មន្រ្តីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលពិនិត្យមើលអំពីច្បាប់ដីធ្លីបានសម្តែងក្តីបារម្ភថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីអស្សាមិករណ៍ ឬ ការដកហូត ដែលតាក់តែងដោយរដ្ឋាភិបាលនោះ អាចនឹងបង្កើនអំណាចផ្តាច់មុខរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការជម្លៀសប្រជាជន។
នៅក្នុងសេចក្តីព្រាងថតចម្លងច្បាប់ស្តីពីអស្សាមិករណ៍ ដែលវិទ្យុអាស៊ីសេរីទទួលបាន ដោយតាមរយៈកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈរដ្ឋមន្រ្តីខ្មែរ កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០៨ នោះ គឺបានកំណត់ថា ការជំទាស់របស់ពលរដ្ឋក្នុងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជា ដីសំណង់ និងដំណាំដាំដុះ ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍សាធារណៈនោះ គឺមិនអាចតាមរយៈផ្លូវតុលាការបានឡើយ។
លោក គិត ទូច មន្រ្តីនៃគម្រោងច្បាប់ដីធ្លីនិងធនធានធម្មជាតិ នៃមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ បានមានប្រសាសន៍ថា ការកំណត់ដូច្នេះគឺជារឿងដ៏អាក្រក់មួយ ៖ «ធាតុពិតទៅវាជាធម្មតាទៅហើយ កាលណាតែមានការរៀបចំបែបបទអ្វីដែលថ្មី ការកសាងអ្វីដែលថ្មីហ្នឹង វាមានចំណុចសេសសល់ចំណុចមិនពេញលេញ ហើយការតាក់តែងនីតិក្រមនេះ ក៏មិនមែនផុសចេញពីគំនិតដើមរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរយើងដែរ។ ការធ្វើអស្សាមិករណ៍ (expropriation) នេះ គឺជាទស្សនៈទានច្បាប់របស់អឺរ៉ុប អ៊ីចឹងចំណុចខ្លះខ្ញុំបារម្ភថា តើកំហុសខ្លះដោយការចម្លង ឬកំហុសដោយសារគិតមិនសព្វជ្រុងជ្រោយ? គឺថាយើងបានឲ្យអំណាចនីតិប្រតិបត្តិហ្នឹងលុបលើអំណាច ជំហរនៃអំណាចតុលាការដែលជាអ្នកធានានិរន្តភាព និងដំណើរការទៀងទាត់នៃការប្រតិបត្តិច្បាប់ ហើយយើងដកភាពស្មើដៃគ្នារវាងរដ្ឋនិងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការប្រើប្រាស់ច្បាប់តែមួយ ប្រើប្រាស់អំណាចតែមួយ។ នេះគឺជាការផ្ដល់នូវភាពលើសលុបទៅលើស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ ដោយការគ្រោងទុកនៃការតាក់តែងនីតិក្រមនេះ»។
នៅក្នុងមាត្រា៣ នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីអស្សាមិករណ៍បានចែងថា ការជំទាស់របស់ប្រជាពលរដ្ឋមិនអាចធ្វើបានតាមផ្លូវតុលាការនោះ មានវិសាលភាពចំពោះគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលបម្រើប្រយោជន៍សាធារណៈដែលមានលក្ខណៈ ១៥យ៉ាង ហើយការជំទាស់ដែលអាចធ្វើបាននោះ គឺមានកំណត់ក្នុងមាត្រា ៣៥ នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ គឺស្ថាប័នដែលត្រូវដោះស្រាយការជំទាស់នោះរួមមាន ៖ គណៈកម្មការអស្សាមិករណ៍, អនុគណៈកម្មការអស្សាមិករណ៍, ក្រសួងទំនាក់ទំនងសភានិងអធិការកិច្ច, រាជរដ្ឋាភិបាល ឬ គណៈកម្មាធិការ ឬ អាជ្ញាធរដែលចាត់តាំងដោយរាជរដ្ឋាភិបាល។
រីឯមាត្រា៣៦ បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងករណីដែលគ្មានការស្រុះស្រួលគ្នារវាងគណៈកម្មការអស្សាមិករណ៍ និងម្ចាស់អចលនទ្រព្យដែលត្រូវដកហូតទេ ការកំណត់ជាស្ថាពរនូវទឹកប្រាក់សំណង ត្រូវធ្វើឡើងដោយគណៈកម្មការសម្របសម្រួលមួយដែលមានសមាសភាព និងទម្រង់បែបបទអន្តរាគមន៍ត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យ។
លោក គិត ទូច ក៏បានមានប្រសាសន៍ដែរថា បញ្ហាអវិជ្ជមានធំមួយទៀតនោះ គឺក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមិនមានការកំណត់ស្ថាប័នឯករាជ្យណាមួយច្បាស់លាស់ក្នុងការកំណត់អំពីសំណងឲ្យបានសមរម្យនិងយុត្តិធម៌ ដូចដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក៏ដូចនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្មែរនោះទេ។
លោក គិត ទូច មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «បើសិនជាជ្រុលបង្កើតច្បាប់ហ្នឹងហើយ យើងខ្វះស្នងការវាយតម្លៃដីធ្លី គួររួមបញ្ចូលនៅក្នុងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះដែរជាការល្អ។ ផាន សូផាត ៖ ស្នងការវាយតម្លៃដីធ្លីហ្នឹងអាចនឹងមានប្រយោជន៍យ៉ាងម៉េចក្នុងការសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយក្នុងការដកហូតនោះ? គិត ទូច ៖ ធាតុពិតស្នងការវាយតម្លៃដីធ្លីមានតួនាទីត្រឹមតែធ្វើការសិក្សាកំណត់តំបន់ វាយតម្លៃតំបន់ ធ្វើផែនការតំបន់ និងចេញសេចក្ដីសម្រេចដោយឯករាជ្យអំពីតម្លៃអចលនទ្រព្យនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហ្នឹង។ បើសិនជាស្នងការដីធ្លីហ្នឹងមានវិសាលភាពកាន់តែធំ អ៊ីចឹងការគ្រប់គ្រងតម្លៃជាក់ស្ដែងរបស់អចលនទ្រព្យ គឺមាននៅក្នុងប្រព័ន្ធ Data base (ប្រព័ន្ធទិន្ន័យ) ដែលគេអាចរៀបចំតាមសម័យទំនើប។ អ៊ីចឹងនៅពេលដែលលើកគម្រោងសំណើធ្វើអស្សាមិករណ៍តំបន់ណាមួយ គឺមិនសង្ស័យទេ គឺថាតម្លៃហ្នឹង គឺមានការកត់ត្រាល្អិតល្អន់ហើយនិងទទួលយកបាន»។
លោក គិត ទូច មន្រ្តីកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ ក៏បានមានប្រសាសន៍ផងដែរថា ហេតុផលអាក្រក់នេះបើសិនជាមិនមានការបំបាត់នៅក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីអស្សាមិករណ៍នេះទេ នោះការអនុវត្តពិតជាជួបនូវវិបត្តិ ហើយនិងបង្កើនការប្រើកម្លាំងក្នុងការជម្លៀសអ្នកស្រុកកាន់តែកើនឡើងដោយស្របច្បាប់ទៀតផង។
លោក គិត ទូច ឲ្យដឹងដូច្នេះថា ៖ «បើសិនសេចក្ដីព្រាងហ្នឹងមិនបានកែ ហើយនិងទុកជំហរឲ្យអាជ្ញាធរនីតិប្រតិបត្តិប្រើអំណាចយ៉ាងនេះ វាអាចជាការបង្កើតវប្បធម៌មួយទំយើបុគ្គល ដូចសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីធ្លាប់ប្រើ គឺថា លោកមិនចូលចិត្តវប្បធម៌ទំយើបុគ្គល គឺផ្ដល់ដាវអាជ្ញាសឹកឲ្យនាយករដ្ឋមន្រ្តីអារកាត់កិច្ចការសព្វយ៉ាង សូម្បីតែត្រូវតស៊ូគ្នាក្នុងស្មារតីការអនុវត្តច្បាប់ដោយប្រព័ន្ធតុលាការហ្នឹង ក៏មិនផ្ដល់ឱកាសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ នេះជាគំនិតមិនល្អ ហើយបង្កប់នូវចេតនាអាក្រក់។ ហើយការដែលលាក់កំណួចថាតុលាការក៏មិនល្អដែរនោះ វាមិនមែនជាហេតុផលចុងក្រោយទេ គឺតុលាការនៅតែជាកម្មវត្ថុនៃការកែលម្អ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ សូមបន្ថយប្រពៃណីការធ្វើទំយើបុគ្គលនេះ គឺឲ្យប្រមុខដឹកនាំអង្គការនីតិប្រតិបត្តិប្រើអំណាចខ្លាំងលុបលើអំណាចតុលាការនិងអំណាចផ្សេងៗទៀតផលប្រយោជន៍និងសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើយ៉ាងនេះវានឹងបង្កើតការប្រឈមមុខ និងបង្កើតការមិនចុះសម្រុងច្រើននៅក្នុងសីលធម៌រស់នៅក្នុងសង្គមនិងជាតិ»។
នៅក្នុងរយៈពេប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានគេស្តីបន្ទោសជាទូទៅអំពីការជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសារចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញដោយប្រើអំពើហិង្សាផង និងគ្មានសំណងឲ្យបានសមរម្យនិងយុត្តិធម៌ឡើយ ហើយដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនកំពុងរងគ្រោះ។ ការជម្លៀសនោះត្រូវបានមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលបញ្ជាក់ថា គឺធ្វើឡើងដើម្បីយកដីអភិវឌ្ឍ ហើយធ្វើឡើងចំពោះពលរដ្ឋដែលមានការរំលោភលើដែនទឹកនិងដីរបស់រដ្ឋ៕