (ភាគ៩៦ឃ)
ការកាត់ទោស ប៉ុល ពត និង អៀង សារី កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ (ភាគ៩៦គ)
ការកាត់ទោស ប៉ុល ពត និង អៀង សារី កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ (ភាគ៩៦ក-ខ)
បទសម្ភាសន៍ជាមួយអតីតអ្នកកាសែតវៀតណាម (ភាគ៩៥)
សម្ភាស ប៉ែន សុវណ្ណ ស្ដីពីស្ថានភាពក្រុងភ្នំពេញនៅដើមឆ្នាំ១៩៧៩ (ភាគ៩៤)
ការកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជាដោយកងទ័ពវៀតណាមរយៈពេល១០ឆ្នាំ (ភាគ៩៣)
បទសម្ភាសន៍ជាមួយលោក ញៀន សារ៉េត (ភាគ៩២)
បទសម្ភាសន៍ជាមួយលោក ស្ហន ម៉ៅ (ភាគ៩១)
ការឈ្លានពានរបស់វៀតណាមចូលប្រទេសកម្ពុជានាចុងឆ្នាំ១៩៧៨ (ភាគ៩០)